Шаҳриёристон

Why?

2012-01-08T16:11:00.001+05:00

Навгониҳои мунтазираи ҷаҳони фанновариҳо дар соли 2012

2012-01-06T15:12:00.000+05:00

Соли 2012 низ оғоз шуд. Соле, ки барои баъзеҳо пас аз филми маъруфи ҳолливудии “2012” ғайриодӣ хоҳад буд ва ин афрод дар интизори он хоҳанд буд, ки оё дар ҳақиқат ҳам имсол оғози анҷом хоҳад буд ва ё тақвими мардуми майя ба сабаби марги тақвимнавис ва ё тамом шудани ранги хомааш идома наёфтааст. Ба ҳар навъ, ҳеҷ абзоре дуруст накардаанд, ки ояндаро бубинанд ва ҳанӯзам бунёди як киштии замон аз олами тахайюл фаротар нарафтааст. Худо медонад, ки чунин як абзор ё киштиро имсол ҳам бисозанд.

Аз қудрати садо ба сӯи қудрати фикр

Вале бубинем, ки имсол чӣ навгониҳое дар олами фанноварӣ ба дунёи ҳастӣ хоҳанд омад. Агар имсол оғози анҷоми дунё набошад, пас ҳатман, ки оғози чандин самтҳои наве дар илми фанноварӣ хоҳад буд. Яке ҳам ин, ки дигар ниёз ба сафҳакалиду мушак пайдо нахоҳед кард. Коршиносони тавлидгари роёнаҳо - IBM гуфтаанд, дар ояндаи наздик инсон барои идораи абзору таҷҳизот тавассути фикр қудрат пайдо хоҳад кард. Дигар Шумо барои занг задан ангуштонатонро заҳмат намедиҳед, танҳо фикран амр медиҳед ва мобилатон худаш рақамҳоро хоҳад чид. Дар Ворд нишаставу рӯи сафҳакалид тарақ-туруқ карданатон ҳам лозим намеояд, чун Шумо матнро фикр кардан мегиред ва он дар роёна пайдо шудан хоҳад гирифт. Боварнопазир? Дӯстам, ҳамин ҳунарҳои роёнаатро ба бобоят нишон бидеҳ, барои ӯ ҳам боварнопазир хоҳад буд.

То чӣ андоза идораи фикрии таҷҳизот рӯи кор хоҳад омад, дар замоне, ки феълан ҳатто идораи садоӣ рушди комил накардааст, дертар хоҳем донист. Ҳамчунин, дертар хоҳем донист, ки оё дар асл ҳам одамизод аз таҳрик нерӯи энержӣ ба даст хоҳад овард ва ё на. Ҳарчанд, тасаввурпазир аст. Метарсам, ки ҳатто тасаввурпазиртар ва имконпазиртар аз анҷоми сохтмони Роғун. Ҳамин ҳоло аллакай аз ҳаракатҳо (ҳаракати об, шамол) нерӯ ба даст меояд, вале нерӯофарандагон мегӯянд, аз ҳар ҳаракате энержӣ дарёфт хоҳанд кард. Шумо медавед ва мобилатон нерӯ мегирад. Фаҳмидед? Аз ҳоло ба давидан сар кунед.

Давидан хуб аст, давидан фоида дорад, гардиши хунро беҳтар мекнуад, хотираро қавитар. Вале ниёз ба хотираи қавӣ боз ҳам камтар мешавад. Ҳамин ҳоло хотира барои чӣ лозим? Барои дар ёд нигоҳ доштани калидвожаву иборавожаҳои имейлҳоятон? Рақамҳои пин-коди корти бонкиятон? Шумораҳои телефони маҳбубаатон, ки дар мобил сабт карда наметавонед, чун аз ҳамсаратон меҳаросед? Ба зудӣ ниёзе ба ин ҳама нахоҳад монд, чун оламро боз як инқилоби фанноварӣ интизор аст – оне, ки аллакай қадамҳояшро гузоштааст – имзои биологии хос ба ҳар фарде. Банкомат тарҳи чашм ва ё нақши ангуштонатонро хоҳад гирифт ва пулҳоятонро ба Шумо хоҳад дод. Ин “хатар” ба мо бо назардошти сатҳи хидматраоснии бонкҳоямон дар ояндаи наздик таҳдид намекунад, аз ин рӯ, аз ҳамон қориазёд кардани паролу пин-кодҳоятон намонед.

Хурдтар, сареътар, донотар...

Аммо агар дастрасӣ ба банкомаҳои доно каме дертар барои мардуми тоҷик имконпазир гардад, дастрасӣ ба маҳсули нави ранҷи дастону ақлҳои бачаҳакои Майкрософт - муҳити корбарии Виндовз Ҳашт осонтар хоҳад буд. Санаи дақиқи вуруди маҳсулоти нави ширкати ҷаноби Гейтс ба бозор ҳанӯз маълум нест, вале гап-гап ҳаст, ки аллакай аз моҳи феврал намунаи санҷишии он дар Интернет гузошта хоҳад шуд ва хоҳишмандон хоҳанд тавонист, ки дар роёнаву рӯзонуҳояшон онро насб бикунанд. Дар бораи фарзанди ҳаштуми Виндовз-бону дертар сӯҳбат хоҳем кард, аввал таваллуд шавад. Вале ҳаминро мегӯем, ки аз ин маҳсул ояндаи ширкати маъруф вобаста аст, чун ин ширкат дар бозори ҷавони планшетникҳо ҳанӯзам меваи пӯсида мефурӯшад ва дар муоқиса бо себҳои тару тозаи Айпад ва анорҳои шип-ширинаки Андроид ҳеҷ харидоре надорад.

Дӯстдорони Айпадро намедонам, вале дӯстдорони Айфон аз боғи себҳо, ширкати Apple насли панҷуми Айфонро имсол интизоранд. Дар қиёс бо Майкрософт, ки зуд-зуд аз натиҷаи фаъолияташ сари абзору маҳсулоти нав ҷомеаро огоҳ мекунад, Апл хеле ҳам дарундор аст ва сирро фош намесозад. Вале миш-мишгӯҳо овоза доранд, ки Айфони панҷум комилан ба бародарони бузургтари худ монанд нест, баданааш дигартар хоҳад буд ва оинааш ҳам бузургтар. Шояд тобистон, шояд тирамоҳ ва ё шояд соли оянда онро хоҳем дид.

Соли 2012, мегӯянд, бозори ултрабукҳо, наси нави ноутбукҳо, гармтар хоҳад шуд. Албатта, вобаста ба он ки то чӣ андоза арзишаш дар рақобати миёни Апл ва ултрабукҳои Виндовздор поин хоҳад рафт. Ултрабук – ноутбукест, ки аз якуним кило вазнинтар ва аз ду сантиметр ғафстар нест, ва бо ин вуҷуд аз ӯҳдаи иҷрои амрҳои зиёде мебарояд, сабуктар, зеботар, фаъъолтар, сареътар ва ҳунармандтар аст. Бояд рӯзонуҳоямро тезтар фурӯшам, чун агар ултрабук арзон бишавад, бозори рӯзонуи ман касод мешавад.

Имсол, боз мегӯянд, ҳамроҳ бо ултрабук ба бозор ултратоп ворид хоҳад гардид. Инҳо ҳамон роёнаҳои маъмулие будаанд, ки рӯи миз мегзоредашон, вале албатта ба маротиб беҳтар ва ҳам бо аҷзои хурдтар.

Ҷаҳони фанновариҳои бузургҳаҷм дорад хурд мешавад, замоне, ки фанновариҳои хурд бузургтар. Дер нест, ки дигар фарқ миёни рӯзонуву мобил намемонад. Бубинем, чӣ мешавад.

“Рӯзону”-и ман воқеан беҳтарин будааст

2011-12-11T12:14:00.000+05:00

Миллат

Даҳ сол қабл бо ҳамсабақонам ба Миср сафаре доштем. Он ҷо бо дидани он ки ҳар аробакаше телефони ҳамроҳ дорад, лаби таҳаййур газида будем.

Даҳ сол пас аз он баҳайратафтоданҳо як ширкати мобилии Тоҷикистон ба ман лаптоп дод. Ба хотири матлабе, ки оид ба “лаптоп” навишта шуда буд. Ҳамон огаҳие оид ба фурӯши лаптопам, ки карда будам. Агар ҳар каси дигар барои эълон маблағ диҳад, ба ман барои эълонам лаптоп доданд. Тавре ҳам, ки дар сафҳаи фейсбукиям ва сафҳаи фейсбукияшон навиштам, мегапасибки мегакрасавицам Мегафона!

Йес, ин ширкати Мегафон буд, ки озмуне доштаасту ҳеч касро хабар накарда, навиштаҳо дар мавзӯи фановариҳои навинро баррасӣ кардаанду худашон матлаби “Миллат” - “Лаптоп ё рӯзонуи ман беҳтарин аст”-ро беҳтарин донистаанд. Ва ба ман як Эйч-пи пробуки селерониву линуксдор доданд. Вот так вот, акнун маводи фурӯшгоҳи онлайнии ман як лаптоп бештар шуд. Фурӯшгоҳи онлайн? Ин мавзӯи матлабҳои баъдист, вале мавзӯи имрӯз аз иқдоми олиҷанобонаи (ин тарғиби он ширкат нест, балки назари холисонаи ман аст!) Мегафон бармеояд. Хадамоти марбут ба интернети ширкатҳои мобилӣ!

СМС-омадайе...

Дар кишваре дигаред? Масалан, Чин ё Амрико. Бонуи ширинакатон дар Тоҷикистон мондааст? Барояш мехоҳед пайғомаки телефоние фиристед? Вале ирсоли смс гарон аст? Ҳеҳ, ин корро ройгон ҳам кардан мумкин аст, ба шарте ки агар он лайлиятон муштарии Вавилон Мобайл набошад. Аз торнамоҳои топ-ширкатҳои мобилии кишвар дидан кардам ва “отправить СМС»-еро, ки дар сафҳаҳои нахусти ТиСеллу Билайну Мегафон дидам, дар нахустсафҳаи Вавилон чеҳраи зебои парисанаме иваз карда буд. Ҳарчанд, бобулиҳо (хонда шавад; Вавилон) хадамоти аҷиби дигаре доранд - агар Шумо дар МайлТҶ, Таҷнет.Ком ва ё ким кадом Фараси дигар имейл доред, пас метавонед бевосита аз ҳамон имейлатон ба муштариёни Вавилон СМС фиристед. Ва агар хоҳед, ки СМС-атон даранг даранг накунад ва ё “СМС омадае” насарояду ба якборагӣ дар оинаи мобили муштарӣ пайдо шавад, дар оғози матн як нуқта бигзоред. Муштариятон дар тааҷҷуб хоҳад афтид.

СМС намеояд дигар...

Вале имрӯзҳо интернети арзону дастрас ва м-агентҳои телефонӣ мавқеъи смс-ро дар Тоҷикистон танг карда, онро ба зудӣ ба назди пейҷерҳо хоҳанд фиристод.

Дар м-агентам як аксаки ҷолибакамро гузоштаам, ки зуд-зуд бонуҳо “авторизатсия” мепурсанд. Мепурсам, дар куҷо ҳастӣ? Мегӯяндам, дар хона, роҳ, падйезд, тангем... На, онҳо дар ҷодаву хиёбонҳо рӯзону (лаптоп) дар дасташон намегарданд, балки дар смартфону стюпидфонҳояшон м-агент гузошта, чақ-чақ мекунанд.

Интернет ҳам дигар дастрас шуда ва аз интернети мобилӣ на танҳо дар мобилҳо, балки дар роёнаву рӯзонуҳо низ истифода мебаранд. Вале барои истифодааш дар роёнаву рӯзонуҳо бояд як ашёаки дигаре низ дошта бошед, ки модем ном дорад ва онро, масалан, Мегафон ба як сомонӣ мефурӯшад. (албатта, ҳамроҳаш ҳатман бояд як чизи дигарро низ бихаред )

Дастрас, ки гуфтем, яъне, дар муқоиса бо солҳои қабл арзон шудааст. Соатбайъ ҳам метавонед бихаред ва моҳона ҳам метавонед диҳеду фикри ҳаҷми истифодашударо накунед. Вале, лиласаф, суръати интернетҳои мобилӣ каме беҳбудӣ мехоҳанд. Махсусан, ҳамон интернете, ки гарону беиллат нест. Ба ҳисоби миёна, ҳар моҳ барои интернет аз 50 то 150 сомонӣ сарф мешавад. Барои м-агент шояд камтар сарф шавад.

Ало, Ёвон?!

То ки ширкатҳои мобилӣ аз Шумо 50 дираму 150 доллар кашида гиранд, шӯъбаҳои бозорёбии (маркетинг)-и онҳо майнаҳояшонро об мекунанду чашмонашонро нобино. Ҳар гуна аксия ҷорӣ мекунанд, ҳар гуна таруфа мебароранд ва ҳар гуна тор мекашанд. Масалан, мегӯянд, ба фалон рақам як зангаки яксомона бизану соҳиби автомобил шав! Ё мегӯянд, дӯстонатро биёр, бар ивазаш ба ту дақиқаҳои ройгон медиҳем. Ё мегӯянд...

Ё мегӯянд, агар пули телефонат тамом шуд, роҳи пулсупорӣ хеле бисёр. Замоне, ҳатто пул додан ба ширкати мобилӣ осон набуд, ҳоло пул надодан осон нест. Дар шаҳри як миллиона, ки намедонам чанд ҳоҷатхона дорад, сари ҳар қадам автоматҳои Калаш...охи, банкомат...эҳ, чӣ ном доранд он сабилҳо(?), терминалҳои пулгузаронӣ насб шудааст. Аҷибтаринашонро дар Хуҷанд дида будам, ки исмашро фаромӯш кардаму вале ҳатто аз даҳ сомонӣ ҳам ҳаққулинтиқол намегирифт.

Ҳоло ҳатто аз рақамҳои афроди гуногун ҳам метавонед ба рақами худ пул гузаронеду аз хориҷа ҳам. Тафсилоташ дар торнамоҳои расмии ширкатҳои мобилӣ.

Дар пешрафтҳои фанновариҳои навин садқа, ки бо нархи хеле арзон ҳоло ҳатто аз Африқо ҳам метавонед занг бизанед. Насли нав, он ҳаҷвияи Ғарибшоҳ оид ба талоши тамосаш ба Ёвон ва душвориҳои тамосҳои байнишаҳриро дигар намефаҳмад. Ин аҷобати нав НҶН-телефония ном дорад ва арзиши як дақиқаи занг аз хориҷа ба мобилҳои Тоҷикистон аз ду дирам, ба фикрам, оғоз мешавад. Вале, бароятон ҳатман интернети хуб лозим аст, чун ин гуна телефон тавассути интернет тамос мегирад.

Агар, ки хориҷа рафтаниед, аз яке аз ширкатҳои НҶН-фурӯш рақам мехаред, барномаашро дар роёна ва ё смартфонатон насб мекунед ва вуала.

“Ширкати муҳтарам, аз интизорӣ охир мурдам”

Ва агар ба мушкили фаннӣ гирифтор шудед, занг ба ширкат дигар ягона роҳи ҳалли мушкилатон нест. Ҳамин Мегафон (лаптопа ҳалол кардан охир ) фаъолтарин ширкати мобилии Тоҷикистон аст, ки дар шабакаҳои иҷтимоӣ ба қариб ҳар навиштаву шарҳи муштариёни асабонияш вокуниш нишон медиҳад. Дар Фейсбук (ёд дорам, ваъда дода будам, ки дар бораи Фейсбук менависам) шоҳидаш будам.

Бо Фейсбук дар тарафи тобон ҳам метавон буд (Билайн) ва дӯстонро низ метавон даъват кард (ТиСелл). Ахириро ҳатто метавон дар кӯчаи Твиттеру хиёбони ЮТюб низ дид.

Вале занг задан ба ширкатҳо, оҳ, чӣ дарди сар шудааст. Чун ба колсентрашон занг мезанӣ, аз он сӯ садои худкори духтараке мепурсадат, ки русӣ медонӣ ё тоҷикӣ? Чун якеро интихоб мекунӣ, сипас он садо ба шоҳномахонӣ оғоз мекунад ва бояд панҷсад сония аввал ҳазёни худкорро гӯш диҳӣ, то дар ахираш бигӯяд, ки “агар гапом нафорид ё ту ягон тормози, ки гапома нафаҳмидӣ, кнопкаи нола бҷиқ, қати аператор гап бза”. Ва сипас тугмаи сифрро пахш мекуниву аз мусиқии Мосарт дар интизории гӯшибардории оператори “занят” ғанабат мебарад.

Аз ин рӯ, беҳтарин роҳи тамос Фейсбук аст. Пусть только попробуют не ответить, когда садҳо потенциальный клиент номаи асабониятатро мебинанд.

Мега, ба тоҷикӣ ҳам мега, ба урусӣ ҳам

Чаро русӣ ҳарф задам? Зеро акнун, навбати таҳлили забони торнамоҳои расмии ширкатҳои мобилист.

Ҳамин ки Билайн нуқта тҷ-ро рӯи Хром задем, торнамои тоҷикистониву русизабони ин ширкат боз мешавад. Ҷиҳати хушҳолкунандааш он аст, ки логои ин ширкат “дар тарафи тобон” аст, яъне бо тоҷикӣ навишта шудааст.

Зерматни логои Мегафон низ бо тоҷикист. Яъне, Мегафон Тоҷикистон. Ҳатто номи ин ширкат тоҷикӣ будааст. Бино бар пажӯҳиши Наҷмиддини Шоҳинбод, брэнди Мегафон аз вожаи Мега (“мегӯяд” дар лаҳҷаи Душанбе) вом гирифта шудааст. Вале торнамояш аввал бо русӣ боз мешавад. Сафҳаҳои тоҷикиву инглисӣ низ дорад. Ибораҳои ширине ҳам дорад чун “ирсоли смс” ва аҷибе низ, ба мисли “алоқаи бозгашт”, гӯиё “обратная связь”-ро тариқи Гугл транслейт карда бошанд.

ТиСелл маладес. Торнамои тоҷикияш, ҳарчанд сарторнамо нест, вале на камтар аз сафҳаи русияш мавод дорад. Ҳатто Вавилон, ки онро ягона ширкати сирф тоҷикӣ мегӯянд, сафҳаи аввали худро русӣ гузоштааст. Ва танҳо бо интихоби “тоҷ” дар ҳамон сафҳаи русӣ ва ё иловаи “/taj” дар охири нишонии торнамояш парисанамҳояш “хуш омадед ба олами аҷоиботи GSM” мегӯянд.

Танҳо ҳамин чаҳор ширкатро аз “олами аҷоиботи GSM” (ибора моли Вавилон аст) дидам, чун чиниҳои CDMA-дӯстдор аз М-Теко охирон бор торнамояшонро охири соли 2006 нав карда буданду торнамои ТК-Мобайлро боз карда натавонистам. Ҳатто намедонам, ин ду ширкат ҳанӯзам вуҷуд доранд ва ё на.

... дар ҷангал ҳам мега!

Ба ҳар навъ, бояд гуфт, ки хадамоти мобилӣ дар Тоҷикистон хеле ҳам рушд кардааст. Аз аввалинҳо будем, ки тамосҳои видеомобилиро ҷорӣ карда будем. Ва то андозае ба сӯи қафо қадам гузоштанро шояд аксизу андозҳои гарон барои ширкатҳои мобилӣ сабаб шуда бошад.

Ба ҳар навъ, бояд гуфт, ки дар муқоиса бо 15-20 соли пеш, ки ҷумлаи “ман ба ҷангал меравам, вале ту бароям занг бизан” ва ё “телефонамро дар хона фаромӯш кардам” абрӯи мухотабро мутаҳаййир мекард, имрӯз хеле беҳтар шудааст. Ҳатто Беҳнозҷони хурдакаки ман мобили маро мегираду ба гӯшаш бурда, мегӯяд: “дада”!

Ва барои он ки шунидани “дада”-и Фарнозу Беҳнозам аз ҳазорҳо километр имконпазир шудааст, ба Вавилону Тиселл сипос (чун муштарии ҳардуяш ҳастам), а Мегафону за тему МегаСпасибо!

Мегапирӯзи Мегаозмуни Мегафон

Abdulfattoh ..

В Таджикистане наградили журналистов, освещающих события в инфокоммуникациях

2011-12-10T12:11:00.001+05:00

Азия Плюс

В Душанбе подведены итоги конкурса среди журналистов и активных пользователей социальных сетей на лучшее освещение темы связи и интернета на территории страны в 2011 году.

Конкурс был организован компанией «Мегафон», жюри отобрало в ходе мониторинга бесплатных публикаций более 40 работ. Цель этого проекта - поощрение творчества и профессионализма журналистов, освещающих события телекоммуникационной отрасли.

«В сфере инфокоммуникаций сегодня происходит много интересных и ярких событий, достойных того, чтобы о них рассказывали. Ведь телекоммуникационная отрасль является точкой роста экономики Таджикистана. «МегаФон» поддерживает активных журналистов, пишущих о развитии телекома», - рассказала руководитель службы PR «МегаФона» Кармен Эткеева.

Церемония награждения с участием более 30 журналистов и активистов Фэйсбука под оригинальным названием «МегаЭспрессо» прошла в зале столичного Вефа-центра. В неформальной обстановке представители СМИ обсудили темы актуальных отраслевых инноваций и достижений.

Главный приз конкурса от компании «МегаФон» - ноутбук за лучшую аналитическую статью получил Абдулфаттох Шафиев, координатор представительства Международной Федерации Красного Креста в Таджикистане и Красного Полумесяца Таджикистана, которая была опубликована в газете «Миллат». Специальными призами были награждены журналисты газет «Азия-Плюс», «Паёми Душанбе», «Дайджест-пресс», «Наклиёт» и НИАТ «Ховар».

А активисты Фэйсбука, приславшие наиболее интересные предложения по улучшению работы компании, за активное участие в конкурсе получили благодарственные письма и памятные подарки.

Ҷойизаҳои ширкати «Мегафон-Тоҷикистон» ба кормандони ВАО

2011-12-06T16:50:00.000+05:00

Ozodagon

Ширкати мобилии «Мегафон-Тоҷикистон» миёни журналистон дар мавзӯъи "Инъикоси беҳтарин матолиб дар бораи алоқа" ва ҳамчунин озмун миёни шабакаҳои иҷтимоӣ таҳти унвони «Беҳтарин Мегапешниҳод»-ро баргузор кард.

Маросими ҷойизасупории ғолибон дар толори «Вефа-сентр» бо иштироки теъдоди зиёди рӯзгноманигорон ва фаъолони шабакаҳои интернетии иҷтимоӣ сурат пазируфт. Зимни ҷамъбасти озмуни аввал, Кармен Эткеева, роҳбари хадамоти иртибот бо ҷомеаи ширкати «ТТ-Мобайл» иштирокчиёнро хайра мақдам гуфт ва дар бораи тарзи муайян кардани беҳтарин мавод иттилоъ дод. Эткеева гуфт: «Мақолаҳо аз рӯи мониторинг интихоб шуданд ва барои ширкаткунандагон ҳеч гуна меъёр пешниҳод нашуда буд. Дар марҳилаи аввал 30 мақола пешниҳод шуд ва баъди баҳс ва муҳокима миёни кормандони хадамоти мо аз ин 30 мақола 14 мақоларо интихоб кардем ва ба роҳбарияти ширкат пешниҳод намудем».

- Барои роҳбарият низ қабули қарор чандон осон набуд, зеро ҳамаи маводҳои пешниҳодӣ шоистаи ҷойиза буданд. Аммо дар доираи муқаррашуда мебоист танҳо як мақола интихоб мешуд ва матлаби як журналист ба номинантии «Мақолаи беҳтарин» интихоб мегардид. Аз байни маводҳои чопшуда дар ВАО Абдулфаттоҳ Шафиев, барои маводи таҳлилии беҳтарин ғолиби озмун дониста шуд, ки маводҳояш дар ҳафтаномаи «Миллат» ба нашр расидаанд,-афзуд Эткеева.

Ҳамин тавр, аз тарафи ширкати «Мегафон» ба номбурда як ноутбук ва бо журналистони дигар суратгираку ҷойизаҳои вижа тақдим гардиданд.

Laptop ё рӯзону мефурӯшам

2011-11-11T19:15:00.002+05:00

Лаптоп ё рӯзону мефурӯшам!

11.11.2011 10:25

Бознашр аз "Миллат"

Лаптопи Сони Вайо рӯи зонуҳоям эълон мекунам: Ҳамин лаптопамро (аз имрӯз ва ба баъд - рузону) мефурӯшам. Ҷиддӣ мегӯям. Ҳард драйваш 320 гигабайт аст, хотирааш 4 ГБ. Протсессораш Интел Кор Ай Се мебошад. Веб-кам табиист, ки дорад. Виндовз 7-и он расмӣ ва муҷаввиздор аст, ҳамчуноне ки Офис-2010-и он.

Рӯзонуи ман беҳтарин аст!

Чаро рӯи исми рӯзонуям (лаптопам) таъкид кардам? Чунки дар олами рӯзонуҳо (лаптопҳо) брэнди рақами аввал аст. Ҳар боре ҳам ҳар ҷойе ҳам ба ҳар фурӯшгоҳи роёнаҳо ворид шавам, ба рафи рузонуҳои (лаптопҳои) ҳамин ширкат меравам. Чаро рӯи расмият ва муҷаввиздории барномаҳояш таъкид кардам? Чунки бозори роёнаҳои Тоҷистон пур аз барномаҳои қалбакист. Чаро бозори роёнаҳои Тоҷикистон пур аз барномаҳои қалбакист? Чунки арзиши барномаҳои муҷаввиздор ба андозае гаронанд, ки дар баъзе ҳолат то ба 20-30 дарсади нархи роёна ҳам баробаранд. Ҳамон Виндовз 7-ро, ки дар ҳоли ҳозир охирин маҳсули ақлу ранҷи садҳо барномасози зердасти Билл Гейтс аст, фурӯшгоҳи маъруфи амрикоии БестБай 199 доллару 99 сент (қимати бидуни андоз) мефурӯшад. Ҳамон фурӯшгоҳ бастаи барномаҳои Майкрософт Офис-2010-ро аз 150 доллар арзонтар намекунад. Ана ҳамин хел.

Бозори тундрави роёна

Ана ҳамин хел, бозори роёнаву барномаҳои роёнаӣ бо чунон суръате пеш меравад, ки гӯӣ, барномасозони ширкатҳо на шаб хоб мераванду на рӯз ва 25 соат дар шабонарӯз ба ихтироъи навгониҳо машғуланд.

Нахустин растаи ин бозор ҳанӯз дар соли... тасаввур мекунед, дар соли 1642 аз ҷониби як ҷавонаки 19-солаи фаронсавӣ бо номи Паскал гузошта шуд. Албатта, он чизе, ки месйе Паскал ихтироъ карда буд, аз он чизе, ки ҳоло рӯи зонуҳои ман қарор дорад, садҳо ҳазор фарсаху садҳо ҳазор километр дур аст, аммо ҷадди нахустинаш ҳамонро мешуморанд, ки ҳамонро. Он ҷавонаки фаронсавӣ таҷҳизоти ҳисоббарории худро сохту фурӯхт, беҳтар карду фурӯхт, ва чанд садсолаи дигар ба кундӣ нафаре пайдо мешуду мошинаи дигареро месохту ба бозор мебаровард.

Ин ҳама карру фарри роёнаҳо танҳо дар сад соли ахир пайдо шуданд - аз ҳаҷми як хона то ба андозаи киса хурд шуданд, ҳазорҳо барномаи гуногун сохтаву рехта шуданд, ба андозае "боақл" шуданд, ки аксари корро дар аксари соҳаҳои фаъолияти инсон бар дӯши худ гирифтанд - дигар танҳо як нафар кофист, ки тугмаҳоро пахш кунад - коре, ки онро низ дар чанд даҳсолаи баъд инсон аз даст хоҳад дод.

Мушак, мушак...

Мушак, ки бидуни он шахсан ман ба душворӣ кор мекунам, дар соли 1963 ихтироъ шуд. Панҷ соли баъдаш ширкати Интел таъсис гардид, ки ҳамин протсессори рузонуи (лаптопи) манро сохтааст. Соли 1975 як нафаре бо номи Билл ширкати Майкрософтро таъсис дод ва он замон шояд ҳатто тасаввур намекард, ки ин ширкат чӣ ганҷи қоруние барояш меорад. Ҳамон Майкрософте, ки Виндовз ҳафти ман ва Офис-2010-и ман ҳам аз ӯст. Як соли баъдаш як дӯстдори себ бо номи Стив ибни Абдулфаттоҳ (ҳамоне, ки чанд рӯз қабл даргузашт ва бо ман ҳеҷ пайвандие надорад, балки писари як шомист-муаллиф) ширкати маъруфи Аплро таъсис дод - ҳамонеро, ки ба ҷузъ роёнаҳояш ҳама маҳсулоти дигарашро хеле дӯст ҳам медорам. Сӣ соли пеш нахустин си-диро ихтироъ карданд, се соли баъдаш аввалан барномаи матннависӣ - Вордро навиштанд. Нахустин Виндовз соли 1985 пайдо шуд. Ҳафтумин ва дар ҳоли ҳозир навтарин Виндовз дар соли 2009. Дар соли 2012 Виндовз ваъдаи Виндовз ҳаштро додаанд. Бар иловаи низоми роёнаии Виндовз албатта боз дигарҳо ҳам ҳастанд, дигарҳое, ки ҷузъ акаи Мак кам харидоре доранд.

Майкрософт

Дар бораи онҳое, ки як бурида нони акаи Биллро аз даҳонаш кашида мегиранд, дар шумораҳои баъдӣ сӯҳбат хоҳем кард, вале ин ҷо пас аз муқаддимаи тӯлонӣ доир ба ширкате, ки маҳсулоташ дар оғози замонаи роёнаҳо бозоргиртарин буд, ҳарф мезанем. Майкрософт. Гуфтем, ки соли 1975 таъсис шуд, замоне ки донишҷӯи Донишгоҳи Ҳарвард Билл Гейст бо дӯсти ҳамсабақаш мақолаеро оид ба як роёнае дар як маҷаллае хонданду барои ҳамон роёна як барномаҳаке навиштанд.

Аз он рӯз то имрӯз олами фанновариҳо то ба авҷи Сурайё ҷаҳид. Майкрософт низ. Имрӯз ширкат сарфи назар, ки аз ҳар тараф аз гулӯяш медоранд, ҷойи аввал дар феҳрасҳои гуногунро аз даст доданӣ нест. Навад ҳазор корманд дорад. Дар соли 2010 қариб 63 миллиард гардиш доштааст. Маъруфтарин маҳсулоташ ҳам низоми роёнаии Виндовз, бастаи барномаҳои Офис ва браузери Эксплорер мебошад. Боз бозиҳои ИксБокс мебарорад, соли 1997 ширкати маъруфи пайғомнавис - Ҳотмайлро хариду барномаи пайғомҳои сареъ - Мессенҷерро роҳандозӣ намуд. Ҳамин чанде пеш маъруфтарин ширкати гуфтугуҳои телефонии интернетӣ - Скайпро низ ба коми худ кашид.

Низоми роёнаии Виндовзаш, ки асосан бо протсессорҳои Интел кор мекунад, ҳанӯзам рақами аввал аст. Нахустинашро, ки хеле сода буд, соли 1985 роҳ андохт. Виндовзи саввумаш, ки соли 1992 рӯи кор омад, аллакай аксҳоро нишон медод. Баъдан, Виндовзи 95 пайдо шуд. Соли 1998 ин рақам каме афзуд - Виндовзи 98 гардид, ки ҳанӯзам (!) корбурд дорад. Дар ҳамон шабу рӯзҳо Майкрософт барои телефонҳои ҳармоҳ низ барномаҳо месохт. Нахустинаш ҳам Ҳандҳелд буд. Дар оғози садаи нав барои мобилҳо Покет ПС 2000 ва Покет ПС 2002-ро бароварду, барои роёнаҳо Виндовз 2000-ро. То ҳанӯзам дар корхонаҳои азиме, аз ҷумла, дар Ғарб (!) Виндовз 2000 сари кор аст, чунки харидории барномаҳои нав маблағҳои ҳангуфтеро талаб мекунад. Чун чандин иштибоҳу камбудиҳои ин барнома ошкор шуд, аллакай як соли баъдаш Виндовз ИксПи (тахфиф аз вожаи инглисии икспириенс, яъне таҷриба-муаллиф) рӯи кор омад. Навгониҳояш ҳам хеле зиёданд, вале агар Шумо ҳанӯзам ҳамин низомро доред ва чун ба мушкиле гирифтор шудед, бидонед, ки хидматрасонии ин низомро ширкат сар аз соли 2014 пурра қатъ хоҳад кард.

Насли баъдӣ Виста буд, ки бо бастаи Офис-2007 таваллуд гардид, аммо ин тифлак ҳанӯзам роҳгардон нашуда, фавтид. Бисёриҳо дӯсташ надоштанд, бозоргир нагардид ва ҷойи худро ба Виндовз ҳафт дод. Инаш ҳамагӣ ду сол дорад, вале аллакай чил дарсади бозорро дар қабзаҳояш нигаҳ медорад. Виндовзи ҳафт ҳамроҳ бо худ ба бозор бастаи Офис-2010-ро низ даровард, ки оҳ, чӣ бастаи олист!

Майкрасофти обистан

Ҳоло мегӯянд, Майкрософт обистани низоми роёнаии Виндовз ҳашт аст ва таваллуди он дар соли 2012 дар назар аст. Аз навгониҳои муҳимми инаш идораи садоӣ хоҳад буд, яъне, дигар дастатонро кам кор хоҳед фармуд - фармон медиҳед ва фармонатонро иҷро хоҳад кард. Виндовзи ҳашт сарфакор ҳам хоҳад буд ва доно ҳам - агар веб-камерааш чеҳраи истифодабарандаро рӯбарӯи роёна набинад, ба таври автоматӣ ба "хоб" хоҳад рафт, то беҳуда нирӯ сарф нашавад. Боз мегӯянд, ин низом ягона ҳам барои роёнаҳо ва ҳам барои мобилҳо хоҳад буд ва ниёз ба харидориву насби алоҳидаи барномаҳо барои роёна ва барои мобил нахоҳад монд.

Майкрософт Офис шоҳи барномаҳои роёнаӣ

Аз маҳсулоти бозоргири дигари он бастаи Офис мебошад, ҳамоне, ки ҳоло қариб дар ҳар роёна мавҷуд аст. То замоне, ки бастаҳои ройгон рӯи кор оянд (ва комёбие ҳам ба даст наовардаанд), бастаи Майкрософт Офис шоҳи бастаҳои барномаҳои роёнаӣ гардидааст. Иборат аст аз: Ворд, барномае, ки барои матнҳо истифода мешавад. Ворди 2010 имкониятҳои фаровоне барои таҳрири аз ҷумла аксҳо ҳам дорад. Эксел, ки асосан барои сохтани ҷадвалҳо истифода мешавад. Аутлук, бо он нома менависанд ва нома қабул мекунанд. ПауэрПойнт, ки презентатсияҳоро дар он омода мекунанд. Инҳо аз маъруфтарин барномаҳои ин баста мебошанд.

Браузери Эксплорери Майкрософт ҷузве аз низоми роёнаии Виндовзҳо мебошад, ки барои вуруд ба интернет лозим аст. Замоне (то се соли қабл) 99% (!)-и бозор дар дасташ буд! Аммо ҳоло дар симои Операву Мозилла ва Хроми дӯстдоштаи ман нисфи бозорро аз даст додааст. Нахустинаш соли 1995 истеҳсол шуда буд, навтаринаш бо исми ИЕ-10 дар ҳамин соли 2011 ва танҳо бо низоми роёнаии Виндовз ҳафту ҳашт кор хоҳад кард ва ҳатто Вистаро дигар назараш нахоҳад гирифт.

Майкрософти ҳамакора

Майкрософт хасису хабис нест ва ҳамаи даромадҳояшро барои қасру кӯшку санамҳои зебо сарф намекунад. Ширкат донишгоҳу пажӯҳишгоҳҳои зиёдеро дар Амрико маблағгузорӣ менамояд, дар Русия барои созмонҳои ғайридавлатӣ низомҳои роёнаии ройгон медиҳад, дар Африқо бар зидди СПИД мубориза мебарад.

Умри вакилони дифоъи ширкат дар додгоҳҳои гуногун мегузарад. Дар Аврупо қариб як миллард евро ҷарима бастандаш ва фармудандаш, ки ба рақибонаш иттилооти барномасозиро бидиҳад, то онҳо тавонанд мувофиқ ба низоми роёнаӣ барномаҳои худро созанд. Браузери Опера даъво дорад, ки Майкрософт ё браузерҳои дигарро низ ба низоми роёнаияш ворид созад ва ё Эксплорерро аз ин низом ҳазф намояд, то харидорон худ баъдан тасмим бигиранд, ки чӣ браузеро мехоҳанд. Даъвои то андозае аблаҳона, чун ҳар харидор, агар хост, метавонад барузерашро ба содагӣ аз интернет бигирад ва иваз намояд. Вале ин даъворо ҳам дар Аврупо дуруст шумориданд.

Даъвои дигаре бо наҳанги дигари олами фанновариҳои навин - Гугл низ дошт, вале дар бораи ин даъво ва дар бораи ин ширкат дар шумораи баъдӣ. Агар харидори рузону (лаптоп)-и ман ҳастед, пас аз "Миллат" имейламро пурсон шавед, : чао!

Аbdulfattoh…

Имейл – ин сайт (торнигор) нест

2011-11-04T13:35:00.002+05:00

Бознашр аз "Миллат"

Ҳм, сад сол боз чизе нанавиштаам. Танбал шудаам. Ва акнун боз маҷбурам доранд, ки чизе бинависам. Сад сол боз маҷбурам доранд. Щар р=з имейлам менависанд!

Имейл? Ана, мавзӯъ низ ёфт шуд! Дар бораи имейл менависам! Дар бораи яке аз василаҳои интернет, ки дигар он қадар рақибе дорад, ки мегӯӣ, аз умраш кам соле боқӣ мондааст. Почтаи электронӣ, пайғомовари интернетӣ, кароче, имейл, ки онро қаблан и-мейл менавиштанд.

:) Дидед, чӣ хел смайлики зебо? Табассум мекунад. Медонед, чӣ гуна менависедаш (ё мекашедаш, намедонам чӣ феълро истифода барам)? Рақами шаш ва рақами сифрро ҳамроҳ бо шифт зер бикунед ва лабонатон дар олами маҷозӣ моил ба табассум хоҳанд шуд. Ина, боз як бори дигар - :)

Танҳо нагӯед, ки дар замоне, ки оламро Фейсбуку Твиттеру Скайп зер кардааст, имейл чӣ аҷобате дорад. Дар ин замон ҳа, вале дар ин макон на. Ҳанӯзам афроде ҳастанд, ки имейл надоранд ва онро аз торнамо (веб-сайт) ҳеҷ фарқе намегузоранд ва ин афрод на танҳо чӯпонҳоянд, ки дар даштҳо рамаҳоро мечаронанд, балки дар баъзе аз идораҳои давлатӣ низ кор мекунанд. Нақли Носирҷон ёдам меояд, ки аз ёвари кадом раҳбаре дар вилояти Хатлон хоҳиш кардааст, ки нишонии торнамои ниҳодашро (яъне, сайти арганизатсияашро) бидиҳад ва дар посух фалонӣ@mail.ru-ро гирифтааст. Куҷо ба Хатлон биравем, ки дӯсту ҳамкасби гиромии мо аз “Миллат” низ вақте барояш имейл кушуданд, аз ҳама шодкома мегирифт, ки “соҳиби сайт шудум”. :)

Имейл аз ду вожаи инглисӣ - electronic mail гирифта шудааст, ки яке маънои почтаро дораду, дигаре электрониро ва дар забони тоҷикӣ, ки ҳар ибораву вожаро аз русӣ дословно перевод мекунанд, почтаи электронияш гуфтаанд. Айнан, мисли почтаи маъмулист - Яке ба дигаре мактуб менависад. Айнан, мисли почтаи маъмулист –эҳтимол дорад, ки ба мухотаб нарасад. Айнан, мисли почтаи маъмулист – замонати саддарсади сирриятро надорад. Вале, дар муқоиса бо почтаи маъмулӣ суръати на камтар аз суръати рӯшноиро дорад. Дар бораи суръат албатта каме муболиға кардам, аммо агар даруни нома садҳо акс набошад, ҳатман, ки баробар бо “бифирист”-и Шумо, дар он сӯи уқёнус қабулаш мекунанд. Боз, вожаҳои почтаи маъмулиро низ дорост – аз кӣ, ба кӣ, мактуб, лифофа, замима, ирсол, қабул, ғайра, ҳоказо, лол (дар бораи лол дар навиштаҳои баъдӣ) :)

Аз бартариятҳои дигари имейл он аст, ки нишонии дурударозеро кор надорад. Масалан, то ки ба ман нома нависед (агар ҷавондухтараки зебо бошед :), кофист, ки ин нишоиро бидонед: abdulfattoh@ ва давомаш. Воқеан, ин нахустин имейли банда ва то ҳанӯзам серистеъмолтарин имейли камина аст. Ҳамин сол даҳсола шуд. Қабл аз он ҳам, чизаке дар созмоне бо номи КАДА доштам, ки барои ба ягона шиноси имейлдорам – як бонуи мисрӣ мактуб навиштан чанд соат навбат меистодам. Баъдан, ин имейлро бароям Судобабону боз кард, чун худам наметавонистам. Ин баъдтарҳо буд, ки барномаҳову василаҳои махсусе месохтам, то калидвожа (парол)-и имейлҳои дӯстдухтаронамро бишканам :) вале аввалин имейламро на худам боз карда будам.

Нахустин бор, имкони боз кардани имейлро бошад, дар соли ҳо кимчанду кимчанд, дақиқтараш 1965 (бино бар маълумоти Википедия, кӣ буданашро низ дар шумораҳои баъдӣ хоҳем гуфт), олимони Донишгоҳи Массачусетс замина гузоштаанд. Олимони Шӯравӣ шояд он замон барои Брежнев (ё Хрушев? Муҳим нест) навъҳои нави ҷуворӣ меҷустанд. Аммо, албатта, барои ним асри дигар шӯравиён муворӣ хӯрданду, омрикоиҳо аз имейл бебаҳра буданд, чун сароғози истифодаи саросарии он бо дастраси омма гардидани интернет дар охири аср буд. Дар соли 1996, рӯзи чаҳоруми июл, солгарди истиҷлоли Иёлоти Муттаҳидаи Омрико, яке аз нахустин хадамотрасони тиҷоратии имейли ройгон – ширкати Ҳотмайл бо талошу ҳиммати як панҷобӣ бо номи Собир Бҳатия дарҳои хидмати худро боз кард. Аз рақибони номвараш як соле баъд, дар рӯзи занон, ҳаштуми март, Яҳу як ширкати камному ҳоло гумноми дигарро хариду ба бозор ворид гардид. Як соли баъдаш МайлРу ҳам дастрасии тоҷикон ба имейлро фарохтар кард. Ва дигару дигар, то вақте, ки Гугл – наҳанги ҷомеаву тиҷорати интернетӣ Ҷимейлро ба майдон даровард.

Ман дар якояки ин хадамотҳо даҳҳо имейлӣ ва дар даҳҳо хадамоти дигари кушодаи интернетиву пӯшидаи корӣ низ имейлҳои дигар боз кардаам. Вале ба ҳамин Майл.Ру содиқ мондам, ки содиқ. Ба мисли ҳазорҳо тоҷики дигар.

Хелеҳо, бисёриҳо, шояд аксарияти имейлдорони тоҷик низ ҳар субҳу шом ба гӯши МайлРу мехонанд – вафодорат ман. Чун бо русӣ буд, фаҳмотар буд, ҳарчанд, хадамотҳои дигар низ намунаҳои худро бо забонҳои дигар, аз ҷумла русиву порсӣ боз кардаанд ва ҳамин МайлРу низ забонҳои узбакиву қазоқиро низ ба хидмат гузоштааст.

То ки дар бозор ҳар чӣ бештар муштариёнро сӯи дӯкони худ хонанд, ба онҳо шоколаду мармалад ва қанду шириниву қаҳваҷу кока-колаи бепул ҳам додан гирифтанд , яъне, феҳрасти хадамоти худро баробар бо рушди фанновариҳо бештар гардониданд – сафҳаҳои шиносоӣ боз намуданд, ҷустуҷуҳоро роҳ андохтанд, хабарҳову боду ҳаворо ҳам ворид карданд, барномаҳои вижаи гуфтугӯи сареъ (мессенҷер, пайғомовар) ихтироъ карданд, имкони сӯҳбати аудиоиу видеоӣ, ҳатто занг задан ба телефонҳоро низ фароҳам оварданд, ва ахиран ҳамагӣ ба шабакаҳои иҷтимоӣ табдил гардиданд.

Дар бораи шабакаҳои иҷтимоӣ дар шумораҳои оянда нақл мекунем. Дар ин нақл мавзӯъи имейлро идома медиҳем. Гуфтем, ки амн нест. Чун аввалҳо танҳо роҳи ҳифозати имейлҳо доштани калидвожаи вижа барои вуруд буд. Аммо амн, ки албатта, набуд. Чун, ҳатто мани деҳотии камсавод низ метавонистам бо роҳҳое ин калидвожаро соҳиб бигардам ва бишканамаш. Дар ин муддат масъулони ширкатҳои имейлӣ, ки миллионҳо долларро ба ҷайб мезаданд, албатта, даст рӯи даст наменишастанд. Василаи ҳифозатро ба андозае қавӣ кардаанд, ки соддатаринаш ҳам, ба мисли ҳарфи он рубоҳ талоши дидорашро накардан аст, чун дигар кам касе калидвожа дорад – ҳама ба калидибора гузаштаанд, ба калидибораи иборат аз ҳарфҳои хурду бузург ва рақамҳо ва рамзҳо.

То ки сардаргум нашавем, калимаҳои калидибораву калидвожаро тарҷума мекунам: парол. Онеро, ки ҳама собачка меноманд, метавонед санҷобак ҳам гӯед, ё кулчача ҳам. Ба ҳар ҳол, ҳар дуро низ хӯрда мешавад. Ба инглисӣ онро эт мегӯянд, ки ооо, таърихи дуру дароз дорад. Ман онро нақл карда намешинам, балки худатон гугл бикунед ва ё аз Википедия бипурседаш.

Ман бошам хаста шудам, ин ҷо хатмаш мекунем. Агар ин ҳама ҳарзаро нахондед, боке нест, чун мӯҳтавояш ин аст: Имейл – ин сайт (торнигор) нест! Имейл – ин почтаи электронист, ки бо он нома менависанд ва нома мегиранд. Барои ба касе нома навиштан Шумо бояд нишонии имейли ӯро донед. Шумо бидуни ҳеҷ кӯмаке метавонед худатон барои худатон саволномаи оддиро пур карда, соҳиби имейл шавед. Абарбозигарони майдони имейл ҳам инҳостанд, ки якеяшро метавонед барои соҳибият ба имейл интихоб намоед: www.mail.ru; www.gmail.com; www.yahoo.com; www.hotmail.com; www.rambler.ru ва дигар. Хадамотрасонҳои тоҷикӣ низ вуҷуд доранд, вале маъруф нестанд. Ман танҳо кеяшро медонам: - www.mail.tj

Ва тавсияи охирин – ҳангоми интихоби калидвожа талош кунед, то он танҳо аз соли таваллуди худатон ва ё исми фарзандатон иборат набошад. Кӯшиш кунед, ҳарфҳои хурду бузург ва рақамҳоро истифода намоед.

Бо мо монед, то аз ғаробатҳои олами нав огаҳ бишавед :)

Бо эҳтиром, abdulfattoh@....

Каким будет авиалайнер в 2050 году?

2011-06-15T02:03:00.001+05:00

You Can Change the World

2011-02-14T17:48:00.003+05:00

Кишвари асабиҳову ва мутакаббирин!

2011-01-14T09:55:00.000+05:00

Ин навишта ҳамчунин дар "Миллат" нашр шудааст

Вақте абрӯвоне гиреҳ хӯрдааст, лабҳое бурма ва манаҳе овезон аст, пешоние чин бастааст ва дар нигоҳе лутфе дида намешавад, мегӯянд – бо пойи чап аз хоб бедор шудааст. Баъзан, фикр мекунам, ки қариб 90 дарсади мардуми Тоҷикистон ҳар субҳ бо пойи чап аз хоб бедор мешавад. Бо он ки имрӯз дин дар ҳаёти мардум нақши ҳарчӣ бештареро касб мекунад, аксари кулли ин 90 дарсад ҳар субҳ ҳанӯз қабл аз тоҷи сурхи хурӯс ва қабл аз нури сурхи офтоб аз хоб бедор мешаванд, то дар феҳраси панҷ вақт салоти худ нахустин √-ро бигзоранд. Бо пойи чап барои намоз?

Ман ҳеҷ боре ёд надорам, ки субҳ кадоме аз пойҳоямро аввал мебардорам, ҳамчуноне, ки қариб ҳеҷ нафаре аз хонандаҳои ин сатрҳо ба аввалин қадамашон дар рӯз аҳаммият надодаанд (мутмаинам). Аммо ҳар рӯз дағаливу дуруштии чандинҳо нафари асабӣ дар роҳу истгоҳу нақлиёту ҷойи кор дар ёдам нақш мебандад. Мардуме, ки динаш онҳоро ба лутфу меҳрубонӣ даъват мекунад, гузаштаҳои маъруфаш садҳо тон когазро бо панду насиҳат ранг кардаанд, забонаш моломоли вожаву ибораҳои ширин аст, ҳамеша чин дар ҷабинаш нақш бастааст ва аз даҳонаш кам ҳарфи хуше берун меояд. Пулчинаки автобусу троллейбуси ин мардум (баъзеяшон?) фикр мекунад, агар бо дағалӣ аз мусофир роҳкиро пурсад, мусофир аз тарс зуд аз кисааш пул мебарорад. Пулиси (баъзеяшон?) ин мардум фикр мекунад, агар бо модари боздоштшуда шинос нашавад, ҷиноят фош намешавад. Раисону вазирону вакилони ин мардум (баъзеяшон?) сарфи назар аз бузургии курсиву ниҳод фикр мекунанд, агар ба саломи оне, ки дарашонро тақ-тақ кардааст, “алейк” гӯянд, қадрашон паст мешавад. Ё дар забони онҳо “хидмат” маънои “алейк”-ро дорад? Охир, чӣ ҷои гила, вақте омӯзгое (баъзеяшон?) юерун аз дарс даст пеши бар ниҳодани шогирдашро намебинад! Мардуме, ки чӣ пулчинакаш ва чӣ вазираш мутакаббир (бузург?) аст! Мусалмононе, ки фаромӯш кардаанд, ки бузург танҳо Ӯст, посухи салом фарз аз ҷониби Ӯст, такаббур нахустин гуноҳ аст ва дар шиносномаи аввалин мутакаббир исм – Иблис навишта шудааст. Мардуме, ки дар дарси равоншиносӣ (психология) хобашон бурдааст, вагарна медонистанд, ки такаббур ҳам ҷузве аз “комплекс неполносенности” аст, вақте мехоҳем бузургии худро ба дигарон нишон бидиҳем, чун фикр мекунем, ки онҳо низ ҳақирии моро медонанд, моро ҳақир медонанд...

Ҷанобон ва хонумони мухотаб! Чанд калимае аз луғати илтифотҳо медонед, ки қалбҳоеро гарм, дидаҳоеро равшан, гунаҳоеро сурх ва табъҳоеро хуш кардаанд? То чӣ андоза дуруштиву дағалӣ аробаи кору зиндагиятонро пеш кашидааст? Агар кам, пас исми як марди амрикоиеро бо номи Дэйл Карнегӣ гугл бикунед.

Такаббур, муомилаи дурушт, асабоният ва ғ. ва ҳ. и т.д. etc. – ҳамаи ин ҳазор сол қабл ҳам буд ва ҳазор сол баъд низ хоҳад буд. Хуни инсон олуда аст ва онро дигар карда намешавад. Иллаташ ҳам дар беҳад пур будани кисаҳо ва амиқан холӣ будани кисаҳост. Фақр фақирро водор мекунад, ки асабӣ шаваду ба фақири дигаре муомилаи дурушт бикунаду ба фақири саввумӣ нишон бидиҳад, ки ӯ одами “оддӣ” нест. Дорое, ки аз рӯи такаббур нодореро ҳеҷ медонад, низ фақир аст. Фақири маънавӣ.

Дӯстам мегуфт, ки аз самими дил ва бо тамоми ҳунар барои он раисе кор мекунад, ки бо ӯ дӯстона муносибат дорад. На барои оне, ки аз тактикаи “колхозний менеджмент” истифода мебарад. Дӯсти дигарам мегӯяд, талош мекунад, то ба идораҳои давлатие, ки бо қабули мардум сарукор доранд, кораш наафтад. Яке дигар аз дӯстонам нақл мекард, ки ҳар бор ба масъули ношиносе (духтур, гаи, андоз, нотариус, ин рӯйхат дароз аст) салом додаву, табассум кунад, аксаран аз табассуми ӯ ҳайрон мешудаанд ва ё ӯро деҳотиву соддаву аблаҳу тарсу мешуморидаанд.

Хуллас, маризе (д) ҳама, ё айюҳа-л- мутакаббирин ва дуруштиюн! Табассум намекуне (д), ташаккур намегӯе (д), фук чух ва қавоқо гирифтагӣ...Ҳар касе, ки аз ӯ вобастагие надоре (д) ва аз ӯ наметарсе (д), бароятон “ту” аст...Ҳама крутойи гарениву сар-пар вайрон...ва ноогоҳ аз он ки чунин нигоҳи сиёҳу сафед ба оинаи зиндагӣ ҳаётро берангу талхтар, бадану равонро афгортар, умрро кӯтоҳтар мекунад. Ва ҳамчунин маҳрум аз манзараҳои рангаи 3D-и зиндагӣ...

Палата (Истеҳзои қисмат)

2010-08-07T22:46:00.004+05:00

Онҳо ду нафар буданд. Ҳамсол, ҳамнишин, ҳамроз...Вале хислатҳояшон ҳамгуна набуд.

Ӯ дар оғоз хеле ба хашм омада буд, ки дар ҳуҷраи алоҳида на, балки ҳамроҳ бо кадом духтари оддиву деҳотӣ хоҳад буд. Рӯзе, ки ӯ таваллуд кард, духтари вазире низ кӯдак ба дунё овард ва охирон ҳуҷраи ВИП-и таваллудхонаро ба духтари вазир доданд.

Алам мекард, ки падараш вазир нест, рашк мекард, ки афроди муҳимтар ва бонуфузтар аз онҳо ҳастанд. Ҳақирияш меомад, ки ӯ, духтари нозпарвари сарватмандеро дар як ҳуҷра бо духтаре аз мардумакони оддиву деҳотӣ хобонидаанд. Шармаш меомад, ки ҳамакнун ҳамҳуҷраашро шавҳараш хабар хоҳад гирфиту, падари номарди тифли ӯ ҳатто аз ин таваллуд ҳам хабар надорад ва парвое ҳам.

Аммо тахминаш иштибоҳ буд. Падари навзоди ҳамҳуҷрааш ҳам ах поини тирезаи бино садо баланд намекард. Ҳамҳуҷрааш мегуфт, шавҳараш қариб як сол боз дар кишваре дур ба сар мебарад ва бояд ҳамин шабу ҳамин рӯзҳо баргардад. Вақте аз ӯ дар бораи шавҳараш суол шуд, ӯ низ бидуни ҳиҷ мулоҳиза ва кӯтоҳакак ҳамин гапро гуфт: - Дар хориҷа аст.

Ҳамҳуҷрааш духтараки оддиву соддаву хоксор баромад. Дар кунҷи дилаш хушҳол буд, ки ин ҳам ба мисли дугонаҳои элитаи ӯ ширқину часпак ва зудранҷ нест.

Дар ҳақиқат ҳам аз такаббурҳои духтар дигарӣ намеранҷид, ҳамеша табассум мекард ва дар нигоҳубини кӯдакаш ҳатто ёрӣ медод. Чунин муносибат такаббурро ҳам аз ӯ зудуд ва водораш кард, то чеҳраи аслии худро, ҳамон духтараки оддитару заминитарро ба аҳмҳуҷраи деҳотияш нишон бидиҳад. Ду модари ҷаовни 18-сола ҳамроҳ механдидаднду шӯхӣ мекарданду нақлҳо мекарданд. Аз ҷумла, дар бораи мардон.

Гунаҳои ҳамҳуҷрааш ба ҳини сӯҳбат дар ин мавзӯъ сурх мешуд ва ин ҳолро дида, духтараки шаҳрии кушодафикр пардаи мавзӯъро бештар медарронид ва аз он ки бо эҳсоси шармгинии ҳамҳуҷрааш бозӣ мекунад, хушаш меомад.

Ҳамҳуҷрааш дӯст медошт, ки дар бораи шавҳараш нақл кунад ва ҳамин нақлҳо ҳам фазои дӯстонаи тоза ба миён омадаро дар ин палатаи таваллудхона ба ҳам заданд.

Хомӯш буд. Аз лаззати оғӯши мард ҳам дигар сӯҳбат намекард. Намехандид. Латифа ҳам дигар нақл намекард. Бовараш намеомад. Вале мехост бовар кунад, зеро ташнаи маълумоте, иттилоъе, хабаре дар бораи ӯ буд.

Суол зиёд медод. Вале талош мекард, ки суолҳояш шубҳае дар дили ҳамҳуҷрааш барнаангезад. Аммо ҳар ҷавобе, ки мешунид, тундбодеро дар дилаш бармеангехт.

Ҳамон синну сол, ҳамон исм. Тасвири ҳамон чеҳра. Нақли ҳамон қисса. Тавсифи ҳамон хислат. Ин ҳама монандиҳо дилашро ба шӯр оварда буд. Вале боз ҳам мехост барои саддарсад мутмаин шавад, ки ҳамон аст, ҳамон.

Кунҷи лабашро ба зӯр моил ба табассум карду, гуфт: “Аз рақами ман зангаш бизан, бигӯ аксашро бо смс фиристад, ку бинем, арзандаи ин ҳама тавсифат ҳаст ё на...”. То ки талошаш бештар ба шӯхии бепарвоёна монанд бошад, табассумашро ба ханда иваз кард ва илова намуд: “Натарс, мардатро намедуздам...Аз марди худам ҳам безор ҳастам...”. Ҳамсӯҳбати соддаш дар ин ҷумлаи охирин оҳанги нафратро жҳсос накард ва бо ҳамон соддагияш афсӯс хӯрд, ки шумораи дурударози телефони хориҷии шавҳарашро дар ёдаш ҳифз накардааст.

Дили ташнаи акси мард намехост ноумед бошад. Хост бигӯяд, ки “хуб, пас имейлаш бинавис”, вале зуд дарк кард, ки ин калима барои ин духтараки содда умуман нофаҳмо аст ва айфонашро боз ба ҷояш гузошт.

“Оҳ, чӣ қадар лабонаш ширинанд! Вақте бо датсони қавияш маро сахт ба сӯи худаш мекашад ва лабонашро бар лабонам мепайвандад....”

Тамоми вуҷудашро ларза мегирифт. Ба худ мушт мекард ва мехост мушташро ба лабҳои ҳамҳуҷрааш, ки ӯро бо ин нақлҳо девона мекард, бизанад, вале боз ҳам дандон ба ҳам мезад ва мушташро танҳо ба ҷогаҳи худ мекӯфт.

Мехост бихобад, вале чун чашмонашро мепӯшид, ҳамон нақл дар гӯшаш садо медод ва он манзараро ба тасаввураш меомад.

“Чаро охир? Ин соддаи деҳотӣ чӣ бартарие аз ман дорад? Пас, номард, фиребам карда буд? Чаро фиребам кард? Гуфт, зодгоҳаш меравад, влоидонашро ба хостгорӣ мефиристад. Аммо рафтаасту, зан гирфитааст. Боз занеро, ки ба ангушти ман ҳам намеарзад....фақиру бесаводеро!...Разил, палид....ҳатто боре ҳам ба зангҳоям ҷавоб надод, то бидонад, ки ҳомила шуда будам...”

Аз кати хобаш баланд шудоинаи ҷопонии электронияшро ба даст гирифт. Оина бо гармии дасти инсон дар шаб равшан мешуд. Симояшро дар оина нигоҳ мекард. Чашмони бодомшакли сиёҳашро бо чашмони каме кабудранги ҳамҳурҷааш меқоиса мекард. Абрӯваонаш дар назарш зеботар аз абрӯвони ҳамҳуҷрааш буданд. Фикр мекард, ки лабони худаш сурхтару сергӯшттар бошанд ё лабони ӯ. Ба ҳамин хулоса омад, ки лабони худаш ҳатман ширинтаранд.

Қомати нозуку баландаш, синаҳои аноронааш, соқи симинашро бо ӯ муқоиса мекард. Худро беҳтар, зеботар, лоиқтар ба муҳаббат ва бахт медонист ва месӯхт, ки чаро ин бозии ишқро бохтааст, чаро дар кӯи бадномӣ сарсон асту, кабӯтари хушбахтӣ ба китфи дигаре нишастаааст...

“Ҳа, дар шаҳр буд. Тамоми кор хеле зуд сурат гирифт. Ба хориҷа бояд сафар мекард. Ба деҳа баргашт, ки ин ҷо аллакай волидонаш маро хостгорӣ карда буданд. Ба интихоби волидонаш зуд розӣ шуд. Баъдан, ба гӯшам пичиррос мезад, ки беҳтарин ҳадяи волидонаш ва сарнавишташ ман будаам....Моҳи асалро гузарониду, рафт...Вале ба зудӣ хоҳад бозгашт.” – табассум аз лабони ҳамҳуҷрааш канда намешуд ва нури шодӣ дар чашмонаш дар ин лаҳзаҳо медурахшид.

“Кош, ҳавопаймояш битаркад ва сарнавишт ин бор ба ту сиришки талх ҳадя бикунад” – аз дил гузарониду ва ҳанӯз ба дуои дигари бад фрсат наётфа, суол шунид:

“Чаро дар бораи шавҳарат чизе намегӯӣ?”

Абрӯ ба ҳам кашид: “Нисбаташ нафрат дорам. Ӯ иштибоҳи ман буд.” Ва бо шунидани насиҳати “сабр кун, ҳоло дӯсташ хоҳӣ дошт” писханд зад: “Ман Собира ном надорам, собира наям.”

“Ҳеҷ бораш напурсидӣ, ки оё пеш аз ту касеро дӯст доштааст??”...

Дар каташ нишаста буду, себ пӯст мекард. Ва ба худаш тасаввур мекард, ки на пӯсти себ, балки пӯсти гардани марди разилу фиребгарро дорад мегирад.

“Пурсида будам” - ҳамҳуҷрааш дар назди тиреза буд ва тифлаш дар даст аз тиреза ба сӯи ғуруб менигарист.

Корд ба тани себ амиқтар рафту, бозистод: “Хуб, чӣ посух дод?”. “Қасам хӯрд, ки аввалин муҳаббаташ ҳастам. Гуфт, қалбаш то ман касеро нахоста буд. Гуфт...”

“Лаъин, лаънатӣ, марш бар ту!”. Садои баланду даҳшатнокаш ҳамҳуҷраашро тарсонид. Ӯ тифлашро зуд бурда, ба ҷояш гузошту, пораи латтаеро гирифта, дасти хунолуди духтари шаҳриро мебаст: “Ман гуфтамат, ки худам себро пӯст мекнуам. Сабр накардӣ.”

“Разил, кош гарданат шиканад.” Шевани духтар паст намешуд. Аз ду дидааш сели ашк мерехт.

“Дард дорад? Сабр кун, ҳоло хуб мешавад. Зиёд набуридааст, то фардо субҳ хуб мешавад. Бечора корд чӣ гуноҳ дорад, дашномаш медиҳиӣ. Гардан ҳам надорад ин...”

Хост бигӯяд, ки гардани дигареро дар назар дорад, вале лаб ба ҳам газид.

Тифли маъмулан хомӯши ҳамҳуҷра беист мегирифт. Ба ғазаб меомад, ки чаро кӯдакашро шир надода, соддаи деҳотӣ барои харидани салфетка арфтааст. Асабҳояш дигар садоро таҳаммул намекарданд. Метарсид, ки кӯдаки худаш ҳам бедор мешавад...

Аз даст расонидан ба он тифл ҳазар мекард. Аз нигоҳ кардан ҳазар мекард. Дар болои сари кӯдак рост истода буд. Аммо дигар тоқати шунидани садои гиряи кӯдакро ндаошт.

Вале кӯдак дар дасташ ҳам хомӯш нашуд, балки бештар гирист. Гӯиё, нафрати духтарро ба худаш ҳис мекард. Гурусна ҳам буд.

Асабҳояшро ин гиря харобтари харобтар мекарданд. Ба назди тиреза рафт, тирезаро боз кард, то бубинад, ки модари навзод куҷост.

“Аз бӯсаҳояш чашмонам пӯшида мешуданд, вале дилам боз. Тамоми баданам боз мешавад. Об мешавам, як қатраи обе дар уқёнуси муҳаббати ӯ.”

Нақлҳо ҳамеша дар гӯшаш садод медоданд. Гӯиё, бозакси он садо бо сдаои гиряи кӯдак забон як кардаанд, то ӯро девона бисозанд. Бӯсаҳои ширине, лаҳзаҳои асалине, ки худаш шоҳдухтараш буд, ба ёдаш меомад. Вале акнун он ҳама эҳсос, он ҳама ширинӣ насиби дигаре будааст....

Аз дард ба худ мепечид, рашк ақлашро тира карда буд. Ғазаб дар чашм дошт, дар дил кина ҷӯш мезад, мехост, разилро дарёбад, то гӯлӯяшро бо дандонҳояш канда бигирад ва фаввораи хуну даҳшат дар чашмони ӯро бубинад. На, мегуфт, мраги осон насибаш нашавад, дилашро бояд пора карду шикаст, то якумр қалбаш маъвои дард бошад...

Беруни тиреза офтоб ба баднҳо гармӣ мебахшид, ба чашмҳо нур, ба дилҳо шодӣ. Дар дили ин духтар, аммо, дард ва адоват ва эҳсоси интиқом салтанат меронданд. Ба кӯдак нигасрт, нигоҳи дуру дароз...Мехост, бифаҳмад, то нафрате, ки нисбат ба мард дорад, ба ин кӯдак ҳам дорад ё на...Даҳ соли баъдро тасаввур кард, ки ин писарча бо падараш ба бозии футбол хоҳад рафту, писари худи ӯ бо чашми гирён ба хона хоҳад омад, ки дар кӯча боз ҳаромиву бепадараш хондаанд... Даҳ рӯзи баъдро тасаввур кард, ки ин духтар бо табассуми чун гул дар лабаш шукуфта, дар оғӯши шавҳараш аз писарчааш мбеолад ва худашро тасаввур кард, ки кӯдаки ҳаромӣ дар даст бо сари хам ва номи бад ба хонаи волидонаш меравад...

Чашмонашро аз чашмони кӯдак намеканд. Гиряи беисти кӯдак бо асабҳояш бозӣ мекард ва водораш менамуд, ки тасмимашро зудтар бигирад...дасташро сӯи тиреза бурд....

Дасташро сӯи тиреза бурду, онро пӯшид. Ба ҷояш баргашт, хилъаташро нимбоз кард, синаашро баровард ва даҳони кӯдакро ба он наздик бурд.

Кӯдаки гурусна ҳарисона шир менӯшид ва аз донаҳои ашке, ки ба пешониву рухсорааш мечакиданд, нороҳат набуд.

Дар назди дар модари кӯдак баргашта буду, аз манзараи дидааш мутаассир ва ҳайрон ва хомӯш. Бо даҳони боз.

“Сипас ба ту, ки дар набудани ман ӯро нигоҳубин кардӣ. Ту акнун барои тифли ман модар ҳастӣ. Акнун, ин ду бача ба ҳам бародаранд.”

Мехост посух диҳад, ки ин ду дар ҳақиқат ҳам бародаранд ва на танҳо бародари ширхӯрда, балки хунӣ, чун падарашон як аст. Боз хомӯш монд.

“Каме дер кардам, ба он хотир, ки дар роҳ модари ашвҳарамро дидам. Ӯ ба назди ман меомад, ки дар даромадгоҳ вохӯрдем. Хабари хеле хуше бароям овард.”. Табассуми хоксорона дар лаб ва нури шодӣ дар чашмонаш табли шодмонӣ мезаданд: “Шавҳарам тавонистааст барои ҳамин бегоҳ чипта бигирад. Ҳамин бегоҳ мерасад, меояд, ҷону ҷигарам меояд, падари тифлам меояд. Медонам, ки рост аз фурудгоҳ ба дидани ман меояд.”

Чашмони духтар пур аз оби шодӣ буд ва дар дилаш ҳам хурсанд, ки дугонаи шаҳрии хубе ёфтааст, ки кӯдакашро шир медиҳаду ва ҳам ба хушҳолии ӯ шарик шуда, бюаробараш ашки шодӣ мерезад.

Аммо ин на танҳо ашки шодӣ буд. Ин ҳам ашки рашк буд, рашк ба бахти хуши он духтар ва бахти бади худаш. Ашки изтироб буд, изтироб аз чигунаии дидор бо вай. Ашки тарс буд, тарси аз даст додани ихтиёр дар лаҳзаи дидор. Вале бештар ашки шодӣ буд, шодӣ аз он ки боз ӯро хоҳад дид, ҳамон чашмони хандонро, ҳамон лабҳои мутабассим, ҳамон қомати баланду зебо, ҳамон бӯйи дилнишин, ҳамон садои гӯшфиреб...Ҳанӯзам дӯсташ медошт, дарк мекард, ки он ҳама нафраташ дар асл муҳаббат аслу меҳр, на книаву адоват...

10.

Дар такопӯ буд, дар такопӯи изтиробангез. Намехост, бо чунин аҳвол ӯ бибинадаш. Зеро ҳамеша зебову орову торо буд ва хуб медонист, ки мардон зани зебнадодаро дӯст намедоранд.

Оббозӣ мекарду, дар фикри он буд, ки лаҳзаи дидор чӣ рух хоҳад дод. Фарзияҳои ратфори худро месанҷид, гӯиё бозии шоҳмот мекард ва ё ба дидори аввалин мерафт. Ӯ медарояду дар ҷояш шах мешавад аз ҳайрат, пас бояд худро ношинохта гирифт, то занаш ҳеҷ чизро пай набарад? Оромона, ба саломаш алейк бояд гуфт? Вале ногаҳон худи ӯ риштаи иадораро аз даст диҳаду, ба истерика афтад чӣ?

Пас аз оббозӣ мӯйи сараш нимшона боқӣ монд, ки кӯдак гирист. Кӯдакро хобонду дид, ки фурсат кам аст, ба чунин қарор омад, ки танҳо рӯмол мебандад. Барои тасаллии худ мегуфт, ҳоли ҳозир имиҷи зани хонашин барояш мувофиқтар аст.

Оинаро дар болои ТВ гузошта, рӯмоли сарашро мебасту, дар сараш ҳанӯз тасаввури лаҳзаҳои дидор чарх мезад: “Баногоҳ, агар дар назди занаш ҳам зери поям биафтад ва бахшиш хоҳад? Гӯямаш, иштибоҳ кардааст, ман дигаре ҳастам? Ё оромона ва бо чеҳраи ҷиддӣ бигӯям, ки шавҳар кардаам? Ё ба оғӯшаш бигирам, бигирям ва хоҳиш кунам, ки ақаллан ҳамсари дуввумаш шавам?”

Атрро зиёд пахш кард, ки бинияшро фишор овард ва атса зад. Ба ёдаш овард, ки чӣ гуна барои дӯстдоштааш аз Порис атрҳо оварда буд: “Ҳамсари дуввум? Ҳеҷ гоҳ! МАН, дар 18-солагӣ ҳамсари дуввуми як разиле?...Вале охир дӯсташ медорам!...”

“Вале агар маро нодида бигирад, гӯиё нашинохтаастам...?”. Аввалин бор дар тӯли ҳузураш дар таваллудхона хилъатро ба курта иваз кард. Куртаи миллӣ. Берун аз таваллудхъона ҳамчунин куртаҳоро кам мепӯшид. “Шояд, ба модарам занг бизанам, ин бегоҳ бигираду хона бибарадам?” Не, не, не...чизе бодо бод....”

Дар рӯи кат менишаст ва ба соат менигарист. Вақт дар назараш хеле оҳиста мегузашт. Ба мисли интизориҳои парвозҳо дар фурудгоҳҳо. Балки аз он ҳам оҳистатар. Фикраш банд буд ва на ҳама тасвирҳои хушҳолии ҳамҳуҷрааш ба гӯшаш медаромад. Нимписханде зад, ки шавҳараш пас аз як сол меояду, он духтараки деҳотӣ ҳатто атр ҳам ба худ напошидааст.

Хурсанд шуд, ки кӯдак бедор шуд. Аввалин, ин ки бо кӯдак худро банд мекнуад ва чӣ гуна гузаштани вақтро намефаҳмад. Дуввум, ин ки кӯдак ҳоло шикамро сер мекнуаду, хоб меравад ва дар лаҳзаи дидор ғам намедиҳад.

Ду варақ аз китобро нимкола хонду, як сӯ гузошт ва ҳафтаномаро ба даст гирифт. Вале онро ҳатто боз накарда, канор гузошт ва маҷаллаи рангаи либосҳои мӯдро кушод.

Рӯ-рӯи хона қадам мезад. Ҳамҳуҷрааш берун рафта буд. Ҳарду тифл хоб буданд. Дар лабаш табассум зоҳир буд. Интизори духтарак буд, ки баргардад, то латифаи навтаринро ба ӯ бигӯяд.

Латифагӯӣ ва латифашнуавӣ ба дили ҳардуяшон ҳам зад. Берун аллакай торик буд, вале аз шоҳзода хабаре ҳам неву, дараке ҳам не. “Парвозаш ба таъхир афтодагист. Ё Шояд бағоҷро дер бароварда истодаанд.”. Надонист, ки ҳамҳуҷраашро тасаллӣ дода истодааст ё худро. “Зуд-зуд чунин ҳолат рух медиҳад.”

“Ааа...”. Танҳо ҳамин садои ҳамҳуҷраашро шунид ва нигоҳи ҳайратбори ӯро ба сӯи худ надид.

Хобаш бурд. Ниёзҳои ҷисмонӣ ҳамеша иштиёқҳои раовниро мекушад.

11.

Аз пичирросҳои баҳсмонанди чанд нафар паси дари ҳуҷра бедор шуд. “Холаҷон, ҳазор узр, ҳазор илтимос, як сол дар хориҷа будам, бачаамро бинам.”. “Не, охир, соати 11-и шаб, эй бача, чаро намефаҳмӣ. Занатро иҷоза додем, наздат баромад, бачата фардо мебинӣ”. –“Холаҷон, бачаамро бинад, аз роҳи дур хаста омадааст...”

Баҳсро садои боз шудани дари ҳуҷра қатъ кард. Ҳамшираи шафқат, ҳамҳуҷрааш ва ҷавонмард ба сӯи дар нигаристанд. Ҳамшираи шафқат садо баланд кард: “Ана, духтари бечораро бедор кардед.”. Вале духтар, ки дарро пурра боз кушодаву, дар назди он меистод, ин садои ҳамшираи шафқатро нашунид. Ду чашми ӯ ба ҷавонмард дӯхта шуда буд.

Ҳамон қаду қомат, ҳамон зебоӣ, ҳамон чашмони хандон ин бор хаста ва лабҳои моил ба табассум. Вале ӯ на, дигаре. Дигаре, ки дигаре.

12.

Садои гиряи кӯдак баланд шуд. “Кӯдакамро бедор кардед”. Бо садои кинояолуд гуфту, дарро ним пӯшиду, нигоҳи узрхоҳонаи се нафарро надида, баргашт. Кӯдакро ба оғӯш гирифта, такон медоду, хомӯшона мегирист. Оби чашмонаш беист мерехт ва намедид, ки дар гӯшаи дигари торики ҳуҷра ҷавонмарди бегона дар оғӯшаш занаш ва дар датси дигараш писарчаашро ҳарисона мебӯсад ва низ дар чашмаш ашк дорад.

Мегирист ва намедид, ки ҳамшираи шафқат дар назди дар бесабрӣ мекашад, то ҷавонро берун бибарад.

Мегирист ва намедонист, ки фардо субҳ аз ҳамҳуҷрааш қиссиа даҳшанокеро хоҳад шунид, ҳамон қиссаеро, ки шавҳари ҳамҳуҷрааш баъдтар дар берун ба ҳамсараш нақл хоҳад кард. Қиссаи ҳамному ҳамсинфаш ва ҳамдеҳаашро. Ҳамон ҳамсинфашро, ки дар шаҳр кор мекарду, қариб як сол пеш гум шуда буд. Ҳамонеро, ки танҳо чанд рӯз пеш ҷасадашро ёфта буданд. Ҳамонеро, ки мегуфтанд, дар шаҳр дӯстдоштае доштааст ва ба деҳ раовн будааст, то волидонашро хостгорӣ фиристад. Ҳамонеро, ки мегуфтанд, дар роҳ ба сӯи деҳ хостааст, ангуштарии арӯсӣ харидорӣ кунад. Ангуштарие, ки баъхдан роҳзанонро паси ӯ бурдааст.

Кормнади пулис, ки дар ҳавопаймо дар бари шавҳари ҳамҳуҷрааш нишаста буд ва ин ҳамаро ба ҷавонмард нақл карда буд, мегуфт, ҷавон то охирин нафасаш ангуштариро аз ангушташ раҳо накардааст ва барои он ангуштарӣ роҳзанон ангушташро буридаанд.

Духтарак мегирист ва ҳоло намедонист, ки чӣ хабари мудҳише фардо интизораш аст. Намедонист, ки ин ашкҳо фардо барояш лозим хоҳанд шуд.

Блумингтон, 15-18-уми июли соли 2010.

Ман Туро Дуст Медорам!

2010-08-01T05:22:00.000+05:00

Муҳиддин Кабирӣ дар М-Агент

2010-07-28T00:34:00.000+05:00

Бознашр аз «Миллат»

Дар ин авохир яке аз соатҳои ғарибиро бо сайругашт дар Мой Мир сипарӣ мекардам. Дар ин ҷо исмҳои зиёди саршиносро дида будам, вале асосан фарҳангӣ буданд. Аз ин рӯ, дидани саҳифаи Муҳиддин Кабирӣ, бо исми худаш, бо акси худаш, то ҷое ҳам ҳайронам кард. Сареъатан, даъвати дӯстӣ фиристодам ва "add" ҳам шудам. Вале сӯҳбати мо на дар "Мой Мир" сурат гирифт, балки дар макони дигари сӯҳбатҳои фаврии ширкати "Майл.Ру", дар "М-Агент".

СӮҲБАТИ ДУ МУСОФИР
abdulfattoh shafiev (11:11) :
Ассалому алайкум
abdulfattoh shafiev (11:12) :
Ба фикрам, футбол тамошо доред
Muhiddin Kabiri (11:12):
Салом
Muhiddin Kabiri (11:12) :
Дар фурудгоҳи Рига ҳастам, не.
Muhiddin Kabiri (11:12) :
Меравам назди ТВ
abdulfattoh shafiev (11:13) :
Фаҳмо, пас ташвишатон намедиҳам
Muhiddin Kabiri (11:13) :
Тамошо мекунему сӯҳбат ҳам, мушкил нест, ташаккур
abdulfattoh shafiev (11:14) :
Барои кадом даста мухлисӣ мекунед?
Muhiddin Kabiri (11:14) :
Ҳоло бинам ку, кӣ ҳаст
abdulfattoh shafiev (11:15) :
Фикр мекунам, азбаски бо фанновариҳои навин хуб шиносед, ҳарчанд нав дар Мой Мир саҳифа кушодед, вале дар агент чанд сол боз ҳузур доштагистед, не?
Muhiddin Kabiri (11:16) :
Дар "агент"-у "Мой Мир" чандон ворид нестам, не. Танҳо дар сатҳи оддии истифодабаранда. Барои Гана мухлисӣ мекунам. (Гана бо Австралия бозӣ мекард. Иловаи А.Ш.)

ОЁ ШУМО КАБИРИИ ҲАҚИҚ? ҲАСТЕД?
abdulfattoh shafiev (11:17) :
Ба "Мой Мир" ба хотири қаробати бештар бо ҷавонон, электорати эҳтимолӣ рафтаед, пас?
Muhiddin Kabiri (11:19) :
Маслиҳат доданд, ки тамосро бо дӯстон осон мекунад. Фаҳмидам, ки душворӣ ҳам доштааст.
abdulfattoh shafiev (11:20) :
Чӣ душворӣ? Шумори зиёди афроди ношиносе, ки мехоҳанд, ҳамсӯҳбат шаванд ва гаранг мекунанд?
Muhiddin Kabiri (11:20) :
Маҷбурам, даҳҳо мактубро ҷавоб гардонам
abdulfattoh shafiev (11:20) :
Аҳа
Muhiddin Kabiri (11:20) :
Асосан, донишҷӯён, асосан аз беруни кишвар
abdulfattoh shafiev (11:21) :
Ҳаминро мехостам пурсам. Ба он даҳҳо мактуб ба чӣ хотир посух мегардонед? Ба он хотир, ки сиёсатмадоред ва бояд дар чашми мардум хушмуомила бошед ва ё дар асл ҳам бароятон ногувор аст, ки нафаре биранҷад?
Muhiddin Kabiri (11:22) :
Ин cӯҳбат не, алакакай мусоҳиба шуд-ку, Абдулфаттоҳ?
abdulfattoh shafiev (11:23) :
Ин мусоҳиба аст, мехоҳам мусоҳиба ба диалог бештар монанд бошад, на ба саволҳои маъмулие, ки газетаҳо ба шумо навишта медиҳанд ва он ба монолог мубаддал мегардад.
abdulfattoh shafiev (11:25) :
Умедворам, шуморо нороҳат намесозам ва ҳам то оғози парвозатон вақт будагист.
Muhiddin Kabiri (11:25) :
Бале, то парвоз ду соат вақт дорем.
abdulfattoh shafiev (11:28) :
Хуб, ба тозагӣ ба "Мой Мир" ворид шудед, ба он хотир, ки тамосро бо дӯстон осонтар мекунад. Ва ҳам замоне буд, ки дар хориҷа будед ва бо фарзандонатон роҳаттар тариқи он сӯҳбат мекардед..., вале дар ин миён даҳҳо нафар ба шумо салом мегӯянд ва аввалин суолашон ҳам ба мисли ман он аст, ки оё Муҳиддин Кабирии ҳақиқӣ ҳастед ва ё на... ва чӣ гуна метавонед худро контрол кунед, ки аз ин даҳҳо суоли якгуна нороҳат нашавед ва ба онҳо посух ҳам бидиҳед?
Muhiddin Kabiri (11:33) :
Воқеан, дар аввал барои осонии тамос бо ҳамкорону дӯстон ва хусусан, аҳли хона аз ин имконият истифода намудан хостам, ҳоло мебинам, ки дари муколамаро ба ҳама кушодаам. Ин ҳам хуб аст, ҳам бад. Хуб барои он ки ҳамкорон, аҳли хонавода, дӯстон ба шумо дастрасии бештар доранд. Бадиаш он аст, ки шумо барои ҳама кас, ки вориди ин сафҳаи интернетӣ мешавад, дастрас низ ҳастед. Аз ҳад зиёд аст касоне, ки мехоҳанд тариқи агент суҳбат намоянд. Ва аввалин савол ҳам ҳамин аст, ки оё шумо Кабирии ҳақиқӣ ҳастед ё касе номи шуморо тахаллус гирифтааст? Ба ҳама ҷавоб гуфтан душвор аст, вале талош мекунам, ки ҳадди ақал ягон ҷумла нависам. Агар дар ватан бошам, тақрибан ҷавоб намегардонам, чун вақти сӯҳбат нест. Вале, ҳангоми сафар осонтар аст, чун компютери ҳамроҳ дорам ва хусусан, соатҳои интизорӣ дар фурудгоҳҳо барои сӯҳбат беҳтарин фурсат аст. Рости гап, ҷавонони хуберо аз ин роҳ кашф кардам, ки бо андешаҳояшон кумак ҳам мерасонанд.
abdulfattoh shafiev (11:36) :
Бар иловаи ифтитоҳи дари шиносоӣ бо ҷавонони хуб, дари имконият барои ҳарфҳои дурушту дағал ҳам боз мешавад....касе метавонад ба агент дарояд, масалан худашро Раймон Доменек номад ва талош кунад, ки бо суханҳои дурушт бо тори асабҳои шумо низ бозӣ кунад...
abdulfattoh shafiev (11:37) :
ва баъдан тасаввур кунед, агар ба мақсадаш ноил шаваду, ба дуруштии ӯ бо дуруштӣ посух гардонед ва баъдан боз шоҳиди "номаи дастаҷамъонаи гурӯҳи донишҷӯёни тоҷик аз интернет" шавем...
Muhiddin Kabiri (11:40) :
Ин хелаш ҳам кам нест। Вале, ахиран ба касоне, ки бо тахаллус вориди агент мешаванд, сӯҳбат намекунам. Бо касе бояд сӯҳбат кард, ки аз ошкор кардани худ наметарсад. Кам нестанд, касоне, ки ошкор танқид мекунанд ва худашонро ҳам дуруст муаррифӣ менамоянд. Бад нест, ки сиёсатмадор ба шунидани дағаливу танқид одат кунад. Ахиран, яке аз мунақиддони мо, ки ному насабашро ошкор навишта буд, ба дӯстони хуби мо табдил шудааст, чун дар натиҷаи сӯҳбатҳо фаҳмид, ки тасаввуроташ дар бораи мо каме нодуруст будааст. Ягон маротиба ҷавоби дағал надодаам, агарчӣ гоҳҳо кас мехоҳад ҷавоби муносиб гардонад, вале, маълум, ки он тараф ҳамин чизро мунтазир аст ва баъдан, ба гуфти шумо, мактубҳои гурӯҳӣ сар мешаванд.

АВВАЛИН НАФЪИ ҲНИТ АЗ М-АГЕНТИ РАИСАШ
abdulfattoh shafiev (11:42) :
Ҳарос ҳам надоред, ки бо боз кардани аккаунти кушода ба дигарон идея медиҳед ва шояд дар ҳафтаи оянда чандин Муҳиддин Кабирии дигар дар "Мой Мир"-у "Фейсбук" пайдо мешаванд ва ҳатмӣ ҳам нест, ки ҳамаашон "одамони хуб" бошанд...
abdulfattoh shafiev (11:42) :
Масалан, агар як Муҳиддин Кабирии дигарро дар интернет вохӯред, чӣ хоҳед кард?
Muhiddin Kabiri (11:45) :
Фикр намекунам, ки ин идея ба сари касе биёяд. Хеле инсони паст мебояд буд, то аз номи каси дигар сӯҳбат кард. Агар чунин ҳам шуд, кори мо осонтар мешавад ва бигузор "ҳамном"-ҳоям як қисмати масъулиятро ба дӯш бигиранд ва ҷавоб гӯянд . Шӯхӣ мекунам, албатта, нохуб мешавад, чун имконияти суйистифода зиёд мегардад. Дар он ҳол маҷбур мешавам, аз истифодаи "Мой Мир" ва "Агент" даст кашам.
abdulfattoh shafiev (11:46) :
Умедворам, онҳое, ки мехоҳанд сӯиистифода кунанд, надонанд, ки "Мой Мир" чист...Ба ҳар ҳол, ман дар "Мой Мир" ду ҳамкори шумо аз порлумонро вохӯрда будам, онҳо шикоят надоштанд аз чунин "ҳамномҳо".
abdulfattoh shafiev (11:47) :
Вақте ман аввалин бор шуморо дар "Мой Мир" дидам, фикр кардам, идомаи ҳамон сиёсати ҳизб аст, ки мардуми интернетиро ба худ доред ҷалб мекунед. Зеро, ҲНИТ дар интихобот бештар аз ҳар ҳизби дигар аз имкониятҳои интернет истифода бурда буд.
Muhiddin Kabiri (11:50) :
Баъзеҳо ҳатто ҳайрон мешаванд, ки мо аз тариқи "Агент" бо мардум сӯҳбат мекунем ва далелашон ин буд, ки сиёсатмадорони "сатҳи шумо" ин корро маъмулан намекунанд. Ба ӯ гуфтам, ки аслан намедонам сатҳи мо куҷосту бояд куҷо бошад, ки баъд бо мардум сӯҳбат кунем. Сониян, бисёре аз сиёсатмадорони мо бо мардум дар ягон сатҳ ҳам сӯҳбат намекунанд, онҳо наметавонанд барои мо намуна бошанд. Ҳар кас роҳу бархӯрди худро дорад. Касе фикр мекунад, ки ин ба сатҳи "боло" намезебад, накунад, мо ки дар он сатҳ нестем, бароямон чандон мушкил надорад. Агар мо ин корро фақат пеш аз интихобот мекардем, тахмини шумо дуруст мебуд, вале ин ба интихобот ҳеҷ рабте надошт.
abdulfattoh shafiev (11:51) :
Ман нагуфтаам, ки бо мардум наздик шудан бад аст.
Muhiddin Kabiri (11:52) :
Шумо нагуфтед, вале баъзеҳо метавонанд фикр кунанд, ки ин роҳи худро ба мардум наздик нишон додан аст. Вале, мутаассифона, на бо ҳамаи мардум аз ин тариқ имкони тамос дорем, вале ба ҳар ҳол ҳам, хушҳолем, ки асосан донишҷӯёни хориҷ бо мо дар тамосанд.
Muhiddin Kabiri (11:53) :
Аллакай яктояш моро пайдо кард ва ҳоло дар хат аст.
abdulfattoh shafiev (11:53) :
Суоли нахустинаш чӣ буд? Оё дар асл Кабирӣ ҳастед?
abdulfattoh shafiev (11:53) :
ва ҳам, сиёсатмадоре, ки сӯҳбат бо мардумро барои шаъни худ номуносиб медонад, одами хуб нест. Шумо, ки ба кишварҳои ғарбӣ сафарҳои зиёд мекунед, мутмаинам, аз ман беҳтар медонед, ки барои сиёсатмадор дар чашми мардум одами худӣ ва оддӣ будан то чӣ андоза муҳим аст.
Muhiddin Kabiri (11:54) :
Не, оне, ки тоза вориди сӯҳбат шуд, аз дӯстони қаблӣ аст, медонад, ки мо "нусхаи асл" ҳастем.
Muhiddin Kabiri (11:57) :
Дар Ғарб медонанд, ки сиёсатмадор аз мардум вобастагӣ дорад, дар мо ин хел нест ку? Кадом сиёсатмадори мо худро мадюни халқ донистааст?
abdulfattoh shafiev (11:58) :
Шумо дуруст гуфтед, ки дар ин ҷо асосан ҷавонон "зиндагӣ мекунанд". Боз ҷавонони зиёде, махсусан, онҳое, ки то андозае ба ислом аз чашми расонаҳои русӣ ва аврупоиву амрикоӣ менигаранд, таҳсилдида ҳастанду, забони муошираташон ҳам ё русӣ ва ё англисист, дар "Фейсбук", "Одноклассники" ба сар мебаранд...Фикр намекунед, ки метавонистед шӯъбаи ҷавононатонро муваззаф ба дӯстии интернетӣ, тамоси интернетӣ бо ҷавонони интернетӣ кунед?
Muhiddin Kabiri (11:59) :
Ин кор аллакай шурӯъ шудааст ва камтар тақвият мехоҳад.
abdulfattoh shafiev (12:00) :
Фикр мекунам, ба ин васила дилҳои зиёди ҷавонро тасхир мекунед, вале оё фоида хоҳад дошт.....?
Muhiddin Kabiri (12:01) :
Бе фоида нест, чаро мо фоидаро танҳо барои ҳадафҳои сиёсӣ фаҳмем? Ҳамон як ҷавоне, ки аз дағалгӯӣ ба унвони мо даст кашид, худаш кори бузург аст.
Muhiddin Kabiri (12:02) :
Ӯ то ба ҳол дар чеҳраи ҳамаи наҳзатиҳо душмани идеологии худро медид, вале ҳоло сӯҳбатҳои дигар мекунад ва ҷавони бесавод ҳам нест.
abdulfattoh shafiev (12:03) :
Вале агар ҳамон ҷавон ҳатто рафту ба шумо овоз дод, вале боз ҳам тақдираш ва тақдири ватанаш дар дасти шумо набошад ва амалан барояш ҳеҷ коре карда натавонед, аз ин чӣ фоида барои ӯ?
Muhiddin Kabiri (12:05) :
Ҳама чиз вақту соат дорад. Агар шумораи овозҳои мо имсол бештар буд, солҳои баъдӣ боз бештар хоҳад шуд. Имсол пӯшонидани тақаллубҳо дар интихобот душвор буд ва ҳамагон онҳоро ошкор карданд. Интихоботҳои баъдӣ боз ҳам душвортар хоҳад буд. Чун мардум дигар шудаанд ва хабари ҳар як участкаву ҳавзаро аз тариқи телефони мобиливу интернет зуд ба якдигар паҳн мекарданд. Ё бояд аз баҳри интихоботҳо бигзаранд ё эътироф намоянд, ки моро мардум ҷонибдорӣ мекунад. Як сол не, як сол ин корро ҳатман мекунанд, дигар илоҷ нест. Аксари масъулини давлатӣ дар сӯҳбатҳои хусусӣ воқеияти имсоларо ҳам эътироф доранд, вале...

ПОРЛУМОН ДАР М-АГЕНТ?
abdulfattoh shafiev (12:08) :
Дар ҳамин сӯҳбатҳои хусусӣ, воқеан, шояд ба ҳамкасбон ёдовар шуд, ки дар интернет бигзор бо номҳои қалбакӣ ҳам бошад, метавон бо ҷавонҳои донишманду таҳсилдида ҳамсӯҳбат шуд, бо онҳое, ки эҳтимол потенсиале барои пешбурди кишвар доранд...
Muhiddin Kabiri (12:09) :
Бо ҳамкасбон, яъне киҳо?
abdulfattoh shafiev (12:09) :
Порлумон
abdulfattoh shafiev (12:10) :
Порлумон ку касбист дигар охир
Muhiddin Kabiri (12:11) :
Ин кор воқеан ҳавсала ва заҳмат мехоҳад. Баъзе аз ҳамкорони мо ба корҳои муҳимтаре машғуланд. Шояд, мо, ки бекортарем, бо мардум сӯҳбат мекунем.
abdulfattoh shafiev (12:13) :
Бар иловаи ҳавсала ва заҳмат, шояд тамрин ва таълим ҳам хоҳад?
abdulfattoh shafiev (12:13) :
Дар яке аз маҷлисҳои Медведев дида будам, ки чӣ гуна мақомеро сарзаниш мекард, ки аз интернет истифода бурда наметавонад.
Muhiddin Kabiri (12:13) :
Аллакай шурӯъ шудааст ва раиси нав супориш доданд, ки курсҳои компютерӣ ва забони англисӣ ташкил шавад.
abdulfattoh shafiev (12:14) :
Чаро мо ҳамеша бояд интизори супориш бошем? Ҳатто дар сатҳи порлумон?
Muhiddin Kabiri (12:16) :
Чунки сиёсатмадорони мо дорои стандарт ва параметрҳои дигаранд ва вақте худро ба ин ё он мансаб тайёр мекунад, ҳеҷ гоҳ забондониву компютерро ба назар намегирад. Чун медонад, ки ҳангоми таъйинаш ин сифатҳо ба назар гирифта намешаванд, параметрҳои дигар заруртаранд ва болои онҳо кор мекунад.
abdulfattoh shafiev (12:20) :
Ба фикрам, вақти парвозатон ҳам наздик омада истодагист. Ба Душанбе рафта истодаед?
Muhiddin Kabiri (12:21) :
Бале. Соати парвоз ҳам наздик омад
abdulfattoh shafiev (12:27) :
Воқеан, гуфтугӯҳои интернетӣ, вақте ба он одат мекунед, мисли мухаддирот инсонро ба худ мӯътод мекунад...аз мӯътоди интернетӣ шудан наметарсед?
Muhiddin Kabiri (12:28) :
Не, вақти мушаххасеро сарфи он мекунам, ва боз ҳам дар сафар. Дар Душанбе қариб, ки сӯҳбати интернетӣ надорам. Танҳо мукотиба.
abdulfattoh shafiev (12:29) :
ок, Худо нигаҳбонатон ва бароятон парвози амн орзумандам.
Muhiddin Kabiri (12:29) :
Худо ҳофиз, ташаккур

Мо танҳо наем?

2010-07-21T20:15:00.001+05:00

Тоҷикон ва тоҷикӣ дар Интернет

2010-07-16T22:40:00.000+05:00

Сюзан Бойлро мешиносед? Дар борааш аз ББС шунидаед ё аз ал-Ҷазира хондаед? Аз Ютюб? Субҳ аввал ба торнамои СНН меравед ё тарҷеҳ медиҳед аз Твиттер хабар бихонед?

Охирин бор бо дӯсти ҷавониятон, ки Фейсбук надорад, кай сӯҳбат карда будед? Имрӯз даъвати дӯстии чанд ношиноси дигарро аз Ҷибутиву Кот д Ивуар дар Фейсбук пазируфтед?

Ҷавонони тоҷик дар Интернет

Манзурам аз ин навишта, хонандагони гиромӣ, ҳузури шумо дар Интернет аст ва ҷойгоҳи Интернет дар ҳаёти шумо. Ба назар мерасад, ҷавонони тоҷик аз Интернет бештар ба хотири тафреҳ ва шиносоӣ истифода мебаранд ва кам алоқа доранд, ки аҳдофи ҷиддиеро он ҷо пиёда бикунанд ва ё муқоисатан назари худро ба масоили иҷтимоиву иқтисодӣ иброз бидоранд. Ин аст, ки вебблогҳои тоҷикиро бо ангушт шумурда метавон, вале дар Ютюб садҳо наворҳои видеоии оҳангҳои тоҷикӣ ва ё хонаводаиву кӯчаиро метавон дид. Ин аст, ки Твиттерро андак афроде дар Тоҷикистон мешиносанд, вале дар торнамоҳои шиносоии русӣ аксари ҳамсабақону ҳамсоягон ва дӯстонро метавон ёфт.

ИН МАТЛАБИ ЧАНДРАСОНАИРО ҲАМ БИНГАРЕД

Ютюб

Дар замоне, ки Ютюб садоеро мисли Сюзан Бойл кашф мекунаду, бо як клипи нимаҳирфаие қиммати саҳмияҳои United Airlines-ро поин мебарад, тоҷикон ҳам аз он канор намондаанд. Як мардикори оддӣ аз Тоҷикистон дар Русия бо тахаллуси Ҷиммии тоҷик, ки сатилро чун табл истифода бурда, суруди машҳури данс данси ҳиндиро мехонд, ҳамакнун, ба консертҳо дар Маскаву Петербург даъват мешавад ва аксаш саҳифаҳои Индепенденсро оро медиҳад. Дар бораи Шабнам ва нақши Ютюб дар шӯҳрат касб кардани ӯ миёни афғонҳо ҳоҷати гап ҳам нест.

Ютюб аз миени торнамохои ҷамъиятии машхур дар ҷаҳон миёни ҷавонҳои тоҷик бештар аз ҳар дигаре истифода мешавад. Тоҷикон ба он на танҳо ба хотири дидани видеоҳо ва шунидани мусиқӣ мераванд, балки аккаунт боз кардаанду, худ низ клипҳо мегузоранд. Махзани Ютюб аз ҷиҳати сурудҳои тоҷикӣ шояд бо махзани телевизиони тоҷик рақобат бикунад. Бар иловаи сурудҳо, дар Ютюб даҳҳо слайдшоу бо аксҳое аз Тоҷикистон гузошта шудаанд. Даҳҳо пораҳои видеоӣ бо ҳимоя аз тоҷикон, бо муаррифии фарҳанг ва таърихи тоҷикон, абармардони ин миллат бар зидди миллатгароёни рус гузошта шудааст.

Фейсбук ва майспейс

Сарфи назар аз он ки фейсбук барои кишварҳои донандаи русӣ, аз ҷумла собик Шӯравӣ бо шумули Тоҷикистон намунаи русии худро роҳандозӣ кардааст, вале ҳамоно ба зонуи рақибони русии худ дар ин кишвар баробар нашудааст. Қариб ҳар як тоҷики ба интернет дастрасидоштаро метавон дар Мой Мир ва ё Одноклассники дарёфт. Фейсбук аксаран танҳо миёни онҳое, ки дар кишварҳои дигар дӯст доранд, роиҷ аст. Майспейс. Шахсан ман, ки чанд соли ахир тамоми рӯз ва нисфи шаб дар олами нет зиндагӣ мекунам, дар майспейс аккаунт надорам. Ҳеҷ касеро аз тоҷикон ҳам намедонам, ки исми Майспейсро шунида бошад.

Мессенҷер

Ҳамон ҳарфҳое, ки дар боло гуфтем. Мессенҷерҳои Ҳотмайлу Яҳу ва Гуглtalk дар симои М-Агент рақиберо дидаанд, ки шикастанаш фантастика ба назар мерасад.

Блоггинг

Нахустин торнигор (вебблог)-и тоҷикӣ бо номи Як Дарвеш дар охирҳои соли 2004 чашм ба дунёи ҳастии нет кушуда буд. Дар яке аз видҷетҳои он феҳраси торнигорҳои зиёде, аз ҷумла, тоҷикӣ чида шудааст. Онҳоро шуморидам, камтар аз 40 буданд ва ҳам беш аз нисфашон ба муддатҳои тӯлонӣ, аз як моҳ то бештар аз як сол матлаби наве нагузоштаанд.

СПИД

2010-07-15T23:58:00.000+05:00

Дар бист соли ахир 2009 нафар дар Тоҷикистон ҳангоми ташхиси мавҷуд будан ё набудани ангезандаи ВИЧ-СПИД дар хунашон посухи мусбат шунидаанд. Маркази ҷумҳуриявии пешгирӣ аз густариши СПИД дар Тоҷикистон мегӯяд, 1595 нафар аз гирифторони расмии СПИД мард будаанд ва 414 нафарашон зан.

ВИДЕОООООООООООООООООО

Вокуниш ба роҳи пулакӣ

2010-07-15T22:37:00.000+05:00

Нахустин роҳи пулакӣ дар Тоҷикистон вокунишҳо ва оқибатҳои аксаран манфӣ ба бор овардааст. Ронандаҳо аз гаронӣ ва гунаи пардохти роҳпулӣ, мусофирон аз боло рафтани арзиши роҳкиро норозиянд. Нарху навои маҳсулот низ афзоиш ёфтааст.

ВИДЕООООООООООООООООООООООООООООО

Табрикоти солинавии hi-tech

2010-07-14T23:35:00.000+05:00

Агар шумо ягоне аз дӯстони кӯҳан ва ё ҳамсабақатонро бо соли нав табрик накардаед, пас ба эҳтимоли хеле зиёд он дӯсти шумо корбари интернет нест. Чун мутмаинам, ки дар ин муддат шумо аллакай ҳамаи он афродеро, ки дар руйхати дӯстон дар Фейсбук ва ё Мой Миратон аст, табрик гуфтаед. Ҳатто онҳоеро, ки аз Ҷибутиву Мозамбик бо шумо ҳарф мезананд ва боре ҳам надидаедашон ва ҳатто намедонед, ки он акс аз худи худашон аст е аз каси дигар.

Интернет на танҳо замонаро дигар кардааст, балки одатҳои мардумро низ тағйир додааст. Бо муҷарради фаро расидани иде, дар мисоли имрӯзи мо, соли нав, бозори ҳазорҳо торнамоҳои вижаи табрикотӣ гарм мешавад. Боварӣ дорам, имрӯз дар Гугл яке аз ибораҳои пурҷустуҷӯтарин “new year flash e-card” мебошад. Воқеан, Гугл, ин e-ҷӯяндаи интернетӣ низ ба муносибати ҳар ид симои сафҳаи аввали худро низ бо қабои хоси идона оро медиҳад.

Аммо мардум. Мардум торнамои лозимаашонро меёбанд, боз мекунанд, феҳраси кортҳои табрикотиро мебинанд, якеро интихоб мекунанд, исми худ ва имейлашонро менависанд, 2-3 ҷумла ҳарфи табрикотияшонро низ илова мекунанд, мусиқиеро интихоб мекунанд ва ба маҳбубаашон мефиристанд. Ё ба маҳбубашон. Ё ба дигар шиносҳову хешу табору дӯсту ҳамсабақ.

Вале на ҳама барои ин ҳама кор чаҳор дақиқа вақт ёфта метавонанд. Аз ин рӯ, афроди бисёре чӣ кор мекунанд. Мебинанд, ки аз номи дӯсташон ба имейли ӯ табрикоте омадааст бо ягон акси корти соли навие ва бо чанд ҷумла орзуву таманноҳои хушӣ барои соли оянда. Ин имейлро мегиранду, дар ҷои нишонӣ имейлҳои дӯстони худро зуд аз феҳристи м-агент ё мснашон гирифта copy paste мекунанд ва ба дӯстонашон forward мекунанд. Ва ҳамин занҷираро сипас он дӯстонашон идома медиҳанд.

Аммо онҳое, ки вақти хеле ҳам зиёд доранд, ба торнамоҳои мураккабтар мераванд. Барои мисол, эксплорер, мозилла, опера ва ё хромашонро боз мекунанд, дар ҷои нишонӣ менависанд dancingsantacard, нуқта мегузоранд ва com-ро илова мекунанд. Сипас, як бобои барфии раққос мебарояд ва ягона коре, ки шумо бояд анҷом бидиҳед, як аксатонро илова мекунед, чеҳраатонро ба ҷои чеҳраи аслии Бобои барфӣ мегузоред ва пайванди ҳосилшударо ба дӯстонатон мефиристед. Дӯстонаш сипас хоҳанд дид, ки...хуб, як талош кунед, худатон мебинед, ки дӯстонатон чиро хоҳанд дид.

Ва боз. Агар дӯстонатон ба интернет дастрасӣ надорад, аммо мехоҳед, ки бо истифода аз фанновариҳои навин табрикашон гӯед, пас боке нест. Мобилатонро равшан кунед ва смс бифиристед. Ин ҳам табрикоти hi-tech мебошад. Фақат зуд бошед, зеро ҳар чӣ шаби соли нав наздик омадан гирад, хатҳои ширкатҳои мобилӣ ҳамон қадар

Сӯҳбати он-лайн бо Маликшоҳ Неъматов

2010-07-14T22:33:00.000+05:00

Маликшо Неъматов, раиси Кумитаи ҷавонон, варзиш ва сайёҳии кишвар шоми 17-уми март меҳмони дафтари Радиои Озодӣ шуд ва мустақим ба суолҳои хонандагони торнамои Озодӣ посух гуфт.

Мизбонии Гулрухсор

2010-07-13T22:31:00.000+05:00

Шоираи саршиноси тоҷик Гулрухсор зуҳри рӯзи 30-юми апрел меҳмони дафтари Радиои Озодӣ шуд ва ба суолҳои хонандагони сомонаи радио дар сӯҳбати онлайн посух дод.

ВИДЕОИ ЯК

ВИДЕОИ ДУ

Бахт беҳтар аз тахт?

2010-07-12T22:28:00.000+05:00

Дар деҳае пинҳон дар қаъри дараи Варзоб, дар хонае оддӣ ва гилин, 22 сол боз як бонуе ба сар мебарад.

Ин бону 22 сол қабл шаҳри ободу зебо ва соҳилии Севастополро ба ин деҳаи оддии Тоҷикистон иваз кардааст. Ва тамоми ин муддат сарфи назар аз сангинии кори деҳа, дигар будани одату анъана, забон ва расму русум, мушкилоти зиндагӣ ин деҳаро тарк накардааст.
Лариса Ҷабборова, ҳамсари собиқ хидматчии нерӯҳои баҳрии Иттиҳоди Шӯравӣ Абдулҳалим Ҷабборов, мегӯяд, Тоҷикистон барояш Ватан аст. Ҷое, ки се писару як духтараш таваллуд шудаву, дар пеши чашмаш ба воя расидаанд.

Дар ин муддат танҳо як бор ба дидорбинии модараш рафта будааст – 11 сол пеш. Имсол ният доштаанд, боз ба Севастопол сафар бикунанд, вале Ларисахонум афзал донистааст, маблағи роҳкироро ба таҳсили писараш сарф бикунанд.

Наворгири Радиои Озодӣ рӯзе ба меҳмонии ин хонадон рафт, то мисоле аз ҳаёти оилаҳои омехта биорад.

Як шоми Душанбешаҳр

2010-07-11T22:26:00.000+05:00

Сардиҳои фасли тирамоҳ шоми ҳатто кӯчаҳои марказии Душанберо камодам кардааст. Дар соатҳои 8-9 дар хиёбони Рӯдакӣ танҳо иддаи хурде аз мардумро дида метавон, ки ба сӯи хона мешитобанд.

Мардуми оддӣ бо фаро расидани торикӣ ба сари роҳ мебарояд ва мунтазири маршруткаву тангем ва ё таксиҳои дусомона меистад. Вале пулиси навбатдор чунин ҳақро ба худ дода наметавонад. Ё тоҷире, ки рақобати камтарро дар шаб ба тиҷорат баромадан мебинад.

Хабарнигорони Радиои Озодӣ як шом ба сайри Душанбеи шабона баромаданд ва шоҳиди ҳодисаҳои аҷиб шуданд. Ин навор шуморо бо муҳимтарин ва ҷолибтарин дидаҳои Озодӣ шинос мекунад.

Соли фаровони ғалла

2010-07-10T23:53:00.000+05:00

Солҳои 1992-1995 мардуми Тоҷикистон он қадар барои дарёфти як пора нон азият мекашид, ки барои пайдо кардани чанд дона нон сарсону саргадон ва пои пиёда аз як ноҳия ба ноҳияи дигар мерафтанд.

ВИДЕО

Нигаронӣ аз чинӣ

2010-07-10T22:21:00.000+05:00

Дар ин авохир нигаронии тоҷирони маҳаллӣ аз ҳузури афзояндаи тоҷирони хориҷӣ, ба вижа тоҷирони чинӣ, зиёд ба мушоҳида мерасад.

Дар зимн гурӯҳе аз тоҷирони бозорҳои шаҳри Душанбе бо ирсоли номае ба унвони Анҷумани занҳои тоҷири Тоҷикистон ва раисиҷумҳури Тоҷикистон хостори ҳимоят аз манофеи тоҷирони дохилӣ шудаанд.

Мақомоти марбутаи Тоҷикистон бо манзури ин нигаронии тоҷирон мегӯянд, тоҷирони чиние, ки дар бозорҳои Тоҷикистон тиҷорат мекунанд, воқеан иҷозаи кор дар Тоҷикистонро доранд.

Аммо тоҷирон аз мавридҳои фаъолияти ғайриқонунӣ ва будубоши шаҳрвандони Чин дар Тоҷикистон ёд меоранд.

Гузориши видеоии радиои Озодӣ аз бозори «Корвон»-и Душанбе дар ҳамин мавзӯъ аст.

ВИДЕО

Баргардонаш ба англисӣ

Дар пешвози Иди Фитр

2010-07-09T23:59:00.000+05:00

Аксари кулли мардуми мусалмони Тоҷикистон дар 2-3 рӯзи қабл аз идҳои Фитр ва Қурбон ба омодагиҳо оғоз мекунанд.

Радиои Озодӣ ду рӯз қабл аз Иди Фитри имсола ба хонаи холаи Саида, ки дар яке аз маҳаллаҳои Душанбе ба сар мебарад, ба меҳмонӣ рафт, то дар мисоли як хонадон ташвишу тараддуди оилаҳои тоҷикро дар пешорӯи Иди саиди Фитр нишон бидиҳад.

ВИДЕОРО НИЗ БУБИНЕД

Орзуи бузурги тифли кӯча (к)

2010-07-09T22:16:00.000+05:00

Якуми июн ҳанӯз дар соли 1925 дар Анҷумани ҷаҳонии вазъи кӯдак дар Женеваи Швейтсария ба ҳайси Рӯзи кӯдак муқаррар шуда буд.

Аммо дар Тоҷикистон ба назар мерасад, аз вуҷуди ин рӯзи расмӣ танҳо мақомоти зирабт ва расонаҳо хабар доранду халос. Ба ҳар ҳол, кӯдакони хиёбонӣ, фақиру бенаво, ки як пора нони шиками худро аз меҳнати сангини кӯча меёбанд, аз ин рӯз бехабаранд, ҳарчанд аслан вазъи ҳуқуқи онҳо боиси нигаронӣ мебошад ва бештар маҳз онҳо ниёзманди нигаҳбониву меҳрубониву раҳму шафқатанд.

Азамати 12-сола ҳам ниёз ба чунин меҳрубониву дӯстдорӣ дорад, ҳарчанд рӯзгор симояшро хеле ҷиддиву калонсолона кардааст ва зоҳиран нишон додан мехоҳад, ки ба ёрии касе ниёз надорад.

Гузориши видеоии Радиои Озодӣ аз сарнавишти сангини Азамат ҳикоя мекунад.

Достони кафшҳо

2010-07-08T23:55:00.000+05:00

Кафши инсон бозгӯи чист? Мӯд, фасли сол, кишвари истеҳсолкунанда, ҷинси инсон, то андозае синну солаш... ва боз ба кадом қишри ҷомеа тааллуқ доштани ӯ. Ба гуфтаи равоншиносон, кафши инсон, вобаста ба сифат, қимат, ҳолат ва тарзи нигоҳубинаш метавонад табиати соҳибашро низ барои аҳли фаҳм хуб бикушояд.

Мегӯянд, бист соли ахир мардуми Тоҷикистонро ба қишрҳои мухталиф ҷудо кардааст ва ин ҷудоӣ миёни қишрҳо, мегӯянд, торафт амиқтар мешавад. Боз ҳам мегӯянд, аз кадом қишр будани инсонро кафши ӯ собит мекунад.

Наворбардори Радиои Озодиро дар фарши роҳгузари серодами назди «Садбарг» гузоштем, то бубинем, ки аз ин роҳ чӣ кафшҳое мегузаранд.

Як рӯзи берӯзии Диловар

2010-07-08T22:13:00.000+05:00

Дар маҳаллаи 82-юми Душанбе дар канори роҳи бузург як бозори мардикорон фаъол аст. Ҳар рӯз дар ин бозор беш аз 300 нафар кор меҷӯянд ва на ҳар нафари онҳо барои дарёфти кор муваффақ мешавад.

Радиои Озодӣ барои таҳияи қиссае аз рӯзгори мардикорони ин бозор як рӯз бо Диловар Қурбонови 22-сола буд. Диловар мегуфт, тақрибан шаш моҳи ахир пайдо кардани кор дар ин бозор сангин шуда ва қиммати корҳо низ ба маротиб поин рафтааст. Ӯ мегуфт, бӯҳрони ҷаҳонии иқтисод бозори мардикорони шаҳри Душанберо низ зери фишор қарор додааст.

ВИДЕО

Фоҷеаи як оила

2010-07-07T23:52:00.000+05:00

Боришоти шадид ва сели рӯзи ҷумъаи 8-уми май дар деҳаи Қаҳрамони ноҳияи Турсунзода ҷони се тифлро аз як хонадон рабуд. Падари 7 фарзанд, Муродулло Сафаров ду фарзанди хурдии худ: Меҳроби 8-сола ва Танзилаи 3-соларо дар ин фоҷеа аз даст дод. Зиёвуддини яксоларо бошад, онҳо як рӯз пеш аз Душанбе ба меҳмонӣ оварда буданд. Ин тифлаки меҳмон ҳамакнун паҳлӯи ду кӯдаки хешаш дар гӯристон хоб аст.

Хабарнигорони Радиои Озодӣ барои дуо кардан ба ин деҳа рафтанд. Мутаассифона, кадрҳое аз мавзеъ, ба мисли кадрҳои ҷойе, ки ҷасади тифлон ёфт шуда буд ва кадрҳое аз гӯристон, аз қабрҳои ин тифлакон бо иштибоҳе фаннӣ аз даст рафтанд. Вале мояи таассуфи бештар аз даст рафтани ин се тифлак аст, куҷо чанд кадр.

ВИДЕОЯШРО БУБИНЕД

Дар кулбаи фақиронаи як зан

2010-07-07T22:10:00.000+05:00

Апаи Ҳавасмоҳ, яке аз он занонест, ки ба нишони эътироз аз баста шудани бозори Зарнисор гуруснанишинӣ мекунанд.

Нахустин бегоҳи рӯзи гуруснанишиниаш вай бинандагони Радиои Озодиро ба меҳмонии хонаи худ бурд. Наздик ба замони аср ба хонааш расидем, вале қаҳрамони ин гузориш аз субҳ то ҳамин аср ба ҷуз об чизе ба даҳон набурда буд. Гуруснагиву асабоният ва тарсу нигаронӣ аз сарнавишти ояндаи номаълум - таассуроте буд, ки он рӯз аз чеҳраи апаи Ҳавасмоҳ ба ёд мемонд.

Ин гузориши видеоӣ бинандагони гиромиро бо зиндагии фақиронаи апаи Ҳавасмоҳ ошно мекунад.

Гуруснанишинӣ дар "Зарнисор"

2010-07-06T23:59:00.000+05:00

Гурӯҳе аз соҳибкорони бозори “Зарнисор”, воқеъ дар канори ғарбии пойтахти Тоҷикистон, рӯзи 6 май ба нишони эътироз даст ба гуруснанишинӣ заданд.

ИН ВИДЕОРО БУБИНЕД

Нахустин мактаби диниву дунявӣ

2010-07-06T22:06:00.000+05:00

Дар Душанбе нахустин муассисаи таълимии диниву дунявӣ боз шуд, ба исми асосгузори мазҳаби ҳанафия номгузорӣ шудааст.

Садои Қуръон имрӯз аз синфхонаи на мадрасаи исломӣ, балки муассисаи таълимие меояд, ки дунявиву динӣ унвон дорад ва ба иддаои масъулинаш, ба зоти худ нахустин нафақат дар Тоҷикистон, балки дар тамоми Осиёи Марказӣ аст.

ИН ВИДЕОРО БУБИНЕД

Канисаи нави яҳудиён

2010-07-05T23:04:00.000+05:00

Маросими ифтитоҳи канисаи яҳудиёни Душанбе бо иштироки масъулини давлат, бархе аз сафирони хориҷӣ, намояндагони рӯҳоният, афроди шинохта ва меҳмонони ҷамоаи яҳудиён аз кишварҳои Амрикову Исроил баргузор шуд.

ВИДЕО АЗ МАРОСИМРО ИН ҶО БУБИНЕД

Юсуфи гумгашта кай ояд ба Канъон?

2010-07-05T22:01:00.000+05:00

29.04.2009 Абдулфаттоҳ Шафиев

Ин ҳафта пурфурӯштарин филми чанд моҳи ахир дар Тоҷикистон, «Юсуф-паёмбар» ба анҷом мерасад. Чиҳилу панҷумин серияи «Юсуф-паёмбар» ба мисли 44 серияи дигари қаблӣ шаби ҷумъаи якуми май аз тариқи як шабакаи эронӣ пахш мешавад ва субҳи рӯзи шанбе дар кӯчаву хиёбон ва наворфурӯшиҳои Тоҷикистон бозораш гарм мешавад.

Ин филм беш аз ҳар филми дигари эронӣ то кунун дар Тоҷикистон маҳбубият ёфта ва боиси истиқболи густардаи мардумӣ шудааст. Ба ин далел аст, ки ҳайате аз ҳунармандони ин филм дар раъси таҳиягари он Фараҷулло Силаҳшӯр бо ибтикори хабаргузории «Форс» имрӯзҳо саргарми боздид аз Тоҷикистон ва мулоқот бо бинандагон ва доираҳои ҳунарии тоҷик мебошанд. Ин филм ҳамчунин тавассути шабакаҳои телевизионии маҳаллии «СМТ» ва «Баҳористон» манзури бинандагон шудааст.

Видеои мазкур аз нигоҳи бинандагони тоҷики ин филм хоҳад қисса кард, ки чаро ин андоза дар Тоҷикистон маҳбуб гаштааст?

ВИДЕОРО ИН ҶО БУБИНЕД

Сайри Боғи ҷонварони Душанбе

2010-07-04T21:59:00.001+05:00

Шаш гектар масоҳати маркази Душанберо ягона боғи ҷонварон дар Тоҷикистон ишғол кардааст. Дар он 900 сар ҷонвар ва парранда ( 130 намуди хазандаву даррандаву парранда) ба маъраз гузошта шудааст. Аз моҳӣ сар карда, то ба шеру палангу шутур.

Ба ин қатор ба наздикӣ бояд як баҳмут ҳам аз Калининград бипайвандад. Вале ҳанӯз дақиқан маълум нест, ки меҳмонони Боғи ҷонварони Душанбе кай баҳмутро мебинанд, чун барои оварданаш як ҳавопаймои алоҳидаи низомӣ лозим аст, коре ки осон нест.

Мехоҳед, бидонед, ки хонаи фил кай соҳиби худро пайдо хоҳад кард ва дар Боғи ҷонварони Душанбе аз замоне ки Шумо охирин бор он ҷо будед, чӣ тағйироте дидааст? Ҳамроҳ бо Радиои Озодӣ ба сайри виртуалии Боғи ҷонварони Душанбе биравед.

ВИДЕОРО ИН ҶО БУБИНЕД

Қиссаи як рассом

2010-07-04T21:56:00.001+05:00

ИН ВИДЕОРО ИН ҶО БУБИНЕД

Дар орзуи модар

2010-07-04T21:52:00.005+05:00

Ҳар зане, ки вориди Хонаи кӯдакони рақами якуми пойтахт мешавад, сокинони хурдсоли хушҳоли он мисли чӯҷаҳо, ки ба сӯи модарашон медаванд, ба сӯяш мешитобанд то худро ба оғӯши “модар” андозанд.

Ин кӯдакони ташнаи меҳру навозиш дар симои ҳар як нафар модари худро меҷӯянд.

ВИДЕОЯШРО ИН ҶО БУБИНЕД

Падар

2010-06-29T05:07:00.003+05:00

Шиддати борон паст намешуд. Раъду барқ мезад ва аз осмони тира боронро гӯиё аз сатил мерехтанд. Гӯиё, оғози “2012” буд, ки ҳамишаб тамошояш карда буд.

“Агар модарат ин ҷо мебуд, ман чунин лолу ҳайрон намемондам” – садои мард буд, ки ба тифли хурдсолаки гирёнаш мегуфт.

Ҳар боре наъраи раъд баланд мешуд, кӯдак баландтар мегирист. Дили мардро гиряи кӯдакаш тангтар мекард. Бе ин ҳам тирагии осмон дилашро ҳамеша танг мекард.

“Чӣ мегӯӣ, ҷонам, ҷигарам, нури чашмонам. Чӣ мешӯи охир. Гиря накун, бачаҷон, гуруснаӣ магар, ҳоло бароят гир омода мекунам.” Мехост сӯи ошхона биравад ва барои тифлаш шири хушк омода бикунад, вале гиряи беохири тифл боз боздошташ. Намехост, ки хурдсолакаш дар танҳоӣ садои раъду барқро бишнавад ва биҳаросад. Тифлгузораки кенгурумислро гирифту ба гарданаш овезон кард ва кӯдакро ҳам даруни он гузошту, рафт сӯи ошхона.

Ин тифлгузоракро бо исрори ботакрори ҳамсараш харида буд, зеро модари кӯдак бисёр ҳангом мешуд, ки намедонист хӯрок бипазад ва ё сари гаҳвораи тифлаш биравад. Ин тифлгузораки кенгурумислро аз хориҷа оварда буд. Замоне, ки занг зада буду, ҳамсарашроп урсида буд, ки чӣ ҳадя биорадаш, бо шунидани исми ин хеле ҳам хандида буд.

Ҳамакнун, вақти ханда надошт. Ва вақти носталгияи он шомҳову он рӯзҳо ҳам. Тифлгузорак дар гарданаш, тифл андаруни он, мард аз термос ба ботли кӯдак оби гарм рехт, даруни он “нан” андохт ва ба омехта кардани он шурӯъ намуд. Сипас, оби сарди ошхонаро боз кард ва ботли шири сунъидори кӯдакро зери он гузошт, то каме хунуктараш кунад. “Агар модарат ин ҷо мебуд, магар ту нзманди шири гов мешудӣ...” – ин ҳарфҳо замоне аз дилаш мегузаштанд, ки мӯйсари сип-сиёҳи кӯдакро навозиш мекарду, аз сараш мебӯсид.

Кӯдак ҳам дигар намегирист ва ҳарисона шир менӯшид. Мард як даст ботл дар даҳони кӯдак, ин дафъа фикрашро нимшунаво ба забон овард. “Нан”-аш тамом шудааст, боз харидан лозим.”

Ҳеҷ кас ҳам ӯро намешунид, чун дар хона ҷузъ ӯ ва кӯдак каси дигар ҳам набуд. Вале ӯ парво ҳам надошт. Парвои он ҳам надошт, ки дар ҷомеаи суннатияш суннатшикан шудааст ва кӯдак нигоҳубин мекнуад. Медонист, ки охир аз маҷбурист. Медонист, ки охир порае аз ҷигари худаш аст ва ҳеҷ парвои он одате, ки меҳрубониҳои падар нисбат ба фарзандро намепазирад, надошт.

Табақе, ки субҳона ду тухм худаш омода карда буд ва пиёлаи қандчояш ҳанӯзам ношуста монда буд. Нигоҳаш аз табақу пиёлаи ношуста ба пойи худаш афтид ва хандааш омад. Дар пойи росташ ҷӯроб буду, дар пойи чапаш на.

“Оҳ, агар модарат ин ҷо мебуд, магар якҷӯроба мегаштам”.

Субҳ танҳо барои пӯшидани ҷӯроби росташ вақт ёфта буд ва замоне, ки ҷӯроби дигарашро ҷустуҷӯ мекард, кӯдак ба гиристан оғоз карда буд.

“Тифли гирёнам, калон шав. Зудтар ту роҳгардон шав. Дадаҷонро дигар ғам надеҳ...”

Бачаашро алла мегуфт. Росто, рӯ-рӯи хона, кӯдак дар даст мегашт ва бо садои шунаво алла мехонд. Аввалҳо, аллаҳояш ба мисли аллаҳои модараш буд. Вале баъдан ҳам модернтар карда буд. Аввалин алларо кӯдак аз падараш шунида буд, чун ҳамсари мард ҳеҷ гоҳ алла нахонда буд. Гуфта буд, намедонад ва гуфта буд, шарм медорад.

Мард шарм намедошт. Медонист, ки дар ҷомеаи ӯ мардҳо алла намегӯянд, вале ӯ мегуфт. Мехост, тифлаш ором бихобад, ширин бихобад ва танҳо тифлашро фикр мекард, на он ки чӣ мегӯянд ва чӣ мекунанд. Тифлашро фикр мекард ва дигар ҳеҷ чизро фикр намекард ва алла мегуфт, то тифлаш ором ва ширин бихобад.

Садои аллагӯии мард ба андозае ба гӯши табиат ҳам форам омад, ки борони баҳорияшро қатъ карда, гӯиё ба ин алла гӯш медод. Мард тифли аллакай хоб дар даст ба назди тиреза рафту, онро боз кард. Ба берун нигоҳе андохт. Ва қабл аз он ки ӯ сарашро аз тиреза берун бикнуад, аз берун ҳавои тоза ва садои хониши паррандаҳо даруни хона даромад.

Ҳавои тоза бӯи бади хонаро ҳам берун кард. Вале табъи хира ва тааҷҷуби мардро на.

Акнун, ӯ ҳайрон буд, ки чӣ гуна памперси кӯдаки хобро иваз кунад. Намехост, интизори ёрӣ бимонад ва аъзои бадани бачааш дар тезиҳои даруни памперс бисӯзад.

Кӯдакро ба замин гузошт ва бинишяро инҷ карда,м ехост, тугмачаи памперсро боз кунад. Ки дар тақ-тақ шуд.

Кӯдакро ба ҳамон ҳол гузошта, аз ҷояш ҷаҳид ва ба сӯи дар шитоб кард. Кӯбандаи дар мехост, боз онро бикӯбад, ки ангушташ муаллақ монд ва дар боз шуд.

“Куҷо будӣ? Чӣ ин қадар дер кардӣ?” – пурсид мард. “Дар нонпазӣ будам. Охир борон буд, маҷбур шудам то бас шуданаш дар назди танӯр бимонам.”

Ҳамсараш аз наздаш гузашта, ба сӯи хонаи кӯдак раҳсипор шуд: “Кӯдак ҳанӯзам хоб аст? Воҳ, чӣ бӯи баде..чиркин кардааст-ку...Ҳамсоя ҳам хоҳиш кард, ки дар нонпазияш ёрӣ диҳам. Вақте даруни танӯр хам мешавад, сари зани бечора чарх мезанад, фишор дорад. Вагарна, ман аллакай навбат гирифтаву, баргаштанӣ будам. Ту кай бедор шуди?”

“Кай, кай. Кайҳо бедор шуда будам. Ақаллан, барои кӯдак шир омода карда мера...”. Мард суханашро ба охир нарасонида, занаш ӯро ба оғӯш гирифт ва бӯсае кард. Бӯса ва табассум гувоҳи сипоси зан ба мард ба хотири нигоҳубини яксоатаи тифл буд.

“Ҷӯроби дигарам куҷост?”, худро ҳанӯзам сунъӣ гизала нишон медод мард.

Тифл ҳанӯзам ширин хоб рафта буду, парвое ҳам надошт, ки памперсаш боз истода ва иваз нашудааст ва модараш барои падараш ҷӯроб меҷӯяд.

Bloomington, IN, June 27, 2010

Чашмонам сер нашудаанд...

2010-06-06T12:08:00.002+05:00

Guatemala-2010...First signs of 2012?

2010-06-02T17:59:00.000+05:00

To love...

2010-05-29T12:27:00.006+05:00

Island volcano: "Give us cash, not ash"...

2010-04-20T10:17:00.000+05:00

Последняя воля Исландии: "Развейте мой пепел над Европой".

Исландцы что-то недопоняли. Мы просили: "Give us cash. Not: Give us ash" ("Дайте нам денег. А не дайте нам пепла").

Когда тебя так обзовут, еще и не так извергнешься

Интересно: как перевести на албанский Эйяфьятлайокудль?

Исландский топограф, третий день не появляющийся на работе, отказывается признаваться в том, что при написании названия вулкана Эйяфьятлайокудль, забыл переключить раскладку клавиатуры.

Испытание нового тектонического оружия "Эйяфьядлайокудль" признано успешным. Основные претензии к создателям касаются названия и содержат требование изменить его на более удобное.

Положите 30 миллиардов евро в мусорный контейнер у посольства Исландии сегодня ночью, тогда мы выключим вулкан! Не звоните в полицию.

Broken Chain

2010-03-31T18:17:00.000+05:00

Ҳалқаи шикаста, занчираи гусаста...

Садои тир гушхоро кар мекард. Тирхо аз тирезахо зада гузашта, бокимонда шишахоро хам мешикастанд. Ба деворхо мезаданд ва ба замин меафтиданд. Хоку чангро дар торикии мисли гур дида намешуд, вале димог баръало хис мекард. Димог хамчунин буи тез ва чуши борутро хис мекард ва хам буи хунро...

Сарбоз бо ду даст гушхояшро пушонида, хиккос зада мегирист ва меларзид. Сузиши китфи хунолудашро хам хис намекард. Оби дидагонаш мисли борони тир мерехт. Дар садои гиря ва хиккоси худ таркиши тирхоро намешунид. Танхо мегирист ва меларзид ва аз очачонаш ва аз Худочонаш ери мехост, то ин хама дахшат анчом ебад.

Тирпаррони такрибан каме бештар аз ним соат давом кард. Душман чун дид, ки хеч посухе аз чониби бино ба суи онхо нест, тирпаррониро катъ кард. Бо он хулоса ки дигар дар бино касе намондааст ва онхо боз хам акиб нишастаанд. Ва акнун метавон ба осони рафт ва ин биноро хам гирифт.

2.

Онхо кариб хар руз акиб менишастанд. Кариб ки бидуни хеч чанг. Сарбозон миени худ мегуфтанд, ки хукумат аз даст рафтааст, президент кушта шудааст, ва ба наздики пойтахт хам таслим мешавад. Баъзехо хам талоши фирор мекарданд. Касе ки ба даст меафтид, др назди чашми хама ба дор кашида мешуд. Ва е аз он хам мудхиштар. Дар биное уро баста барои душман мемонданд.

Хама медонист, ки ба дасти душман зинда афтидан бадтар аз дузах аст. Садхо наворхои видеои бо шиканчахои гушношуниду тасвирнопазир аз мобил ба мобил мегузаштанд. Доштани мобил барои сарбозхо манъ буд, вале фармондехон фармон гирифта буданд, ки дар баъзе аз холатхо аз мобил доштани сарбозон чашм пушанд. То ки сарбозон он хама дахшатро бубинанд, дар дилашон адоват ва нафрат нисбат ба душман пайдо шавад. Ва хамчунин тарсу дахшат аз эхтимоли асир афтидан.

Он хама наворхоро ин сарбоз хам дида буд. Вале дар дилаш тарсу харос ба маротиб бештар аз нафрат ва адоват нисбат ба душман буд. Хеле хам метарсид, хар чое танхо мемонд, мегирист ва бо садои нимшунаво модарчон мегуфт.

Ханузам буи багали модараш аз едаш нарафта буд. Хамаги 18 сол дошт. Ба кавли хамхидматонаш, ки зуд зуд ба холаш механдиданд ва тамасхураш мекарданд, ханузам ширмак буд. Кудак буд ва худаш хам инкор намекард. Кудакро оварда буданд, то бичангад. Ватанашро химоя кунад, модарашро химоя кунад.

Аммо у мехост, ки назди модараш бошад, на балки садхо километр дур аз у дар даст аслихае, ки дуруст истифода бурдааш хам наметаовнад дар интизори тири аду биистад. Дарки масъулияташ хам камтар буд ва дар ин чурми у хам набуд, таксири артиш буд, ки миени наваскарон дарси механдустиро хуб ба рох намонда буданд. Аз ин ру, аксари сарбозон мардонаги дар чангро аблахи ва ахмаки медонистанд. Вокеият хам он гуна буд, ки бо шунидани нахустин садохои тир хар гуна эхсосоти кахрамон будан дар они вохид аз сари навчавонон гум мешуд.

Тасмим гирифт, ки фирор мекунад. Агар ба даст афтид, худашро хохад парронид ва аз эхтимоли туъмаи аду гардидан эмин хохад монд ва ба якбораги аз ин хама дахшат халос хохад шуд.

Вакте уро доштанд, автоматашро ба зери гулуяш бурд, вале чуръаташ барои пахш кардани тугмаи он ками кард...Фармондехаш уро ба азоби шадид, ба шиканча ва тахкир, ба дузах махкум кард. Уро дар бино баста, акиб нишастанд.

3.

Шаби аввал хомуш гузашта буд. Вале тамоми он шаб хоби сарбоз набурда буд. Аз тарс. На аз дарди чанд шаттае, ки аз музаи фармондех ба сару руяш расида буд. Он дардро хис намекард. Китфи кордхурдаашро хам хис намекард. Гуруснагияшро хам хис намекард. Зарфи обе, ки кадом сарбозе пинхони аз дигарон аз дилсузи наздаш партофта рафта буд, хам бознокарда монда буд.

Танхо кариби субх хобаш омад. Вакте бедор шуд, рушании офтоб чашмонашро хира мекард. Бино истикомати буд ва боз уро махз дар баландтарин ошена – ошенаи чахорум баста буданд. Зарфи обро боз кард, чанд чуръа нушид. Сипас, пойхои занчирбандашро каме молиш дод. Пероханашро аз танааш кашид, каме аз он дарронид ва чарохати китфашро баст. Шукр гуфт, ки корд гунае зада шуда буд, ки раги хунгузарро набуррида ва хуни кам хам рафта буд.

Талоши бархостан, занчирро гусастан хам надошт, чунки бефоида буд. Миллаташ садсолахо занчири гуломи нагусаста буд, як кудаки аз дахонаш буи шир меомада чи гуна метавонист занчири асоратро бишканад...

Худро рухан ба дидори фариштахои дузахи омода мекард. Душманро чун аксхои девхои Шохнома тасаввур мекард. Худро тасалли медод, ки кори шуда шуд, аз кисмат чои гурез нест, сарнавишт сиришти уро хамин гуна навишт ва бояд акнун ба такдир тан дод. Ба худ тасаввур мекард, ки чи гуна ангушти хурдии дасти чапашро катъ мекунанд, вале у лабхояшро ба хам мегаззад ва садо дарнамеорад. Тасаввур мекард, ки аз ин сабри у душман ба шигифт меояд ва нохунхои ангуштони дасти росташро канда мегирад, вале садои дардолудро намешунавад. Тасаввур мекард, ки пусти танашро мекананд, бар он намак мечошанд, пояшро даруни оби чушон меандозанд, муи сарашро оташ мезананд, ба чашмонаш кил мезананд, мебуррадашу меканандашу месузонандаш, вале ангущти хайрат мегазанд, ки чи чавони сабур будааст, ки садо дарнамеорад. Сипас барояш тахсин мегуянд, ва хамчун чоиза барои пурсабрияш як тир ба калбаш мезананд, то дигар дардхо хама канор равад...

Шояд дар як гушаи дигари замин чавони хамсоли у дар бораи ояндаи дурахшон, ишки афсонави бо паричехраи нозанине, Феррарии гаронбахо орзу мекард, вале вокеияти сарбоз имруз хамин орзу буд.

Ин хама орзухоро шиками гурусна ба боди фано кашид. Вале гарми, харчанд бемадораш мекард, ба бахташ боз хам уро ба олами хоб мебурд. Хушбахт буд, ки асораташ дар фасли гарми буд. Ачаб, тасвири хушбахти, во ачаб аз ин гуна хушбахти.

4.

Шаби дуввум сар шуд ва эхсоси хушбахти хам бо он хама дарду гушнагиву ташнаги ва орзуи мардонаги дар асорат дар олами тарсу харос фуру рафт. Садои тир пас аз ним соати огозаш хомуш шуд, вале садои дирик-дирик ларзидани сарбоз ва дандон ба дандон задани у то дергох ба гуши пашшахои даруни бино мерасид. То субх хобаш набурд, зеро медонист ки хамакнун ин субх душман меояд.

Нахустин садохои лафзи бегона, хандахои ахриманонаро сахар зиед интизор хам нашуд. Душман бидуни хеч тадбири амнияти ва бо итминоне ки нерухои дигар ин чо нестанд, ба чузъ курбоние, ки барояш эхтимолан гузоштаанд, манзилхои биноро яке паси дигаре тафтиш мекард. Душман то ки вакти зиедро сарф накунад, барои хар кабат як нафариро масъули тафтиш мекард.

Инак, садои пойи душман баландтар мешуд. Бо шунидани садои хар кадам таппиши дили сарбоз бештар мешуд, табъаш боло мерафт, хун гуие хамин холо аз рагхои сараш ада мебарояд, нафаскашияш душвор мешуд, дар худ мепеччид...

Ин хама холат ба авчаш расид, замоне ки душман дар даст аслиха рубаруш карор гирифт. Душман рост ба у менигарист, дар лабаш хеч тамасхур ва истехзо хам набуд ва дар чашмонаш хеч хиссиет. Танхо аслихааш дар болои китфаш ва нигохаш ба у. Нигохи мадид.

Номаълум, ки ин нигох то кай идома мекард, агар садои душмани дигар ба гуш намерасид, ки хитобе ба инаш буд. Ин аз хамин чояш бо сдаои баланд посух дод. Сарбоз аз ин ду чумлаи кутох такрибан онро фахмид, ки он дигари мепурсид, ки хадяе боки намондаанд ва инаш посух дод, ки...посух дод, ки на, касе нест...

Душман ба у наздик омад, хам шуд ва бо по нишаст, зарфи оби срабозро ба даст гирифт ва ба он нигох кард. Сипас, зарфи обро ба чояш гузошт, аз бохалтаи пушташ буридаи нон гирифт ва ба назди сарбоз гузошт ва аз чояш бархост. Чанд кардам ба суи дар гузошт, вале бозистод, баргашт, аз кисааш таппончаашро хам гирифт. Таппончаро гирифт ва бо он ба суи занчир ишора кард, ба назди сарбоз гузошт. Сарбози лолмонда ба ишораи тасдик ки фикрро фахмид, сар чунбонид. Душман табассум кард, даст ба китфи сарбоз гузошт ва рафт.

5.

Хилаи харбии фармондехон кор дод. Онхо бо акибнишнихо душманро харчи хам ба дохилтари минтакаи чанг кашиданд ва чун тамоми нерухои душман дар номувофиктарин чой чамъ омад, баногох онхоро дар халкаи бузург гирифтанд. Номи ин накша хам Халкаи Бузург буд.

Душманхеч интизор надошт, ки худ мавриди хамла карор мегирад. Душман то имруз фикр мекард, ки ба андозае неруманд аст ва онхо тарсу хастанд, ки чанг бо хамин гурезгурезихои сарбозони онхо ба анчом мерасад. Нерухои душман форигбол шуда буданд, тартиботро кам риоя мекарданд, масти мекарданд, фармондехонашон хам ахаммият намедоданд, чун то хол ниез ба тартибот хам набуд.

Дар набарди нахустини бузург аксари нерухои душман е кушта шудад ва е асир афтиданд. Бо асирон хамон холеро раво медиданд, ки каблан душман бо асирони инхо раво медид. Акнун бар сари душман хам он чи меомад, ки у кишта буд.

Бо ин хама музаффариятхо минтакахои аздастдодаро боз хам ба осони боз мегирифтанд. Сарбозону афсарони душман талош мекарданд, бо хам гурух гурух набошанд ва ба танхои бигрезанд. Кадоме ба суи кух мегурехт, кадоме дигар дар таххонахо пинхон мешуд ва интизор буд, ки кай ерухои асоси гузашта раванд. Душман медонист, ки дар асорат чи азобе интизораш аст, ва хеч касе даст боло кардан намехст, асир шудан намехост.

Сарбоз аз бинои худ берун нарафта буд. Ба бахташ хам, вакте бинои уро низ худихо тасарруф карданд, ин дигар кисми харби буд ва уро касе нашинохт. Касе надонист, ки у фирори аст, касе хам ба у ахамият надод. Хатто таппончаи у, ки моли нерухои душман буд низ диккати касеро чалб накард, чун аз ин гуна бозичахо дигар бисерихо доштанд ва ба даст оварданаш хам душвор набуд. У дигар андаруни бино бо хама омехта гардид. Занчирхои пояшро ки бо таппончаи душмандода шикаста буд, кайхо бурда, дар таххона пинхон карда буд.

Вале як кунчи дилаш хавотир аз он буд, ки мабодо аз таххона занчирахоро ебанд, пас фикр кунанд, ки чаро занчирахо дар таххона пинхон карда шудаанд ва дар чустучуяш шаванд...хост, биравад бубинад, ки ое таххонаро чустучу доранд е не.

Замоне ки ин фикрро дар сар мегузаронид, хамсафонаш ба таххона газ сар доданд, то хар касе он чо пинхон бошад, токати газро накунад ва берун барояд. Як душман хам баромад. Гиреви шодии сарбозон баланд шуд. Акнун бозича барои дилхуши доштанд.

Замоне ки сарбоз суи таххона равон буд, аллакай дар нимарох сарбзони дигарро вохурд, ки як душманро кашон меоварданд. Дар бадани душман хамаи либосаш аллакай пора пора гуда буд, як гушашро аллакай сарбозе бурида дар коллексияи гардани худ овезон карда буд, тамоми аъзои бадани душман сурху кабуду ранга буд ва у ба худ меларзид..змоне ки уро аз наздаш мегузарониданд, душман ба чшми сарбоз нигарист. Харчанд тамоми руи душман хунщор буд, вале ин нигохро сарбоз шинохт. Ин хамон душмане буд, ки уро рахо карда буд ва ба чонаш рахм карда буд.

Аввал дар чояш шах шуд, сипас аз тарс ба суи дигар равона шуд, чанд кадам гузошт, вале як бор дар рохи рост пешпо хурд ва кариб буд меафтид. Рохро намедид, пеши чашмонаш як пардаи синамои бо нигохи душман меистод. Он дафъа дар он нигох тараххумро дида буд, ин дафъа тарсро. Тасаввур кард, ки ба ин душман чи холо рух медихад ва тасаввур кард, ки эхтимол буд, дар чояш у бошад.

Аз рохаш баргашт, бо тамоми суръат ба хамон тарафе давид ки душманро кашола кардан мебурданд. Сари рох суръаташро кам накарда автоматеро хам аз замин бардошт. Сари рох чавонаки аз дахонаш буиширмеомада дигар нигох намекард ки китфаш ба китфи ки мезанад. Бо тамоми суръат медавид. Хамаги камтар аз ду дакика барояш лозим шуд то ба анбухи сарбозон ки душман дасташон буд, бирасад. Вале дар ин муддати кутох, дар ин тсонияхои башумор чандинсола фикрхо аз сараш гузаштанд. Аз сараш кахрамонихои шунидааш гузашт, аз сараш орзухои кахрамони наврасии худаш гузашт. Дар ин чанд сония ояндаашро хам дид, ки чи гуна пир хохад шуд, дар лахкаи наберагонаш хохад нишаст, вале фикраш хамоно ба душмане хохад буд ки уро, уи тарсу ва номардро начот доду худаш начот наефт. Дидораш бо модарашро тасаввур кард ва дар фикраш баркосо он омад, ки омдари он душман аз сузу фироки писараш чашмонаш кур хохад шуд. Тасаввур кард ки он мард шояд алакай хамсар хам дошт ва шояд фарзанд хам...фарзанде ки дигар падарашро нахохад дид

«Истед!». Садо он гуна катъи ва баланд баромад, ки хама анбух бозистод, зандаро бас кард ва ба у бо дахони боз нигарист. Вале худаш аз он ки нахустин бор дар умраш бо чунин катъият ва марлонаги садо баланд карда буд, дар хайрат набуд. Зеро дар фикраш хам набуд ва вакт хам барои чунин фикр надошт. Автомат дар даст анбухро нишон гирифта буд, ва бидуни он ки ба душмани бехоле бемадоршуда бингарад, ба анбух фармон дод. «Рахояш кунед!». Хардасте ки аз порахои бадани душман медоштанд, рахо шуданд. Душман хам ол ва хайрон монда буд. Сарбоз ин навбат ба у нимнигох кард ва бо автомати дасташ ишора кард ки аз тиреза бипрад ва бигрезад. Ин лахза хам бо кираи чашм дасти сарбозе аз анбухро дид ки суи таппончааш равона буд. Он даст ба таппонча нарасида, садои тир баланд шуд. Душманро бо ду дасташ сари худро пушонида ва зер афканда, канор партофт. Брони тирхои автомати сарбоз хамаи анбухро аз по меафканд.

Мегуянд, хар нафаре ки барои нахустин бор одам мекунад, ин амалро бо дастони ларзон анчом медихад ва бо чехраи харосон Вале сарбоз фурсати он надошт ки дастонаш биларзанд. Чехрааш хам катъи буд. Хатто замоне ки аз пушташ чанд тире баданашро сурох карданд ва аз по афтид, чехрааш дигар нашуд.

Тамоми ходиса дар чанд сония рух дод ва хеч кас хам нафахмид ки чи рух дод. Танхо сарбоз хангоми афтидан душманро дид ки аз сари тиреза барояш харфе бо забонаш гуфт ва баъдан худашро аз тиреза берун партофт. Сарбоз пеш аз он ки аз хуш биравад дарк кард ки он сухан ташаккур буд ва хам хануз аклаш онро дарк мекард ки бегох аст ва хаво хам ниматорик ва душмани начотбахшаш имкон дорад, ки чон ба саломат барад. Пеш аз он ки батамом аклаш биравад, барои худаш, ба мардонагии худаш табассум кард.

Кудаконро беназорат нагузоред!

2010-03-22T20:02:00.004+05:00

Ба ширинтарин офаридаҳои Худованд!

2010-03-07T14:12:00.001+05:00

“Шаҳриёристон” ҳамаи бонувони хушруву асалу ширину шаккару чону чиггара табрик мега. Бигзор дар лабакои намакини бонухои азиз хамеша табассум гул бикунад ва дар чашмакои хуморишон нигохакои пур аз мехру мухаббат маскан куна.

Азизони дили ман!

Агар барои табрики шумо тамоми калимаҳои фонди луғавии забони тоҷикиро истифода кунам ҳам, кам аст, аммо мехоҳам ки ҳар рӯз бароятон мисли ҳаштуми Март бошад, то ки мардони пурғурури тоҷик ғурури худро шикананду ҳамеша шуморо васф кунанд, зеро шумо воқеан шоистаи васф ҳастед, ба қадри шумо бирасанд ва бидонанд, ки агар шумо набудед, онҳо низ набуданд.

Орзу дорам, ки агар ҳатто ҷаҳонро нафрат фаро бигирад, шуморо дуст бидоранд, ва агар дар ҷое бошед, ки ҳама ҷо сахтӣ бошад, шумо комёб бошед, агар ҷое фақр бошад, шумо доро бошед ва мехоҳам, ки он чӣ ки шумо мехоҳед, ҳамон бишавад. Зебову, поку беолоишу гаронқадр бошед, мисли баҳори Тоҷикистон бошед.

Мехоҳам, ки ҷараёни неруи барқ дар хонаҳои шумо ва ҷараёни об дар ваннаҳои шумо ҳеҷ гоҳ қатъ нашавад. Дар маршрутка касе поятонро зер накунад, дар Тангемее, ки меравед, ягон ҷавони саропо арақшор ва … савор нашавад. Ҳар гоҳ, ки ронандаи маршрутка шуморо бинад, беихтиёр дар наздатон биистад. Мехоҳам ки подйезди хонаҳоятонро ифлос накунанд, поруҳои назди ҳавлиатонро зуд бубаранд, калламушҳо шуморо натарсонанд.

Агар шавҳар надошта бошед, шавҳари сарватманду зебову ва пеш аз ҳама бомеҳр Худо ато фармояд, ва моҳи ангубинатонро дар Египет гузаронед, агар шавҳар доред, пас фарзанди зебову донову закӣ, то беҳтар аз Беовулфу Суқрот бошад. Агар аз касе ранҷурие дошта бошед, он ранҷуриро мисли баргҳои зардшудаи дарахтон торнадо бибарад, агар ба касе некӣ карда бошед, он некиҳоро дар қалбаш бинависад, то ҳамеша чеҳраи некбори шумо ёдаш бошад.

Ва ончунон зебо шавед, ки агар касе рузи хаштуми март ба шумо гул хадя кард, он гул бо дидани рухсори шумо шарм бидорад ва чехраашро бипушад.

Бо нектарин таманниет!

Рӯъёи ваколат

2010-03-03T17:52:00.000+05:00

Издиҳоми пур аз мардум дар як канори шаҳри Душанбе. Дар майдони кушод садҳо нафар ба ҳам наздик истода, сари худро боло бардоштаанд ва ба минбар менигаранд. Пиру ҷавон, марду зан, ва аксаран ҳам бо либосҳои оддиву хоксорона, ки далолат ба қишрашон мекунад. Гӯшу ҳуши мардумро суханронии оташини ҷавоне дар минбар рабудааст. Даҳони баъзеҳо ҳам аз шунидаҳояшон боз шудааст. Ҷавон бо дастфишониҳо ва бо сдаои баланд фарёд мезанад:

"Онҳо парвои шуморо надоранд. Онҳо аз ҳоли шумо хабар надоранд. Онҳо шуморо ҳеҷ медонанд. Онҳо дар бораи шумо ҳатто сухан гуфтанро барои шаъни худ ноҷоиз мешуморанд....

Ман ин ҷо омадаам, то бо шумо сухан бигӯям...ва чун он ҷо меравам, ҳатман ҳам ин суханҳоямро такрор хоҳам кард.

Ман он ҷо меравам, то аз дарди шумо бигӯям. Он ҷо меравам, то онҳоро водор кунам, ки дар бораи шумо суханҳои маро гӯш кунанд. Ман он ҷо меравам, то дар ҳақиқат намояндаи шумо бошам, то Шумо, Шумо, мардуми азизи ман, дар он ҳо ҳозир бошед.

Ман он ҷо меравам, то шуморо ба он ҷо бибарам".

Ин ҷавон вакил шудан мехоҳад ва бо издиҳоми садҳо нафар мардуми чанд деҳе дар канори Душанбе мулоқот дорад. Ин ҷавон мехоҳад, мардумро мутақоид бикунад, ки ба ӯ раъй бидиҳанд ва раъйяшон барҳадар нахоҳад рафт. Ин ҷавон ман ҳастам! Ин ҷавон манам, ки мехоҳам, мардум чашмҳояшонро аз нав бимоланд ва ба интихобот ва ба вакилон бо нигоҳе тоза бингаранд. Ин ҷавон ман ҳастам, ки ваъда медиҳам ва мегӯям, ваъдаам ваъдаи мард аст ва ба он хиёнат нахоҳам кард:

«Шумо зиндагии беҳтар аз инро сазоворед. Шумо муносибати беҳтар аз инро сазоворед. Ҳар касе вакили шумост, пас ӯ хидматгузори шумост ва шумо кордиҳандаи ӯ ҳастед. Шумо бояд ҳаққи худро бишносед ва аз ҳаққи худ дифоъ бикунед. Ман ҳастам ҳамин ҳаққи шумо ва ман ҳастам ҳамин василае барои дифоъ аз ҳаққи шумо. Ман ҳастам хидматгор ва хидматгузори шумо!….»

Ва садои доду фарёди издиҳом баланд мешавад, ки бо нидоҳои хушҳолӣ касе даст мефишорад ва касе сарпӯшашро ба боло мепартояд…

Ин садои доду фарёдро азони салоти субҳ ҳамроҳ бо занги соати ман пахш мекунад ва маро ҳам аз хоб мекунад. Ин ҳама шӯру мағал дар хоби ман рух медиҳад, ин муборизаи озод барои курсии вакилӣ, ин ҷамъомадҳои бе тарсу ҳарос ва ин умедвориҳо ба дуруст будани раъйи мардум ҳама дар хоби ман аст.

Дар бедорӣ ҳатто дар бораи вакил будан фикр ҳам намекунам, зеро дили бедорам на ба он андоза пур аз умед аст, ки дили дар хоб дидаам дошт. Дар бедорӣ дилам ба Раҳматулло Зойиров месӯзад, ки бидуни мижа ба ҳам задан ӯ ва ҳизбашро ҳеҷ карданд. На ба он сабаб, ки тарафдораш бошам, балки ба он сабаб, ки адолат риоя нашудааст. Ба ҷои ӯ шояд аз раҳбарии ҳизб канор мерафтам, аз сиёсат берун мерафтам ва ҳамин Тоҷикистонро ҳам тарк мекардам.

Дар бедорӣ дилам ба ҲНИТ месӯзад, ки он ҳама талошҳои замонавии тарғиботаш ба ҳеҷ баробар шуд. На ба он хотир, ки ҳаводораш ҳастам, ба он хотир, ки шаффофият зери по шуд.

Дар бедорӣ ҳеҷ фазоеро барои як интихоботи бидуни дасткорӣ намебинам. Дар бедорӣ ба кори ин ҳама масъулони қитъаҳои раъйдиҳӣ ҳайрон мешавам, ки шумори зиёдеашон омӯзгорони оддӣ ҳастанд, ки маошашон бо мушкил сӯзишвории аробаи зиндагияшон мешавад. Вале боз ҳам тағйире дар зиндагияшон намехоҳанд, барои ояндаи фарзандонашон намеандешанд.

Дар бедорӣ ҳеҷ вакилеро намебинам, ки рисолати худро дар ду даст пеши бар назди мардум будан бубинад ва вазифаву масъулияти худро дар хидмат ба мардум бубинад. Дар бедорӣ ҳеҷ мардумеро ҳам намебинам, ки дар чеҳраи вазиру вакилу дигар хидматгузореро бубинад, ки маошдиҳандааш маҳз ӯ - пизишки оддӣ, омӯзгори оддӣ, деҳқон, ронандаи Тангем, бозоршин ва ё ҳар як корманди дигари оддист.

Дар бедорӣ дар кунҷи дигари ин нақби «Зиндагӣ» ҳеҷ равшание намебинам.

Play FooDball

2010-02-27T11:37:00.003+05:00

Under fate’s wheels

2010-01-25T12:37:00.001+05:00

Зери чархи катораи замона (draft version - сиехнавис)

1.

Дар истгох одамони зиед гирд омада буданд. Руз ба огуши торики мерафт ва мардум хамаги дар талоши он буданд, ки зудтар ба автобус нишинанд ва кабл аз он ки намози шом фаро бирасад, ба хонахояшон бираванд ва дар хона рузаашонро кушоянд. Зани солхурдае борхалтаи нони бозори ва ангур дар даст бо чавондухтари наздаш сухбат мекард ва мегуфт, дар боз кардани руза таъхир набояд кард.

Автобус омад ва истгох дар як он ба хонаи мурчагоне ки гуие хамин холо зери пойи одаме монда бошад, табдил ефт. Хама дар талоши он буданд, ки зудтар ба автобус бишинанд. Ронанда дари миенаро боз накард, чун он чо аллакай пур аз одам буд. Ба харфхои пулчинак ки аз пас як автобуси холитар хохад омад, хеч кас дигар бовар хам намекард ва хеч кас хам намехост, ки дар ин сардии тирамохи бо шиками гурусна мунтазири автобуси оянда бошад. Зани солхурдаи ангурдор бо кади кутохи худ зур зада, аз паси марди болобаланде чой гирифт, то аз пушти у вориди автобус бишавад. Зан аз паси мард як пояшро ба даруни автобус гузошт, баногох китфи дигаре аз пахлуи росташ уро зер кард. Бо фишори китф вазни зан акиб рафт ва то ки наафтад, пояшро аз даруни автобус хам гирифт. Дар он хама талотупа дид, ки китф аз хамон чавондухтари хамсухбаташ буд.

Автобус бо дархои нимпушида равон шуд. Пулчинак мардумеро, ки по даруни автобус нихода буданд, бо зур тела медод, то дари автобусро пушад. Зани ангурдор дар истгох монд. Ба чехраи у, ки пур аз эхсоси хакири ва яъс буд, касе хам эътиборе намедод. Зан талош мекард, то аз чашмонаш об набарояд ва хеле мехост, ин холати уро касе надида бошад. Хеч намехост, ки касе уро дар холати хакири дида бошад.

Руи хараки истгох мусафеде менишаст ва ин хамаро у дида буд. Телпаки чигарранге, ки шояд хамсол бо автобуси наврафта буд, дар сар дошт. Чирки телпак на камтар аз чирки руи мусафед буд. Ин телпак бехтарин аз он хама либоси жулидааш буд. Риши баландаш аз у як бомжро ба тасвир медод ва носе ки хамин холо ба змин туф кард, гувохи он буд, ки рузадор хам нест. Танхо хамин мусафед хакири ва яъсро дар чашмони зани ангурдор дид, аммо ин холат хеч тореро хам дар дили пирамард наларзонид.

Борон бас кард. Мусафед аз чояш бархост ва рохашро пеш гирифт. Дар истгох танхо ба хотири борон истода буд, на барои автобус, чун уро аллакай солхо боз ба автобус рох намедоданд. Бу мекуни, алкаш, мегуфтандаш.

2.

Мусафед ягона нафаре буд ки дар куча мерафт. Чо-чое талош мекард, то пои лангаш ба даруни чуйчахои хурди аз борон пайдошудаи рох назанад ва об даруни туфлияш надарояд. Аз туфлияш танхо исм боки монда буд.

Хангоми аз паскучае гузаштан мошине бо суръати баланд аз наздаш сигнал дода гузашт ва мусафед фурсат наефт то худро аз оби зери чархи мошин канор бигирад. Об порахои дарбехи сафеди поентар аз зонуи шимашро хаммонанди ранги худи шим сиех кард.

Мусафед ба кучаи асоси баромад, то аз пиедарохи хиебони маркази биравад. Он чо бехтар сохта шуда буд ва чуйчахои хурдакаки об дар пиедагарди хиебони маркази ба чашм намерасид. Пиедарох васеътар хам буд ва дуртар аз рохи мошингард. Дар хиебони маркази мошинхо хам бо суръати баланд харакат намекарданд, чун пулиси рох дар он чо сари хар кадам истода буд.

Вале пирамард ин рохро дуст намедошт. Чун бояд аз надзи биное гузар мекард, ки дар сари пиронаи у хотироти солхои пешашро бедор мекард, бояд аз назди биное гузар мекард, ки дар он чо тули ду панчсола кор карда буд. Бояд аз назди бинои порлумон гузар мекард ва хар боре ин гузар баробар бо кубидани сузане дар дилаш буд.

3.

У вакил буд. Хатто ду бор. Дуруст аст, ки вакилии бори дуввумаш бо захмату даводав ва додгохбозихои зиедаш даст дода буд, аммо хеч маблагеро бар ивази радди курсии порлумон нагирифт ва аз хеч тахдиде хам натарсид. Дар охир мачбур шуданд, уро боз як панчсолаи дигар дар порлумон токат намоянд.

Уро хамкурсинишинонаш дуст намедоштанд. Ягона вакиле буд, ки дар хар чаласа ба гущи хама лексия мехонд, бо аксхои ба тозаги аз холи сангини беморхо гирифтааш, бо шикоятхои дар когазхои кухнаи зардшудаи мардум, табъи хамаро хира мекард. Бо талабхояш дар масъалани он ки вакилон гафсихои худро бардоранд ва ба вохури бо интихобкунандагонаш бираванд, ба чони хама зада буд. Бисер холат мешуд, ки аз вакти чудошуда бештар харф мезад ва раиси мачлис микрофони уро хомуш мекард. Холатхое ки хнуз вакти муайяншуда ба анчом нарасида, микрофонаш хомуш мешуд, низ кам набуд.

Ягона вакиле буд, ки аз мошини хидмати даст кашида буд ва пиеда ба порлумон рох мегирифт. Хар субх баробар бо мардуми одди ба автобусу троллейбус менишаст ва чун дар порлумон вакилони дигар бо наздик шудан ба у бинияшонро аз буи араки бадан инч мекарданд, мегуфт, акнун тасаввур кунанд, ки холи он хама мусофирони автобус дар гармо чи гуна аст. Буи араки бадани у аз серодамии автобусхо боис шуда буд, ки дар даруни шахр шумори наклиети мусофирбарро бештар кунанд, то каме хам мардум рохаттар ва дар наклиети холитар биравад.

Хар бегохи дер пиеда ба суи хонааш рох мегирифт. То хонааш рох дур хам набуд, чун аз ерипулихои замони донишчуияш дар Гарб дар марказ хона харида буд. Хонае ки дигар ба он пас аз марги хамсари чавону хомиладораш хеч дилбастагие надошт.

Раиси мачлис гохе мехмонаш мешуд. Харчанд хамдигарро он кадар дуст хам намедоштанд, вале ба хотири хамсабаки берун аз кор ба руи хам табассум мекарданд. Гохе мехмон мешуд ва хамеша аз у танкид мекард, ки чи имконоте дорад, вале ояндаашро фикр намекунад ва хеч маблаге хам барои ояндааш чамъ намеорад. Танкидаш мекард, ки замони мансаб зудгузар аст, аз он бояд истифода кард ва пул чамъ овард, бояд хурду кайфу сафо кард, вагарна фардо пушаймон хохад шуд.

Вакил ба ин хама гуфтахо бо табассум менигарист ва раис дар ин табассум гуие тараххуме ба тамаъкори, пулдусти ва сафоталабии худ медид. Кахраш меомад, тамасхур мекард ва мегуфт, холо замоне фаро хохад расид, ки пушаймон хохад шуд, о чи гуна пушаймон хохад шуд. Ба Лексуси сафеди наваш менишаст, сипас тирезаро боз поин мекард ва мегуфт – намехохи ки Варзоб биравем бо духтаракони шух? Аблах – мегуфт бо дидани каллачунбони ба нишони рад ва ба ронандааш амр медод, - рафтем.

4.

Мусафед ба бинои тозатаъмирдидаи порлумон нигарист. Ин биноро зуд зуд таъмин мекарданд, кучо таъмир, танхо рангу борашро дигар мекарданд, курсиву фурнитураи соли гузашта харидаашонро иваз мекарданд ва «кухна»-ашро «списат» мекарданд ва пас аз ин хама таъмир ракамхои хисоби бонкии чанд нафари мубтакир ва масъул дар Сингапур бештар мегардид.

Аз едаш намерафт, ки чи гуна дар замонаи ваколаташ ба «таъмир»-и навбатии бинои порлумон зид баромада буд ва ба дафтари кории худ фурнитураи навро рох хам надода буд. Гуфта буд, бо он хама маблаг ба чои оро додани бинои порлумон бехтар аст, ки барои бемористони амрози сирояти воксинахои зидди зукоми буз бихаранд ва онро ройгон ба мардум бидиханд, то аз шумори бештари курбониени зукоми буз чилавгири кунанд. Ках-кахаи хандаи вакилони дигар хангоми садо додани ин пешниход аз гушаш то дер боз нарафта буд.

Уро хеч бор дар ТВ нишон намедоданд, дар нашрияхо дар борааш наменавиштанд, аммо хамаи мардум уро мешинохт. Махсусан, онхое ки ба мушкил гирифтор мешуданд ва ба ери ниез доштанд. Марде ки курбони дасисае шуда буду кораш ба пулиси ришвахор афтода буд, зани чавоне ки дар утоки кории додситони тачовуз шуда буд, падари наврасе, ки пас аз дидани часади чигарбандаш дар кисми харби бо фармондехи кисми харби даст ба гиребон шуда буду, чанд дандону устухонашро шикаста буд, зани солрафтае, ки пас аз таркиши газ дар манзилаш хамаи наздикон ва амволи худро аз даст дода буд ва даххо мазлуми замони чангали дар паси дари у навбат меистоданд. Уро хеч гох дар ТВ нишон намедоданд, вале мардум хама уро мешинохт.

Мусафед нигохашро аз бинои порлумон канд, дахонашро пушид ва боз ба рохаш идома дод. Дарди дили уро аз чехрааш дидан душвор буд. Хотирахо як кунчаки дилашро ханузам мефишурданд, вале ин фишор дигар ба мисли солхои аввали бадбахтияш дардманд набуд. Ба зиндагии фаромушона одат карда буд, ба карохати мардум аз худаш низ одат карда буд. Буи бади баданаш ба димогаш намерасид. Ба хурдани гизои пасмонда одат карда буд. Аз дароз кардани дасташ барои гадоии чанд тангае дигар ор намекард. Вакил гадои мекард!

5.

Чун давраи ваколаташ ба анчом расид, дар хеч ниходи давлати уро ба кор нагирифтанд. Маълумоти олии гарбро дошт ва метавонист ба Гарб биравад, вале нахост аз Ватан дур бошад. Хар бегох бояд ба сари манзили хамсараш гул мебурд ва порае аз Куръон кироат мекард. Танхо гузошта рафтани ин кабрро намехост, чун ягона кабри наздикаш буд, дар ятимхона бузург шуда буд ва касе хам надошт.

Як муддате дар созмонхои байнулмилали кор кард, вале чун хар боре шартномаи кутохмуддаташ тамом мешуд, он созмон диар шартномаро тамдид намекард – дар муддати кутохи кори у кормандони андозу зиддифасоду додситониву газу барку обу хатто вогиршиноси дари паси созмонро охурча мекарданд. Рахбарони хоричии созмонхои хоричи зуд ишораро мефахмиданд.

Чунин муносибат ба дилаш дард меовард. Барояш дарки он маъни ки зери чархи катораи замона мондааст, дардманд буд. Чун бекор мемонд, мушкили моли мисли сузан ба баданаш мехалид. Чун хеч пасандозе надошт ва хамеша танхо бо мохона зиндаги мекард.

Вакте охирин шартномааш дар созмони хоричиро лагв карданд ва худаш хам аз пешниходи ери дар мухочират ба Конодо даст кашид, мачбур шуд чизу чораеро аз хонааш ба фуруш барорад. Бояд хамакнун зиндагияшро ба танзим медаровард. Аввал аз газ даст кашид, аз хамон гази талвиди ватани, ки пас аз мушкилоти солафзуни интиколи он аз кишвари хамсоя, тархи бунеди аввалин корхонаи ватанияшро кашида буд. Рузона аз барки хеле хам гаронарзиш истифдоа намебруд, вале дар охир мачбур шуд бо ширкати баркрасон карордодашро лагв бикунад. Худро таскин медод, ки акнун харидани чой барояш лозим нест ва бо нушидани об ва омода кардани бургеру бутерброд кифоят хохад кард.

Дар аввал ба бутерброду бургери дасти ниез кариб надошт, чун хамсояхо ва мардуми одди ки замоне кумакашон карда буд, ба хабаргирияш меомаданд ва барояш хурок меоварданд, либос меоварданд, хока меоварданд ва либосхояшро хам ба нею нестонаш нигох накарда, шуста медоданд. Аммо ба охистаги шумори чунин мехмонони мехрубон кам мешуд. Вакте дар нахустин зимистони зиндагии наваш мариз шуд ва аз по афтид, дари чубини хонаашро касе дигар так так накард. Хамон бегох барои нахустин бор дар он хама солхо ба сари кабри хамсараш гул набурд. Аммо сарфи назар аз хароорати баланд ва дарди сар кироати ояе аз Куръонро барои равони хамсараш ва тифли дуненодидааш фаромуш накард .

6.

Аз бинои полумон хеле дур гардида буд. Боз борон ба боридан сар кард. То манзилаш рохи кам монда буд, вале ба у тар шудан мумкин набуд, чун боз мариз мешуд ва бо шиками гурусна дар хонаи танхо мариз будан уро ба марг наздик мекард. Мурдан намехост, зеро ки уро хам мебурд ва гур мекард? Да кучо гур мекард? Дигар орзуи дар пахлуи хамсараш хобидан дар сараш чарх намезад, хамон гуна ки кучо будани кабри уро кайхо фаромуш карда буд.

Борон сахттар мешуд, худро назди девори дуконе гирифт. Дукондор – чавони 20-солаи зебову кадбаланд дуконашро махкам мекард, то аз намози шом дер намонад. Бомжи алкашро он чо дида, дар чашмони у нигохи дуздро дарефт ва дархол бо дашноми кабехе дар хакки кампири мусафед уро аз зери девори дуконаш ронд.

Чунин дашномхо дар хакки азизтарин азизи дилаш, ягона азизи дилаш, хамсари чавонмаргу мехрабонаш дигар чехраи мусафедро хатто дигар намекарданд. Кариб хар руз чунин дашномро мешунид ва дигар одат карда буд. Дашноми хамсараш, ки хамаги як сол бо у зиста буд, ва модараш ки боре хам уро надида буд, аз як гушаш медаромаданд ва аз гуши дигараш баромада мерафтанд. Бовари ба онро ки хамсару модару фарзанд чузве аз номуси мард аст, аз даст дода буд.

Хамчуноне ки бовари ба ин дуневу он дуне, ба он ки ачри некихояшро хохад дид, бовари ба Худоро кайхо аз даст дода буд, хамон гуна ки бовари ба мардумро, ба некиро. Барояш мухим хам набуд. Мухимтар он буд, ки аз кучо ва чи гуна шикамашро сер бикунад, каме бинушад ва дунеро фаромуш бикунад, е донаи сигоре биебаду хуморашро бишканад ва оби чашмонаш дар паси дуди сигор пинхон бимонанд.

Аз зери девор берун рафт ва дар зери борон лангон лангон кадам зад. Зери лаб гурунгос хам зад – агар медонистам, ки чи мардуми касифед, чи мардуми пасту лаъину ношуд хастед, хеч барои шумо ранч намекашидам. Аз хакки шумо нахурдам, дар хакки шумо неки кардам, ва имруз дар посух аз зери деворатон меронедам. Аблах будам, ки ришва намегирифтам, вагарна ба осони маблаги дармони хамсарамро дар хорича дарефт мекардам, у хам имруз зинда мебуду хам имруз аз дахони шумо дар хаккаш дашном намешунидам. О, чи кадар аблах будам.

7.

Чунин харфхои пушаймони борхо аз дахонаш садо дода медоданд. Харфхои хамсабакаш – раиси порлумонро ба ед меовард, ки мегуфт, бояд хурду кайфу сафо кард ва барои фардо чамъ кард. Он вакт ба дунепарастии хамсабакаш тараххум мекард, имруз касе ба холи у тараххум намекунад. Барои ин мардум захмат мекашид ва имруз миени хамин мардум гадои мекунад. Харчанд, фикр мекард, ба тамсили зиндаи поквичдони табдил хохад ефт, вале имруз ин «тамсили зиндаи поквичдони» аз рафхои бозор донаи ангур дузди мекнуад ва дар партобгох аз дасти кудакони хиебони пораи нонро кашида мегирад, то худ аз гуруснаги намирад.

Пушаймон буд, аламаш мекард, вале намегрист. Гиря хоси афродест, ки дар дил хануз пораи эхсоси инсоние доранд, дард мекашанд, гам мехуранд ва е шоди мекунанд. Дар дили мусафед дард кайхо мурда буд, шоди барвакттар аз он ва танхо талаботи хайвони боки монда буд – бихурам, бинушам ва зинда бошам.

Зери борон лангон рох мерафт. Чавондухтаре ки зери чатр ва огуши чавонписаре рубарушя меомад, бо карохат нигохашро аз мусафед гурезонд ва чавонписар бо дидани он ки ду чашми мусафеди бомж аз онхо канда нест, бо газаб аб у нигарист . Чуфт аз наздаш гузашта рафт ва нигохи мусафед аз паси онхо баргашт. – Ха, мусафед, нав акнун ба духтархо нигох мекуни а?

Нигохи мусафед ба суи садо, ба рохи мошингард тоб хурд ва дахонаш овезон гашт. Рубаруяш тозатарин тамгаи Мерседеси сиех бо шишахои сиех истода буд, тирезаи акиб каме поин ва аз он чо ба у хамсабакаш – раиси собики мачлис менигарист.

8.

Уро а замони анчоми фаъолияти порлумон надида буд, вале ин хама солхо чехраи уро кам тагйир дода буд.

- Чанд бор чаррохии плостик дар Фаронса кардаам. Аслан хам хамон чо ба сар мебарам. Дар назди сохили Нитса кушке дорам – накл мекард хамсабакаш.

Чун дари тарабхонаи хинди боз шудаву ба он яке аз сарватмандтарин афроди замон бо бомжи жулидае дарун шуда буданд, ахли тарабхона дасту по хурда буданд. Сипас, фикр карданд, ки шояд паси дар боз гадохои дигар хам хаст ва хамрох бо онхо журналистони зиеде вориди тарабхона мешаванд, то аз саховатмандии навбатии сарватманд дар пешоруи интихоботи навбати як хафтаи дигар дар расонахо табли таблиг навохта шавад. Вале ки на. На журналисте буду, на гадои дигаре.

- Мошини ман аз назди порлумон аз паси ту омада истода буд. Ман дар он чо чун дидам, ки ба бино хеле нигох карди, якин кардам, ки ту хасти. Хеле тагйир ефтаи, мусафед. Хеле пир шудаи, фартут шудаи, чиркин ва бадбуй хасти, ба гадову бомж монанд хасти. – Хамсабакаш дуои боз кардани рузаро хонд ва як чуръа аз чоми об даркашид. – Мутмаинам, ки ту руза хам намедори?

- Чандин сол боз ман рузаамро хамон вакте мекушоям, ки чизе барои хурдан дошта бошам – Аз сарди ва холигии нигохи мусафед муи бадани хамсабакаш сих зад.

- Хуб, ту аз ин мардум наранч. Мардум дар хар замон ва дар хар макон якгуна аст. Фикри равган ва пусти худ ба майнаи сари хар инсон наздиктар аст аз фикри бегона. Вале парво накун, ягон вакт ба ту хайкал хоханд гузошт ва аз некихоят ед хоханд кард – лаби хамсабакаш ба тамасхур моил гашт – вакте ки мурдиву барои давлатдорони оянда тамсили поквичдони дар таблиготи идеологияшон лозим шуд.

- Мухим нест – мусафед чашмонашро аз чехраи хамсабакаш намеканд. Барояш мояи хайрони хам набуд он ки ин вакиле ки хеч боре хам тугмаи овоздихии порлумнро ба нафъи мардумаш зер накардааст, имруз хамин мардум наздаш дукад шуда таъзимаш мекнуанд ва арч медоранд. Арч барои вакиле ки аз хисоби хамин мардум ин хама сарватро чамъ овардааст. Ин фикр руи забонаш хам омад. Посухи хамсабакаш хам омода буд:

- Мардум маро на, сарватмандии маро эхтиром мекунад. На эхтиром хам на, балки метарсад. Метарсад ки мабодо аз ман накухиш нашнавад, метарсад ки аз мархамати ман дар канор бимонад. Мардум ба ман таъзим мекунад, то аз мархамати ман дар канор намонад. Харчанд ки ман бе хеч фоида ба касе хам дасти кумакамро дароз намекунам. Мардум хам хаминро медонанд, вале бо вучуд аз Худо хам бештар ба ман руи ниез доранд. Ба Худо сачда мекнуанд, вале аз ман метарсанд. Ба Худо сачда мекнуанд, вале барои хушхолии ман мекушанд ва ба ман руи ниез меоранд. Медони чаро?

- медонам – мусафед нигохашро ахиран хам аз чашмони хамсабакаш канд ва аз тиреза ба берун, ба борон нигох кард. – Худоро намебинанд, вале туро мебинанд. Имони онхо ба Худо ва беимонии ман аз хам хеч фарке хам надоранд.

Сухбати онхо аз ин бештар тул накашид. Хурокро оварданд ва мусафед хамоно бидуни риояи хеч адаб бо ду даст ба кабкхои тозабиреншуда часпид. Бо ду даст аввалин кабкро гирифту пурра ба дахонаш наздик бурд ва ба газида хурдан сар кард. Порахои гушту равган дар донахои ришаш кашол, фикр кард, ки холо инашро тамом мекунад ва сер намешавад ва баногох сарватманд дигариро мехурад, зуд бо як дасташ табакро ки кабки дигар он чо буд, ба худ наздик кашид. Дар чехраи хамсабакаш табассумро дида, бидуни он ки гунахояш сурх шаванд, каме шояд шарм дошт ва табакро бозгашт ба чояш тела дод.

- бигир, бигир, ман дертар хурок мехурам – гуфт хамсабаки сарватмандаш ва табакро боз ба назди у тела дод.

Онхо барои хамдигар харфи гуфтан хам надоштанд. Чахонхояшон дигар шуда буд. Дунеи имрузи хамсабаки сарватмандаш барои мусафед нофахмо ва дастнорас буд, холи табохи у бошад барои собик раиси мачлис фахмо.

9.

Замоне ки мошини бошахомати хоричи назди дари манзили мусафед истод, хамсояхояш аз масчид, аз намози таровех мебаромаданд. Ва бо дидани он ки собик вакил ва кунун гадои жулидаи махаллаашон бо чи мошине омадааст, хама дар тахайюр буданд.

- онхо фардо хама дудаста бо ту салом хоханд кард, чун мархамати ман нисбат ба туро дидаанд, фикр мекнуанд, ки бароям одами наздик хасти ва агар аз ту ба онхо фоидае хам набошад, намехоханд ки дар дили ту ранчише аз онхо бошад, чун охир эхтимол аз кудрати ман барои интикоми ин ранчиш истифода бикуни. – кахкаха зад хамсабакаш ва сипас ба мусафед ру овард – ин телефонро бигир. Хар боре ерие ба ту лозим шуд, хатман ба ман занг зан, шумораи телефонамро дар ин мобил сабт кардаам. Дигар гадои накун, дузди хам накун. Араакнуширо бас кун. Фардо ронандаи ман туро ба назди духтур мебарад ва бароят сару либос хам хоха овард. Анун, лутф бикун ва фаро аз мошин.

Мусафед итоаткорона аз даре, ки ронанда барояш боз карда буд, фаромад. Кабзаи пулро низ бидуни он ки боре хам рад бикунад, гирифт, мобилро гирифт, ду кадам гузошт, сипас бозгашт. Дари мошин ханузам боз буд, ва хамсабакаш ба у менигарист. Баргашт ва бо каме ниматаъзим сипос гуфт.

10.

Шаб то дергох аз пахлу ба пахлуе гашт, хобаш набуд ва ба дукони махаллааш рафт. Дукондор ба у арак додан нахост. Аммо у пулро баровард ва нишон дод, ки пул дорад ва арак хост. Дар хамон чо як шишаро чом ба чом нушид. Шишаи дуввумро низ холи кард. Боз ду шишаи дигар гирифт ва суи хонааш рох гирифт.

Дар назди дари манзилаш дар торики куфлро мечуст, то боз бикунад, аммо хамон замон ба замин афтид. Аз зарбаи ба пушти гарданаш. Дар руи замин бо азобе мечунбид, ханузам хушаш дар сараш буд ва хис мекард, ки ду дасте кисахои уро тагуру дорад. Пас аз он ки пулхоро он ду даст аз кисааш гирифтанд, як шаттаи дигаре ба пахлуяш хурд ва баъдан садои давидан дар гушаш омаду халос.

Кариби субх ба хуш омад. Об аз сару либосаш гузашта тамоми баданашро тар карда буд, мастияш хам рафта ва хушер шуда буд, аз сармо меларзид. Хануз хам пардаи торики надарида буд ва танхо нахустин садохои хурус меомад. Бо азобе аз чояш бархост ва ба хонааш даромад. Либосхояшро баровард, бо латтае бадани худро пок кард, либоси дигар надошт, ки бипушад. Печида дар хамон латтапорахову курпачахо ба хоб рафт.

Чанд соат хоб рафта буд, ки садои сигнали мошин баланд шуд. Ронандаи хамсабакаш омада буд ва барояш либос хам оварда буд. Он либосхоро пушид ва ба суи ронанда гуфт, то каме мунтазир бошад кабл аз он ки ба духтур бираванд. Гуфт, бояд то ба хонаи хаммахалааш биравад ва чанд доруе ки он чо дорад, бигирад. Ин дуругро ба ронанда гуфту ба суи дукон рафт.

Дари дуконро боз кард ва рост ба чашмони дукондор нигарист. Дукондор гуие уро надида бошад, бо мизочаш машгул буд. Мизочашро чавоб дод ва ба у нигарист ва гуфт – ха, алкаш, чи омади? Пулат бисер шудааст медонам, боз арак нушидан мехохи? Биер пула, барои ту арак хамеша хаст.

Мусафед ба дукондор наздик шуд ва хохиш кард ба у арак бирезад. Дукондор бо итминон ки мусафе боз пул дорад, зуд арак рехт. Мусафед аракро нушид, дасташро ба киса бурду аз он чо ба чои пул мобилро берун овард ва гуфт, ки рози хаст ба ивази он шишаи арак ин мобилро бидихад.

End of Happiness

2010-01-07T14:28:00.002+05:00

Поизи хушбахтӣ

1.

«Тамоми бадбахтихоям аз дасти туст, модар! Ба хамаи он дахшате, ки имруз дар ин хона мебини ва мегирйи, худат гунахгори. Ба он хама хузну гаме, ки имруз ба ҳар тори муйи сарат бор аст, касе чузъ худат мучрим нест.»

Зан, ки ба тозаги ба хуш омада буд, номаи хунолудро аз дасти афсари пулис гирифт ва холати шокаш хануз намегзошташ, то вазъро дарк кунад. Фикр мекард, ин дахшате, ки имруз дар ба сараш омадааст, хобе беш нест. Дигар садои гиряаш хам намебаромад, чун аллакай кувваи гиристан хам надошт. Мачоли рост истодан хам. Руи курсии мулоими итолиеви, ки кабл аз издивочи духтараш харида буд, нишаст ва ба хондани нома идома дод.

«Ман уро куштам. Ман дигар тахаммули онро надоштам, ки хама ранчи ин фосикро бардошт кунам. Равони маро ин касиф олуда ба касофат карда буд. Ине, ки ягон зарра нури имон дар чашмонаш намедурахшид ва хисси инсони дар замираш чуш намезад, духтари туро ба бозичаи тахайюлоти фочиронааш табдил дода буд, ба тахайюлоте, ки хатто шайтон хам дар тасаввураш ва забон дар тасвираш очиз аст ва танхо ин касиф аз филмхои олмонии дидааш илхом гирифта буд.

Дар шаби хобаш куштам. Пас аз боз як сахнаи пур аз начосате, ки маро ин даюси номарду беномус бо дустонаш ба он водор карда буд. Ин дафъа сабр аз коса бирехт ва баъди он ки дустонаш рафтанду, ин номард барои хоб чашмашро пушид, бо табар ба сараш куфтам.»

Садои дилбехузури ва партофтани афсари пулис аз хаммоми хона ба гуши зан намеомад. Афсари чавони пулис ба наздики рутба ва мансаби нав гирифта буд, барои аввалин бор дар тачрибааш чунин дахшатеро бо чашмони худ аз наздик медид. Афсари пулис шаб, вакте пас аз дилхуши бо фохишахои наврасе, ки зердастонаш аз рейди дискотека оварда буданд, филми Пила-6-ро тамошо мекард, тасаввур хам намекард, ки субхи барвакт ба чое меравад, ки манзарахои мудхиштар аз Пила-ро мебинад. Косахонаи порашудаи сари марди чавон, магзу хуни пароканда дар фаршу сакфу деворхои хона ва часади чавондухтари париандоме.

«Ягон зарра аз куштанаш нахаросидам. Хар боре табар ба сараш фуруд меомад ва порахои магзи сари у ба канорахо пош мехурд, часорати дилам бештару бештар мегардид. Аммо ин хама часорат дар они вохид нест шуд, замоне ки ба худ омадам ва дарк кардам, ки хамакнун чи сарнавиште маро интизор хохад буд.

Ман хеч намехохам, ки дигар як умр бо ин хама гузашта дар сар зиндаги бикунам. Дигар бардошташро надорам. Баркосо дар фикри куштани худ афтодам, аммо мехостам, ки хеле осон бимирам, то дардро хар чи камтар эхсос бикунам. Медонистам, ки аз тирезаи ошенаи хафтум дар тули хамаги каме бештар аз як сония ба замин хохи афтид.

Хостам, аз куи бадбахти бо хамон либосе берун равам, ки бо он дар тан даромада будам. Омезиши рангхои сурху сапедро, хамеша дуст медоштам...»

2.

Арусии духтар рангинтарин ва чолибтарин арусие буд, ки дар тули 10 соли ахир дар шахр баргузор шуда буд. Гаронтарин хам. Кариб тамоми элитаи шахр ба аруси даъват шуда буд ва хар яке хадяхои гаронро бо бехтарин таманниет ба назди арусу домод мегузоштанд. Табрикотгу он кадар зиед буд, ки ба хар як сарояндае навбат барои на бештар аз 2 суруд мерасид.

Садои ба хам задани чомхои шароб кабл аз ба лаб бурдани он хамаро маст карда буд. Ранги аргувонии лабхо ва рухҳо бар хусни чехраи сапеди духтар зам мекарданд. Нури хушбахти дар чащмони шахлои духтар бо чилои абрувони ородидааш дар дурахшиш ракобат мекард. Духтар худро хушбахттарин аз хушбахттаринхо мехисобид, перохани харири сапеди аруси уро ба зеботарин аз зеботаринхо табдил дода буд, чавони хушкадду комат дар бараш бехтарин номзад аз бехтаринхо буд. Дар поини маросим, замоне ки наздик ба дамидани сапеди дар чехраи шаб буд, духтар ба гуши модар мегуфт, чи хуб кард, ки уро нагзошт, то кудакворона ишки он аблахи кухистониро бипазирад. Ох, чи кадар модарашро дуст медошт духтар он шаб.

«У рост гуфта буд, ки касе маро бештар аз у дар ин дуне дуст дошта наметавонад. У рост гуфта буд, ки шукухи як рузи аруси дар баробари хушихои пас аз он шаб хеч аст. У гуфта буд, бо Лимузин даххо арусро мебаранд, аммо руидаст то ба хона хеч касеро набурдаанд ва ман аввалин хохам буд. У мегуфт, бароям нури чашмонашро хохад дод, аммо ман бовараш накардам. Барои аввалин бор бовараш накардам.»

Ягона хароси духтар аз шаби аввал бо домоди сарватманд ошкор шудани сираш буд. Пизишк гуфта буд, дӯхтахояш хангоми даридан на дардмандтар аз дарди даридани пардаи бакорат хохад буд. Модар хам уро мутмаин сохта буд, ки домоди маст сарфахми хила нахохад рафт ва хама кор ок анчом хохад ефт.

«Модар!
Хамакнун, барои охирин бор капризи духтаратро ичро намо. Бирав ба дехааш, биебаш, ва ба у бирасон, ки дигар маро дуст надорад, чун ман сазовори ишкаш нестам. Медонам, ханузам маро дуст медорад ва то дами маргаш дуст хохад дошт. Ба у нагу ки ман дигар дар ин дуне нестам, ба у нагу ки ман бадбахт будам ин хама сол ва дар охир худ ва шавхарамро куштам. Нагу, вагарна дилашро бори дигар пора мекнуи.

Ба у бигу, ки ман хушбахтам, хар руз бо шавхарам ба тарабхона ва дискотека меравам, сигор мекашам, шароб менушам. Пинхони аз хамсараш бигу, то он духтари бечора азоб накашад ва чойи худро дар калби шавхари худ дар сояи ман набинад.

Шикоят бикун, ки аз холи ту хабар намегирам, бигу ки аз писарам хам, ва уро ту тарбия мекуни. Бигу, ки ту дигар пир шудаи ва наметавони писари маро нигохубин куни ва ману шавхарам хам вакте надорем, ки машгул бо у бошем.

.............................Ба у бигу, ки падари аслии кудак уст!»

3.

Чанд рузи пас аз фочеа зан ба чашмони чавон менигарист ва дар он чашмон инъикоси сатрхои номаро медид. Чавон номаи хунолуд дар даст онро мехонду дасту пош меларзид, табаш ба андозае баланд шуд, ки аз лаб ва абруи кафидааш боз хун баромад. Хуни лабаш катра катра ба дахонаш мерафт, аммо ҳалқи хушкшудаи чавон ки се руз боз дар махбас об нанушида буд, он хунро харисона фуру мебурд. Харисано ва нофахмона. Тамоми магзи сари чавон банди кабул ва тахлили ду мухимтарин хабар дар умраш буданд – он ки духтар худкуши кардааст ва он ки у писар доштааст, падар будааст. Хамин гуна ду хабар 5 сол кабл аввалин сактаи дили чавонашро оварда буданд - он ки духтар ба шавхар мебарояд ва он ки аз хонааш хероин ефтаанд ва у барои 25 сол равонаи махбас мешавад.

Хамакнун, барояш узри зан ва икрори он ки хукми зиндони уро ӯ фармоиш дода буд, то духтарашро аз кафаси ишки як аблахи соддаи романтик рахо кунад, дигар барояш камтар мухим буд. Мехост, бидонад, ки фарзандаш кучост, чи гуна аст, чи симое дорад, чи чашмоне дорад, чи калимаеро талаффуз карда метавонад...

«Кудакро ба у дех, модар. Бигзор у бузургаш кунад, чун дар тарбияи у мисли у дили бузурге хохад дошт, мисли у хохад буд.

Ба у хамчунин бигу, ки он ки харфи волидонашро гирифт ва духтари шахрии замонавиро кабул накард, рафту духтари хамсояашонро издивоч кард, барояш набахшидаам. Хамчунин ба у бигу, ки бароям хеч ахаммияте хам надошт, он ки даъватномаи арусии маро дарронид ва ба базми шодии ман наомад.»

Аз паси тирезаи хурди хучраи дидор бо махбусон дастони чавон ду дасти занро медоштанд ва чавон барои дуввумин бор дар умраш мегирист. На, нахустин гиряяш хини хабс шуданаш набуд, хини шунидани хабари издивочи духтар хам набуд, хини марги модараш буд. Хамакнун, ин занро модар мегуфт, занеро, ки уро аз ишкаш чудо карда буд, занеро ки исми уро дар чашми духтар бо дуруг хат зада буд,. Хамакнун ин занро модар мегуфт. Ва ташаккур мегуфт ки он хама дуругро ба духтар расонидааст, то у ранч набарад, ташаккур мегуфт, ки ин хама хабарро барояш овард, ташаккур мегуфт, ки ваъдаи рахоияяш кардааст.

Зан, хамакнун мефахмид, ки дар ин дуне аз сарвату сафо хам мухимтархо будаанд, акнун мефахмид, ки чигарбанди уро аз у бештар дуст медоштаанд, акнун мефахмид, ки духтарро аз ошенаи хафтум худи у партофта будааст. Оби чашмони ин мачнун дили уро бештар аз дарки марги духтар об мекард. Аммо ки дигар дар чисмаш катраи обе хам надошт, то ба шакли ашк аз дидахояш берун ояд.

Зан дасти чавонро рахо кард. Гуфт, у ба ин холат овардаасташ, у рахояш хохад кард. Гуфт, кор мушкил хам нахохад буд, чун афсари пулисе ки хероинро ба хонаи у партофт, ҳеҷ касе ҳам нест. Мушкил нест, чун раҳбари он афсар ҳам хамсабаки зан аст, хамоне ки ба у рутба доду маком дод, боз аз рутбааш хохад гирифт ва зиндонияш хохад кард. Гуфт, аммо агар афсари пулис аз шахр нагурезад, чун аввалин шуда ба махалли фочеа у хозир шуда буд, номаро хам у ефта буд ва шояд хонда бошадаш хам.

«Модар, медонам ки у кабул нахохад кард, вале коре кун ки рози шавад, то гох гохе аз ту пул бигирад. Хадди акал барои пардохти хакки богчаи байнулмилалии кудакон. Бигуяш, то барои ояндаи фарзандаш рози шавад, то ту хакки пардохти богча ва дар оянда хакки пардохти мактаби байнулмилалиро дошта боши.»

4.

Зан хомуш дар паси дари додрас мегирист. Аз бечорагияш мегирист. Аз хакирияш мегирист. Аввалин бор буд, ки дар ин 55 соли умраш ба сари у дод заданд, тахкираш карданд ва берун аз дараш карданд.

Замоне, ки бо ваъдаи берун кардани чавон аз зиндон берун шуда буд, намедонист, ки афсари пулис як шаби каблаш аз чониби гуруххои мухаддирфуруш барои азхуд кардани маблагхои бузурге аз фурущи навбатии мухадирот кушта гардид, намедонист ки ин ходисаи пурсарусадои даст доштани афсари баландрутбаи пулис дар фуруши мухаддирот рахбари идораи пулис, хамон хамсабаки занро аз курси афтонид, ва намедонист ки додрасе, ки аз у пули калон гирифта ба чавони бегунох сангинтарин хукм – 25 солро хонда буд, мансаби нав гирифта, акнун хохиш хам надорад, ки уро хатто бишиносад.

Зан хомуш паси дари додрас мегирист. Намедонист, ки он чо чашмони котибаи додрас хам тар шудааст.

Аммо медонист, ки бегох шудааст ва бояд набераашро рафта, аз доя бигирад. Медонист, ки бояд кудакро ба назди чавон бубарад, то аввалин бор падар симои писарро бубинад ва дастчахакхои писарро аз паси панчара бибуяду бибусад. Медонист, ки охирин хохиши духтарашро ичро карда нахохад тавонист, ваъдааш ба чавонро вафо карда нахохад тавонист ва акнун хучраи дидор бо махбусон барои бист соли дигар ягона макони дидори падару писар хохад буд. Медонист, ки дигар чузъ у касе сари кабри духтар гул нахохад гузошт.

«Модарчон,
Ва хар боре ки сари кабри ман хохи омад, гул наер, танхо бишину аз зиндагии ширини у кисса бикун. Ба ман бигу, ки хамсараш чи симое дорад, чи хислате дорад, чи ном дорад. Бигу ки кудакро чи гуна кабул карданд ва чигарбанди ман дар он чо чи холе дорад. Бигу, ки талаффузи чи калимахои навро ед гирифтааст. Гул наер, модарчон, онхро акс бигир ва аксашонро биеру руи кабрам бигузор....»

Love and Life...Life and Death

2009-12-24T14:45:00.001+05:00

Dedicated to Sweet Lola

2009-09-22T14:29:00.000+05:00

Sadriddin in London

2009-09-20T09:58:00.000+05:00

Learn Euro-English, The 4G Language

2009-09-16T07:18:00.002+05:00

The European Commission has just announced an agreement whereby English will be the official language of the European Union rather than German, which was the other possibility.

As part of the negotiations, the British Government conceded that English spelling had some room for improvement and has accepted a 5- year phase-in plan that would become known as "Euro-English".

In the first year, "s" will replace the soft "c". Sertainly, this will make the sivil servants jump with joy.

The hard "c" will be dropped in favour of "k". This should klear up konfusion, and keyboards kan have one less letter.

There will be growing publik enthusiasm in the sekond year when the troublesome "ph" will be replaced with "f". This will make words like fotograf 20% shorter.

In the 3rd year, publik akseptanse of the new spelling kan be expekted to reach the stage where more komplikated changes are possible. Governments will enkourage the removal of double leters which have always ben a deterent to akurate speling.

Also, al wil agre that the horibl mes of the silent "e" in the languag is disgrasful and it should go away.

By the 4th yer people wil be reseptiv to steps such as replasing "th" with "z" and "w" with "v".

During ze fifz yer, ze unesesary "o" kan be dropd from vords kontaining "ou" and after ziz fifz yer, ve vil hav a reil sensi bl riten styl.

Zer vil be no mor trubl or difikultis and evrivun vil find it ezi tu understand ech oza. Ze drem of a united urop vil finali kum tru. Und efter ze fifz yer, ve vil al be speking German like zey vunted in ze forst plas.

If zis mad you smil, pleas pas on to oza pepl.

Ватан куҷост? وطن کجاست؟

2009-09-09T13:15:00.002+05:00

Бо шиносномаи ғарбӣ дар мулки ғарибӣ

Амандурдӣ чанд моҳ боз дар фикри он аст, ки чӣ гуна ва аз куҷо раводид бигирад, то ки ба Ишқобод биравад. Раводид барои вуруд ба Ватани худ, ба ҷое ки хуни нофаш ва хуни нофи писараш рехтааст, ба ҷое, ки қабри волидонаш ҷойгир аст, ба ҷое, ки хоҳаронаш зиндагӣ мекнуанд.

Амандурдӣ, як марди 50-солаи туркман аст, ки чанд сол боз бо шиносномаи ғарбӣ дар мулки ғарибӣ ба сар мебарад. Бо шиносномаи ғарбӣ, вале бо симои туркманӣ. Бо сарулибоси ғарбӣ, вале бо дилу ҷигари туркманӣ. Ҳар боре дар бораи кишваре, ки феълан шаҳрвандаш аст, сухан меронад, аз ибораҳои «ин ҷо..., инҳо...., ин кишвар,... дар фарҳанги инҳо....» истифода мебарад ва ҳамеша ҳар кору одати «инҳо»-ро бо «туркманҳои мо», «дар Туркманистони мо», «дар Ватани ман» муоқиса мекунад. Ватан дар забони ӯ ҳаммаънои Туркманистон аст, Ватанаш ҳанӯзам Туркманситон аст (ҳарчанд ба он ҷо рафта наметавонад).

Баръакси фарзанди навҷавонаш, ки дар бораи Туркманистон танҳо онро медонад, ки кишварест дар хориҷаи дури дур ва аз он ҷо волидонаш омадаанд. Ҳеҷ тори дили ин навҷавон барои Туркманистон намеларзад, чун ба он ҷо рабте надорад. Он ҷо Ватани ӯ нест....

Ватан чист? Ватан куҷост?

Ватан чист? Ватан куҷост? Куҷост маконе, ки дар адабиёти форс барояш булбул меноладу, дар адабиёти араб шутур ҳанин мекашад? Он ҷое, ки аз батни модар берун меоӣ? Он ҷое, ки роҳ рафтанро меомӯзӣ, ҳарф заданро, хандиданро, гиристанро....? Сарфи назар аз он ки он ҷо аз чор сангу як кӯча хок иборат аст? Ё сард асту барқ надорад? Ё гарм асту об надорад? Ё зулму ноадолативу фасоду фисқу фуҷур ва фиреб фармонравост? Ффффффффф....философ.....

Сорри, ин сатрҳоро дур аз Тоҷикистон, дар як кишвари бегона менависам. Дар ин хонаи иҷораам ТВ ва комп надорам ва ҳамин гуна аблаҳизмҳо ба ёдам мезанаду, фалсафафурӯшиҳо мекунам. Ва фикр мекунам, Ватан куҷост? Оё зиндагие беғаму осон, бо шароити беҳтар, бо хотири ҷамъ, бо итминон ба адолат ва риояи ҳуқуқ, бо тани пӯшида ва шиками сер, бо барқу газу об ва пулису пизишку продаветсу (фурӯшанда) ҳар мақоми дигари хушмуомила дар кишваре бегона метавонад барои инсон Ватан шавад? Ё хоки Ватан аз тахти Сулаймон беҳтар?

Хоки Ватан аз тахти Сулаймон беҳтар?

Дар Тоҷикистон фикри насли ҷавон аз насли калонсол каме фарк мекунад. Фикрашон дар мавриди патриотизм ва меҳандӯстӣ. Ба назар мерасад, ин мафҳумот барои насли ҷавон, ки аз кӯзаи идеологияи Шӯравӣ об нанӯшидаанд, камтар муқаддастаранд.

Аксари кулли насли калонсол маъмулан аксаран ҳанӯзам Шӯравиро ватани худ медонад. На танҳо ба он хотир, ки ҳар шаби мактабхониву донишҷӯияшро бо сурудҳову шеърҳо дар мадҳи Шӯравӣ ва бо китобҳои Марксу Энгелсу Ленин рӯз кардааст. Балки, маъмулан ба он хотир, ки дар даврони Шӯравӣ зиндагии содда ва осону беғаме доштанд. Дар муқоиса бо замони имрӯз. Дар муқоиса бо мушкилоти сангини иҷтимоии имрӯз.

Насли Шӯравӣ ҳеҷ қабул карда наметавонад, ки барои таҳсил ва хидмати пизишк бояд пул бипардозад. Он ҳам пули бисёре аз маош ва ё нафақаи ночизаш.

Ва ҳамакнун ба назар мерасад, он фикр ки гадо бошиву дар ватани худ бошӣ, камтар тарафдоре дорад. Ҳам миёни калонсолон, ки салтанати бегонагонро аз истиқлоли кишвари фақире бартар медонанд ва ҳам ин фикри худро бо хоҳиши шаҳрванди як абарқудрати ҷаҳон будан асоснок мекунанд. Ва ҳам миёни насли ҷавон, ки дигар ба мисли падару бобоҳои худ дар деги нерӯманди идеологӣ намеҷӯшад. Барои насли ҷавон, ки вожаи СССР-ро аз ҳасратҳои волидонаш шунидааст, Ватан ҳаммаънои он маҳдудаи сиёсиву марзии имрӯз аст, ки бо исми Тоҷикистон маъруф аст.

Вале муҳаббати насли ҷавон ба ин маҳдудаи сиёсиву марзии имрӯз, ки Тоҷикистон ном дораду, Ватанаш медонанд, ба назар мерасад, аз муҳаббати аҷдодаш ба Шӯравӣ камтар аст.

Бар илова, шуморе ҳам ҳаст, ва ин афрод маъмулан, онҳоестанд, ки дар улуми инсонӣ (адабиёт, забон ва таърих) таҳсил кардаанд ва ё ба ин улум рағбати зиёд доранд, ва ин афрод ҳар ҷое, ки забони форсиро мешунаванд, Ватан медонанд. Вале, гумон намекунам, ки шуморашон хеле зиёд бошад.

Аммо мафҳуми Ватан на дар зеҳни ҳама бо исми кишваре дар гузашта ва ё имрӯза бастагӣ дорад.

Ватан маконест, ки эҳсоси танҳоиву бегонагӣ надорӣ

Фикри шуморе аз пурсидашудагон барои ин матлаб ин буд, ки агар дар Амрико, ва ё Аврупо ва ё Африқо ва ё Марс танҳо набошӣ, ҳамсар ва фарзанд ва волидон ва додарону хоҳаронат ҳамроҳат бошанд, ва дӯстон дошта бошӣ, оё чӣ лузумате ба нолаҳои шабҳангомӣ дар ҳасрати Душанбе ва ё Кобул ва ё Теҳрон боқӣ мемонад? Кӣ касе омода аст, ки ватанам гуфта, дар сармои шадид дар Душанбеи бебарқ зиндагӣ бикунад? Ва ё тозиёнаи басиҷҳои кӯчаҳои Теҳронро амри маъмулӣ бигирад? Ва ё аз таркишҳои Кобул биме надошта бошад?

Аммо боз ҳам таъкид мекарданд, ки ин ҳарфҳо танҳо марбут ба макони зиндагист. Ба ҳар навъ, он меҳре ки барои мисол як тоҷик ба Тоҷикистон дорад, бо вуҷуди зиндагии чандсола дар Бритониё нисбат ба Лондон пайдо нахоҳад кард. Ҳарчанд, ҳуббулватан наметавонад дар амри ихтиёри макони зиндагӣ таъсире дошта бошад.

Бо вуҷуд, суол ҳамоно кушода боқӣ мемонад. Ватан ҷоест, ки зода шудаӣ ва бузург шудаӣ ва ё ҷоест, ки зиндагият хуш мегузарад? Ватан куҷост?

Watch sound slide version of this article

هجده سال پيش، روز نهم سپتامبر، تاجيکستان اعلام استقلال کرد. فرو ريختن امپراتوری سرخ به مثابه درهم ريختن مفهوم‌های متعددی بود. از جمله مفهوم "ميهن" که دستخوش دگرگونی‌هايی شده‌است.

با شناس‌نامۀ غربی در ديار غربت

"امان‌دردی" ماه‌هاست به فکر گير آوردن رواديد به ترکمنستان است. رواديد برای ورود به زادبومش؛ به جايی که خون ناف خودش و بچه اش ريخته است؛ به جايی که والدانش زير خاک آن برای هميشه خفته اند و خواهرانش روی خاک آن زندگی می‌کنند.

امان‌دردی يک مرد پنجاه‌سالۀ ترکمن است که سال‌هاست با شناس‌نامۀ غربی در ديار غربت به سر می‌برد. با شناس‌نامۀ غربی، اما سيمايی ترکمنی. با سر و تن غربی، ولی خوی و خلق ترکمنی. هر بار در بارۀ کشور ميزبانش که فعلاً شهروند آن است، صحبت می‌کند، عبارات "اين‌جا"، "اينها"، "اين کشور"، "در فرهنگ اينها" را به کار می‌گيرد و همواره کار و عادات "اينها" را با "مردم ما"، "در ترکمنستان ما"، "در وطن ما" مقايسه می‌کند. "وطن" در زبان او مترادف "ترکمنستان" است، هرچند اشتياق ديدار از ميهنش اکنون آرمان‌گونه شده.

بر خلاف فرزند نو‌جوانش که در بارۀ ترکمنستان يکی دو نکته بيشتر نمی‌داند: اين که ترکمنستان، کشوری است دوردست و والدانش از آن‌جا به وطن او آمده‌اند. شايد هيچ تار دل اين نوجوان برای ترکمنستان نلرزد، چون به آن‌جا احساس تعلق ندارد. آن‌جا وطن او نيست.

پس وطن چيست؟ وطن کجاست؟

کجاست مکانی که در ادبيات فارسی برايش بلبل ناله می‌کند و در ادبيات عرب شتر می‌گريد؟ آن جايی که از بطن مادر بيرون می‌آيی؟ آن حايی که راه رفتن را می‌آموزی؟ حرف زدن و خنديدن و گريستن را؟ صرف نظر از اين که "آن جا" می‌تواند چيزی بيشتر از چهار سنگ و يک کوچه خاک نباشد؟ يا سرد و بی‌برق باشد؟ يا گرم و بی‌آب باشد؟ يا ظلم و ستم و فساد و فسق و فجور و فريب فرمان‌روا باشد؟

اين سطر‌ها را دور از تاجيکستان، در يک کشور بيگانه می‌نويسم. در اين اتاق اجاره به تلويزيون و رايانه دسترسی ندارم که سخنان پرمغزتری از مفهوم ميهن پياده کنم. تنها به خود می‌انديشم که "ميهن" کجاست. آيا زندگی آسان و بی‌غم، با شرايط بهتر و خاطر جمع، با اطمينان به عدالت و رعايت حقوق، با تن پوشيده و شکم سير، با برق و گاز و آب فراوان و پليس و پزشک و فروشندۀ خنده‌رو که در ديار غربت می‌بينم، می‌توانند ظواهری از مفهوم "ميهن" باشند؟ يا خود "خاک وطن از تخت سليمان بهتر؟"

آيا به راستی خاک وطن از تخت سليمان بهتر است؟

در تاجيکستان رويکرد نسل جوان به مفهوم‌ "ميهن‌دوستی" از نسل بزرگ‌سال کمی فرق می‌کند. به نظر می‌رسد اين مفهوم برای نسل جوانی که از کوزۀ ايدئولوژی شوروی آب ننوشيده‌اند، کمتر مقدس است.

بزرگ‌سالان غالباً هنوز هم "اس اس اس ار" (اتحاد شوروی) را وطن خود می‌دانند. نه تنها به خاطر آن که با مدح و ثنای شوروی بزرگ شده اند و شب‌های دراز را سر کتاب‌های مارکس و انگلس و لنين روز کرده اند. بلکه عمدتاً به خاطر آن که در زمان شوروی زندگی ساده‌تر و بی‌غم‌تری داشته‌اند.

نسل شوروی هنوز قادر نيست درک کند که چرا بايد برای تحصيل علم و استفاده از خدمات پزشکی پول داد؛ آن هم پولی که دستمزد يا حقوق بازنشستگی کفافش را نمی‌دهد.

اما اکنون به نظر می‌رسد که شعار "گدا باش و در وطن خود باش" کمتر طرفدار دارد؛ چه در ميان بزرگ‌سالان که سلطۀ بيگانگان را بر استقلال کشور فقيرشان ترجيح می‌دهند و چه در بين نسل جوان که ديگر مانند پدر و مادر‌های خود در ديگ داغ ايدئولوژی نمی‌جوشند. برای نسل جوان که واژۀ "اس اس اس ار" را از صحبت‌های حسرت‌آميز بزرگ‌ترها شنديده‌اند، "وطن" به معنای همين گسترۀ سياسی امروز است که روی نقشه با نام "تاجيکستان" مشخص شده‌. اما علاقۀ نوجوانان به اين محدودۀ سياسی ظاهراً کم‌رنگ‌تر از علاقۀ اجدادشان به شوروی است.

افزون بر اين، شمار معدودی هم هستند که علوم انسانی خوانده‌اند يا به اين نوع علوم رغبت زيادی دارند و برای زبان پارسی ارزش فراوانی قايلند و اين زبان را شاخص حد و حدود ميهن خود می‌دانند؛ يعنی معتقدند، هر جا که زبان پارسی رايج است، پاره‌ای از وطن آنهاست.

عده‌ای هم برای وطنشان نامی قايل نيستند و اين مفهوم را وابسته به يک تعداد عوامل می‌دانند.

وطن، يعنی شرايط خوب زندگی

اين عده از هم‌وطننانم می‌گويند که اگر در آمريکا يا اروپا يا آفريقا يا حتا در سيارۀ بهرام تنها نباشی، خانواده‌ات پهلويت باشد، دوستان و آشنايان داشته باشی، ديگر چه نياز است به سر دادن ناله‌های شب‌هنگام در حسرت ديدار دوشنبه و کابل و تهران؟ چه کسی دوست دارد که در سرمای زمهرير دوشنبه، بدون برق و گاز، سنگ "وطن" را به سينه بکوبد؟ يا ضرب تازيانه‌های شبه نظاميان در کوچه‌های تهران را يک امر معمولی پندارد؟ يا از انفجار بمبی در کابل بيم نداشته باشد؟

با اين حال، مهری که مثلاً يک تاجيک تاجيکستان به زادبومش دارد، پس از سال‌‌ها زندگی در لندن هم نسبت به بريتانيا بروز نمی‌کند. پس تنها شرايط زندگی نيست که وطن را برای ما تعيين می‌کند.

اما پرسش همانا باقی است. بلاخره، وطن جايی است که در آن زاده و بزرگ شده‌ای يا جايی است که در آن زندگی‌ات بر وفق مرادت می‌چرخد؟ وطن کجاست؟

Mim mesle Modar...Mim misli Maryam

2009-08-17T17:16:00.000+05:00

Ghesse

2009-08-16T17:09:00.001+05:00

Happy Zodruz, Princess

2009-08-13T05:57:00.007+05:00

Happy Zodruz, Baby,

Happy Zodruz, Pretty,

Happy Zodruz to you,

Happy Zodruz, Бабу!

Happy Zodruz, Чигар,

Happy Zodruz, my Heart,

Happy Zodruz, Honey,

Happy Zodruz, о, Far!

Happy Zodruz, my Eyes,

Happy Zodruz, my Thoughts,

Happy Zodruz, Духтарчон,

Happy Zodruz, Princess!

Long live, my Love,

Mln years, my Life,

Forever beauty, ширинак,

Happy tears in your eyes!

Daddy loves you very much,

With the love as skies,

As huge as the space,

And from sincere heart!

You are meaning of my life,

You are apple of my eyes,

You are owner of my дил,

Happy Zodruz, my Асал!

Happy Zodruz, Farnoz-jon!

Welcome to the United States of Tajikistan!

2009-08-12T03:11:00.003+05:00

Tajiki Evening News: (Authors: Elise Anderson, Christian Bleuer, Jesse Joseph, Brian Cwiek)

[Two news anchors sitting at desk: Kayumars and Nilufar]

Kayumars: Товарищи! [“Comrades” in Russian]

[Security officer hits Kayumars with stick for speaking Russian]

Kayumars: Рафиқон! [“Comrades” in Tajiki] Хуш омадед! Welcome to a very special bilingual broadcast of the Tajik Evening News, live from Stalinobod!

[Security officer hits Kayumars with stick for using old name for Dushanbe]

Kayumars: Dushanbe, Dushanbe… Live! From Dushanbe… it’s the Tajik Evening News! Yes, that’s right. We’re are live from Dushanbe with a special studio audience of guests from America; probably all missionaries, spies and apparatchiks of George Soros. Perhaps also some of your comrade-puppets from the autonomous oblast of Canada. I will speak slowly for Canadians.

Welcome! And congratulations America on the 40th anniversary of faking your moon-landing in Hollywood studios in Los Angeles. Very clever. But please welcome my new co-host, Nilufar. Unfortunately, government demands gender equality in academics, tae kwon do and broadcast television. The American examples of strong women in television news—such as Barbara Walters, Katie-Lynne Couric and Anderson Cooper—has inspired Nilufar to become news anchor and reporter. And now she sits beside me: a man who has been doing this work long enough to have been personally congratulated by Leonid Ilyich BREZHNEV!

[Security officer hits Kayumars with stick for not referring to Rahmonov]

Kayumars: And also, I have been congratulated by President Rahmonov!

[Security officer hits Kayumars with stick for using “-ov” name ending]

Kayumars: Rahmon! Rahmonov нест!…. Nash President! [looks at security officer as he realizes he has used Russian and flinches as officer raises his stick] Раиси мо! Бехтарин раис дар ҷаҳон! Бехтар аз ҳама! Мисли Исмоил Сомони! Rahmon is great! Long live Rahmon! In related news: our homeland is strong! Ватанем боқувват! Other countries are weak! Суст! Заиф!

And Nilufar has news on other countries weaknesses. And first, news of the United States of Tajikistan’s rise to greatness. Nilufar! Духтарак! Хабари ту? Your news?

Кишвар бузургтар мешавад

Nilufar: Хабарҳои минтакавии имшаб. Иëлоти Mуттаҳидаи Точикистон барои бузургтарин абаркудрати чахон шудан боз як кадами дигар гузошт. Имрӯз ҳуқумати Тоҷикистон, бо раҳбарии сиëсати окилона ва хирадмандонаи Чаноби Оли, офтоби дурахшони ИМ Точикистон мухтарам Эмомали Раҳмон, дархости хукумати хамсоякишвари мо – Узбакистонро барои пайвастан ба Иëлоти Муттахидаи Точикистон пазируфт. Пас аз имзои расмии шартномаи иттифок бегохи имруз хабарнигорамон бо президенти Узбакистони собик Ислом Каримов дар ин мавзуъ сухбат кард. In today’s news, the United States of Tajikistan accepted Uzbekistan as its newest member, under the brilliant guidance of our sun, President Emomali Rahmon. Now one of our reporters will speak with the former president of the country formerly known as Uzbekistan, Islam Karimov.

[Reporter interviewing Karimov, facing one another and seated in chairs]

Reporter: Ҷаноби Каримов, чаро мехостед Узбакистон узви ИМТ шавад?

Karimov: Демак...бу савол ҷуда мураккаб икан...ээээ, мебахшед, Ахиран як фикри амиқ ба сари пири ман омад, ки ояндаи Узбакистон на бо Русия аст, на бо Aмрико. Ман фаҳмидам сарнавишти Узбакистон дар узвият ба ИМ Точикистон аст. Aз ин рӯ, ман як чанд бор аз Ҷаноби Оли, Президент Раҳмон хоҳиш кардам.

Reporter: Шумо дар ҳуқумати нав кор мекунед? Чи кор мекунед? Ман мебинам, шумо аллакай забони бузурги тоҷикиямонро омӯхтед.

Karimov: Ман умедворам, ки ман вазири фарҳанг мешавам. Ман бо забони тоҷикӣ ва фарҳанги тоҷикон аз хурди шиносам. Ман то холо ин чизро намегуфтам, вале акнун иқрор мешавам, ки бобоям тоҷик буд. Ӯ рост мегуфт, вақте ӯ ба ман гӯфт, ки узбакҳо ва тоҷикон мисли як мардум мебошанд.

Reporter: Ман дар кори наватон ба шумо барор мехоҳам.

Karimov: Ташаккур.

Nilufar: The reporter asked Karimov why he wanted to join the UST, and he said it was because he recognized that Tajikistan is the rising world superpower. Karimov hopes to serve as the Minister of Culture in the new government. Amazingly, he just admitted to the reporter that he is actually a Tajik, and that Uzbek culture was really stolen from Tajik culture, anyway.

Nilufar: Кишваре, ки пеш аз имрӯз <<Узбакистон>> ном дошт, ба иёлатҳои нави Самарқанду Бухоро тақсим мешавад. Ин соати шоду таърихӣ аст. Ҳоло бисту ду миллион узбак имкон доранд, ки боз ба асли худ баргарданд. Пеш аз ин, эдовар мешавам, Эрон ва қисми шимолии Афғонистон бо шумули шаҳрҳои Ҳироту Панҷшеру Кобул узви Иёлоти Муттаҳидаи Тоҷикистон шуда буданд. Дар ҳамин ҳол, ҳукумати Тоҷикистон дархости 25-уми Паштунистонро барои узвият дар Иëлоти Муттаҳидаи Тоҷикистон боз рад кард. Our government has once again refused Pashtunistan’s request to join the UST. This remains a great day, however, because twenty-two million Uzbeks are free to be Tajiks again.

Kayumars: Great news! And about time! As I recall, in 1929 the Uzbek autonomous oblast of Tajikistan was separated from us and made its own republic… for reasons unknown. Fayzulla Khojaev… [spits on ground]. Naughty, naughty Kipchaks! And now you are back to your father’s home. Time for a disciplinary spanking! But now, as promised, Rahmon news! President Rahmon, our wise and capable leader has… cut another ribbon! Офарин! ОФАРИН! Ribbon plans for the year have been fulfilled 137%! Nilufar! Your government-mandated women’s opinion?

Nilufar: It appears that the ribbon of economic difficulties was no match for Rahmon’s scissors of decisiveness. [Short pause; speaks in disbelief] Kayumars?

[Kayumars, having taken numerous shots of vodka throughout the news, has fallen asleep]

[security officer hits Kaymars with stick]

Kayumars: [suddenly wakes in surprise] Радио Москва! Московскайа время… [Yells out Soviet radio signature that gives the time of day in Moscow]

[as Kayumars yells out “fascist!”, security officer puts black bag over Kayumars’ head and escorts him out of the room]

[Nilufar is now in charge]

Пирӯзии навбатии бузкашони тоҷик

Nilufar: One of our reporters, Farid Sandbergzoda, will now speak with the most successful American migrant worker in Tajikistan. He has risen from the world of taxi driving to become the captain of the Tajikistan buzkashi team. Bа акнун гузориши варзишии мо… хамин холо дар майдони бузкашии Душанбе бозӣ миëни мунтахабхои миллии Точикистон ва Узбакистон тамом шуд ва холо дар он чо хабарнигорамон Фарид Сандбергзода аз дасти капитани тими милли Тоҷикистон дошта истодааст, то у нагурезад ва се чор чумлаи качу килеб ба шунавандахои мо гуяд Фаридҷон?

Reportor: Бале, ташаккур Нилуфар, бачахои тими милли Иëлоти Муттахидаи Тоҷикистон, тими Узбакистонро мурданивор заданд, ва ин 18 ум пирӯзии паиидарҳами точикбузкашхо бар хамсоягон мебошад. Собик хамсоягон, зеро ин охирин бозии тими Узбакистон хамчун тими мустакил буд. Ман инҷо бо Шахриер Озодзода ҳастам, ӯ капитани тими бузкашии миллии Тоҷикистон мебошад. Шахриер, пирузии 18-уми шумо бар узбакхо осон буд?

Shahrior (Ozod): Well, Farid, we are proud that we were able to gain this victory for our Tajikistan and our great president (Janobi Oli Prezident), Emomali Rahmon. It is because of Rahmon’s wise leadership of our country that we were able to win today. But playing the Uzbeks is also a little bit sad for us, because beating them is like taking vodka from a baby. For example, halfway through the match we got tired of playing with the goat and we picked up one of their players, instead, this kind of thing happens every time we play. The Uzbek player is simply inferior to the Tajik. I don’t know if this is genetic or because Uzbek food is not as nourishing to the soul as Tajik food. Personally, I think their second-rate oshi palav makes their players weak and small.

Farid: Майлаш, ташаккур Шахриер ва дар мусобиқоти оянда муваффақ бошед!

Anchor: In related news, there was racially charged violence after the match, when several Uzbeks beat up a group of American migrant taxi drivers who were singing “Kumbaya.” Пирузии оличаноб, Фарид. Ташаккур ба шумо. Мутаассифона, дар ин мусобиқа як чанчолчаи нажоди рух дод. Мухлисони дастаи Узбакистон, ки ба ин ҷо омада буданд, як гуруҳи мардикорони амрикои, ронандагони таксиро ки суруди “Kumbaya” мехонданд, хеле лату куб карданд. Дар бозии нимнихои тими собики Узбакистон дар хайъати тими Иëлоти Муттаҳидаи Тоҷикистон бар зиди тими Федеросюни Татаристон бози мекунад.

Реклама

Ва ҳоло реклама, як пайгоми тичорати аз сарпарасти мо...

Barfak: Ҳаста шуди? Ифлос хасти? Либоси тозаву пок лозим дори? БAРФро истифода кун! Barf - for clothes as clean as barf!

Хабар аз ҷаҳони саввум

Nilufar: Ҳоло мо ба Aмрико меравам. Яки аз ҳабарнигоронамон дар кӯчаи Aмрико дар бораи мушкилоти иқтисодии ин кишвар бо мардиуми амрикоӣ суҳбат мекунад. Now, an interview about the economic difficulties that have befallen the world’s former superpower, the United States of America.

Reporter: Дар Амрико бисёр фақир ҳаст. Масалан, ин мард… Sir, what is your name?

Hipster: [listening to iPod] Can’t hear you… [points to ear buds.] [shrugs]

Reporter: I will speak louder for you…. I noticed your blue jeans. You are wearing women’s pants. And they look very old.

Hipster: Yeah, that’s right. They are from the late 1970s. I found them in a vintage clothing store in Brooklyn.

Reporter: Ӯ хеле камбағал аст. Шимаш сӣ сол дорад! You are so poor that your clothes are from the 1970s. This is very sad. We will find a Tajik NGO that provides pants for Americans. [pause] You are still listening to you music. What band or artist is it?

Hipster: I would tell you, but you wouldn’t know them. I don’t listen to popular music from large corporations.

Reporter: Лутфан, tell me anyways.

Hipster: It’s Lucky Dube, an artist from South Africa. He’s dead. I’m listening to early unreleased tracks from before he sold out and went commercial.

Reporter: Мусиқӣ аз Африко? So you are so poor that you can not afford to buy popular American music. That’s also very sad. But you can afford coffee? [points to coffee in hipster’s hand]

Hipster: It’s a Kenyan fair trade non-fat Bangladeshi organic soy latte with one packet of raw sugar from a revolutionary Bolivarian collective in Venezuela.

Reporter: [long pause while she looks at hipster quizzically] Барои қаҳваи ҳақиқӣ пул надорад! I’m sorry that you cannot afford Nescafe instant coffee with real sugar and cream. Tajikistan will send you a dairy cow and a bag of refined sugar! Can you at least afford food?

Hipster: Well, I’m not eating much this week. I’m trying to fit into a pair of skinny jeans I bought. Plus, I don’t eat meat. So my food budget is affordable.

Reporter: Ӯҳӯ! Ӯ наметавонад гӯшт харад! You can’t afford meat?! This is the worst tragedy ever. Why don’t you have money to buy meat?

Hipster: No, I just don’t eat meat. I’m a vegetarian.

Reporter: [long pause]… [in very disgusted voice] Нафратангез! [Tajiki: disgusting!] Some people like you visited Tajikistan a few years ago. They are still in jail. [Turns to audience] Back to the news center in Dushanbe!

Nilufar: Бечора амрикоиëн! Барномаи мо тамом шуд. Ташаккур ба шумо! То дидан.

ДЕР ОЯДУ ФИЛ ОЯД!!!

Ин шӯхӣ моли як гурӯх донишҷӯёни амрикоӣ мебошад. Ин шӯхӣ ягон ҳадафи ниҳонии сиёсӣ ва нажодӣ надорад ва танҳо як талоши ҷавононае барои хушҳолӣ мебошад. Агар кишваре ё миллате аз ин шӯхӣ биранҷад, узр мехоҳем.

Islamic States of Europe?

2009-08-07T22:44:00.002+05:00

BBC English

A big YouTube hit makes startling predictions about the Islamification of Europe over the next few decades and has been viewed more than 10 million times. But can you believe what it says?

This seven-and-a-half minute video "Muslim Demographics" uses slick graphics, punctuated with dramatic music, to make some surprising claims, asserting that much of Europe will be majority Muslim in just a few decades. It says that in the past two decades, 90% of all population growth in Europe has been Muslim immigration.

In France, it says 30% of those aged 20 and younger are Muslim, with the birth rate for Muslim families massively exceeding that across all families. It says France will be an Islamic Republic within 39 years. In the UK it says the Muslim population has risen 30-fold since the beginning of the 1980s.

But are any of the video's statistics true?

Of the video's claims that 90% of Europe's population growth since 1990 is due Islamic immigration, only a fragment is true. Immigration is the main driver of population growth according to EU statistics and in some exceptional years, 90% of population growth has been down to net inward migration. But that includes all immigrants coming into the EU, not just Muslims.

It is the claims made about individual countries that are most striking. The video says that a typical French family has 1.8 children but that French Muslim families have 8.1 children. No source is given for this information and the French government doesn't collect statistics by religion. So it is impossible to say what the precise fertility rates among different religious groups in France are. But no country on earth has such a high fertility rate and in Algeria and Morocco, the two nations which send the largest numbers of Muslim immigrants to France, the fertility rate is 2.38, according to the UN's 2008 figures.

In the Netherlands, according to the video, half of all newborns are Muslim, and in 15 years half the population will be Muslim. But the Dutch office of statistics estimates that Muslims make up only 5% of the population. For Dutch Muslim women to produce half the nation's babies, they would have to be giving birth at at least 14 times the rate of their non-Muslim neighbours.

Is 25% of the Belgian population Muslim, as the video asserts? No. The Belgian office of statistics points to a 2008 study which suggests the real figure is just 6%.

The video also states that the Muslim population of the UK has grown 30-fold in the past 30 years. They get the figure by estimating that the British Muslim population has risen from 82,000 to 2.5 million.

The firm data is in the 2001 census, which counted close to 1.6 million Muslims in England and Wales. That number will have risen since 2001 so 2.5 million is not impossible. The 2011 census will be looked to for clarification. However, according to Dr Andrew Hinde, a demographer at Southampton University, the 82,000 figure is a gross under-estimate. "If you take the 1981 census there was no question asked on religious belief," he says, "but if you take those born in Pakistan and Bangladesh as a minimum estimate of the number of Muslims in 1981, it's about 300,000."

That would mean the growth rate has been significantly slower than the video suggests.

But the video doesn't just rely on statistics, it also uses an official Government statement. It quotes it as saying: "The fall in German population can no longer be stopped. Its downward spiral is no longer reversible. It will be a Muslim state by the year 2050."

The statement in question was made by then vice-president of the Federal Statistics Office, Walter Radermacher, who is now chief statistician of the European Union. He says that while it is true he said Germany's population was in decline, the last part of the quote [in italics] is just an invention. He said nothing about Germany becoming a Muslim state.

"The quotation which reads as if the German government believed that Germany will become a Muslim state is simply not true," he says. "There is no source which can be quoted that the German government has published such an expression or opinion."

Inexact science

The video also claims the German government believes the number of Muslims in Europe will double to 104 million. Mr Radermacher adds: "That is not true. The German government does not believe that the Muslim population will double in the next 40 or 50 years. There are no reliable sources that give a proof for that assumption."

Population projection is an inexact science. No-one knows how many Muslims will be living in Europe or anywhere else by 2050. The current trends suggest that by 2050 Europe will have a bigger proportion of Muslims, although nothing like the level suggested in the video.

But the big assumption here is current trends. Levels of immigration and fertility change over time.

It is certainly true that immigrant communities often have higher fertility rates but over time these usually fall into line with the indigenous population. This might not happen with Muslim immigrants. But nobody can know and that's why, according to Dr Hinde, it is so hard to guess the future.

"In the 1930s there were population projections made of the UK that by the end of the century the UK population would be 20 million. Well, it turned out to be 50 million. "That's how far out you can get when you're moving 40 or 50 years down the line and not taking into account the uncertainty."

More or Less is produced in association with the Open University.

A selection of your comments appears below.

While the numbers in the video and the clarifications are a welcome step - I am afraid you have missed the most crucial number of them all: The fact that this video has been watched over 10 million times if proof enough that there is an element of Islamophobia (or a variant of this phobia) which is present in Europe (assuming that the majority of the viewers of the video hail from Europe). What remains to be assessed is whether this "group" and the Islamic population can mutually and peacefully co-exist. If yes good, if not - then Europe is headed for a very fractious future.Aadhaar Verma, Mysore, India

I have several times registered my objection to this You Tube video, each time giving reasons. I am closely connected to demographic statistics through my work, and was able to quote some of the facts you include, such as that France does not collect statistics by religion and that immigrant communities often have higher fertility rates on arrival but that these fall quite quickly. As a Jew, I am reminded strongly of some of the anti-Semitic propaganda which was rife at the time when my grandparents arrived in Britain at the turn of the 19/20th century. You may also be interested to know that Snopes debunks this video clip as well. However it has so far proved impossible to get You Tube to remove this hateful (in both senses) item. Carole Abrahams, London

I've been travelling to Greece for the last three decades and I have noticed that the immigrant population (legal and illegal) has exploded. Most of them are Muslims. I think it is very logical for Europeans to have open discussions on this topic because it will change the face of Europe forever. John L, Toronto, Ontario

It is interesting to note how such "facts" quoted on the internet are so readily, and unquestioningly accepted! Mike Morgan, Praha, Czech Republic

Even if the base statistics were correct (which they are not), and the population projection methods were sensible (which they are not), the suggestion that a country would become an "Islamic Republic" just because the majority of its citizens were Muslims should show people the (not very well) hidden agenda that the posters of this video have. Muslims, like Christians, are diverse and many would no more want to live in an Islamic Republic that I, as a Christian, would want to live in a Puritan State. Chris Lewis, Istanbul, Turkey

This highlights the fact that no-one knows what the relative rates of increase of population is in both the Muslim section of the population and the non-Muslim one. That in itself is cause for alarm. The whole culture of the UK has changed dramatically within the last 3 or 4 decades, whether through the influence of the US culture or that of the immigration from South Asia. Ought this to go unchecked? Edward Johns, Lannion, France

I've watched the video. It's not the most accurate in its claims, but it does raise a very valid point. Your article sets out to point out flaws in the video, but it would be more enlightening if it addressed the issue raised. Having read the article, I'm still none the wiser as far as what is really happening and what it means for the future of Europe and the world. And in that regard, I'd say your article has failed to 'debunk' fears provoked by the video. If anything, the article's weakness has reinforced my fears. Malcolm McLaren, Houston, USA

A scare-mongering video, likely originating in far-right circles - it goes to show, don't believe anything on the Internet without independent verification. Do your research before you fall for something like this video! The Internet is not trustworthy; it was never conceived to be either trustworthy or untrustworthy, it was conceived as a means of communication and transferring information. So: Don't blame the Internet, but don't trust it either.D Fear, Heidelberg, Germany
I can't stand this kind of inflammatory material, I was once forwarded an email that claimed the holocaust was to be cut out of the British school curriculum to avoid offending holocaust deniers (specifically Iranians apparently). It simply wasn't true - but a lot of my colleagues believed it on face value. Liam, Manchester

I think this is a wonderful article to debunk that video. I am a Muslim and I think that video has been posted not by a "friendofmuslim" but a "enemyofmuslim" to create or increase the Islamophobia that is already in place in some parts of the European continent. Samir Soni, Winnipeg, Manitoba

Recommended: "A Thousand Splendid Sons"

2009-08-04T04:59:00.002+05:00

Ҳамин авохир Саузэнд Сплендид Санз аз Холид Ҳусайниро хондам.

Дар аввал бароям каме мушкил буд, чун нахустин китобест, ки бо англисӣ мехонам. Вале ба оҳистагӣ забони малеҳ ва равони нависанда бароям равшантар мешуд ва дар баробари лаззати вуруд ба олами аҷибу ғарибу пур аз саргузаштҳои риққатовари занони афғон захираи луғавии маро низ ғанӣ мегардонид.

Оғози китоб хонандаро ба худ ҷалб мекунад. Ва аммо баъдан чун қиссаи қаҳрамони дигаре ба миён меояд, шурӯъи он барои хонандае, ки аллакай ба қаҳрамони нахустин одат кардааст, каме нороҳаткунанда мебошад. Замоне ҳам ба фикре меафтӣ, ки китобро бигирӣ ва паҳлӯе бигзорӣ. Агар дар хона компютер ва интернет медоштам, шояд ҳатман ҳамин тавр мекардам, вале аз лоилоҷӣ ба хондани китоб давом додам.

Ва, хуш ба ҳоли ман, ки давом додам. Чӣ саргузаштҳое, чӣ сарнавиштҳое баъдан хонандаро интизор аст. Ва сабаби таъвизи қаҳрамон дар оғози китоб ҳам баъдан маълум мешаваd.

Дар аввал ғул-ғулаву валвалaи расонаҳои амрикоӣ гирди ин китоб, топ-райтер номидани ин нависанда ва бестселлер гардидани китобашро шунида, мегӯӣ, ин ҳам давоми як тарғибот аст, ки як нависандаи афғонро дар ин шабу рӯз, ки сиёсати берунаи Амрико бо ин кишвар бастагиҳои зиёде дорад, маъруф кардан мехоҳанд.

Вале, хонандаи гиромии Шаҳриёристон, бовар кун, чун бо гӯши қаҳрамонҳои ин китоб садои мушакҳоро мешунавӣ, бо чашми онҳо ҷасадҳои пора-пора дар ҷодаҳои Кобулро мебинӣ, аз зери фаранҷиву бурқаву чодари онҳо ба одамбуданиҳои мардону молихонашуданиҳои занҳо менигарӣ, инсондӯстиҳову инсонбадбиниҳо, чашмони аз хун сурх гардидаву аз ашк хушк шуда, дилҳои пур аз дарду меҳру муҳаббатро мебинӣ, он гоҳ бовар ҳосил мекунӣ, ки китоб дар ҳақиқат ҳам ба ҳамаи он таърифот арзандаву сазанда аст.

Танҳо чизе, ки дар охир хотирро каме нороҳат мекунад, ин тафриқа андохтан миёни ғосибони шӯравӣ ва амрикоист, ки яке бадкору бадкирдор ҷилва дода мешавад ва аз аъмоли тахрибкоронаи дигаре лаб пӯшида мешавад. Ҳарчанд, он аввалӣ ба кишвар ҷангу хунрезиҳо оварда буд ва ин дуввумӣ як низоми хатарноктар аз СПИДу зукоми хукро аз по барафканд...Дар ин қиёс, ҳатман, ки фарқ ҳаст.

Хеле ҳам мехоҳам, ки аз рӯи ин навишта филм ҳам бигиранд, мисли Кайт Раннер. Воқеан, медонед фарқ байни ин ду чист? Дуввумӣ ҳазорон бор дурахшонтар аст!

Шабнамҷони ширинҷони асалак ба ВордПресс омадак

2009-08-02T22:33:00.002+05:00

Акнун, хабарҳои тозататрин дар бораи Шабнамро аз торнигори ӯ дар ВордПресс метоне фаҳме.

Мана, хабари навтаринуш:

Starting from July until mid August 2009 Shabnami Surayo is going to hold concerts in Europe, the United States and Canada.
Date and place:
31 July – Montreal, Canada
02 August – Toronto, Canada
07 August – Vancouver, Canada

United Breaks Guitars

2009-07-31T23:42:00.001+05:00

Interesting how many Tajiks became poets because of TajikAir?